Spaans Hof billijkt arrestatie Pinochet

Een Spaanse rechtbank heeft vrijdag het hoger beroep verworpen tegen het arrestatiebevel van de Chileense ex-dictator Pinochet. De Audiencia Nacional, Spanjes hoogste strafrechtcollege, oordeelt dat rechter Garzon bevoegd is de generaal te laten arresteren en om diens uitlevering te vragen....

De Audiencia bevestigt hiermee het eerdere vonnis van het Spaanse Hooggerechtshof dat bepaalde dat Spanje de competentie heeft om Pinochet te vervolgen. Zij wees het argument van het Openbaar Ministerie (OM) van de hand dat Pinochet immuniteit zou genieten omdat hij staatshoofd was ten tijde van de misdaden waarvan hij wordt beschuldigd. Bovendien sprak de Audiencia zich uit tegen zijn voorwaardelijke vrijlating vanwege het reële gevaar dat hij Engeland ontvlucht en terugkeert naar Chili. Het vonnis is de (voorlopig) laatste episode in de strijd die de affaire-Pinochet binnen het Spaanse justitiële apparaat heeft ontketend.

Vanaf de eerste dag dat onderzoeksrechter Garzon de persoonlijke verantwoordelijkheid van Pinochet aan de orde stelde, heeft het OM geprobeerd hem de zaak uit handen te nemen. En sinds hij bijna een jaar geleden de generaal in Londen liet arresteren, heeft het OM met een vloed aan beroepsprocedures getracht die beslissing ongedaan te maken.

De gronden die het OM daarvoor aanvoerde, hebben geleid tot grote verontwaardiging in Spanje. Eerste stelde aanklager Rubira dat Pinochet in Spanje niet wegens martelen kan worden vervolgd 'omdat de Chileense folteraars niet de bedoeling hadden feiten te onderzoeken of bekentenissen af te dwingen, maar om terreur onder de bevolking te zaaien'. Vervolgens verklaarde hij dat Pinochet nooit persoonlijk iemand heeft gemarteld, 'net als Hitler zelf nooit een jood heeft verbrand'.

In het laatste beroep kwam het OM weer terug op de kwestie van de immuniteit die Pinochet als staatshoofd zou genieten. Dat argument was al eerder door het Britse House of Lords verworpen, en door het Spaanse Hooggerechtshof. Veel kwaad bloed zette het OM met de stelling dat Pinochet als staatshoofd dezelfde onschendbaarheid zou hebben als de Spaanse koning Juan Carlos.

Critici verwijten de regering-Aznar de instigator te zijn van alle pogingen om Pinochet te hulp te schieten. Het officiële standpunt van de regering is dat zij zich niet kan mengen in de zaak om de onafhankelijkheid van de justitie niet in gevaar te brengen. Maar de Spaanse justitie is vanouds sterk gepolitiseerd. Procureur-generaal Cardenas en chef-aanklager Fungairino, die beiden een dubieus democratisch verleden hebben, zijn door Aznar benoemd.

De Spaanse regering wil voorkomen dat Pinochet uiteindelijk aan Spanje wordt uitgeleverd en daar het middelpunt wordt van een spectaculair proces dat de hele wereld volgt. Dat zou bovendien de relatie met Chili verder verstoren, het land waar Spanje een van de grootste investeerders is. De betrekkingen zijn al zo slecht dat Chili zijn ambassadeur tijdelijk heeft teruggeroepen.

Dat gebeurde nadat Spanje het Chileense verzoek om de zaak Pinochet via een 'vriendschappelijke arbitrage' op te lossen, had afgewezen. De Chileense minister van Buitenlandse Zaken Valdes beschuldigt Madrid van woordbreuk: Aznar zou tijdens een geheim overleg mondeling akkoord zijn gegaan met de arbitrage en daar slechts op zijn teruggekomen na heftige kritiek in Spanje.

De socialistische oppositie vroeg Aznar tijdens een parlementsdebat waarom de kwestie Pinochet de relaties tussen Spanje en Chili heeft 'vergiftigd', terwijl dat niet het geval is met de Brits-Chileense betrekkingen. Aznar weigerde in te gaan op de beschuldiging van Valdes over een geheim akkoord. Hij wilde slechts toegeven dat hij het arbitrageverzoek heeft bestudeerd: 'Maar we hebben de Chileense regering geantwoord dat die mogelijkheid niet bestond.'

Meer over