Nieuws

Sluiting dreigt voor Libanontribunaal, middenin hoger beroep over terreuraanslag

Het Libanontribunaal heeft na 31 juli geen geld meer om lopende rechtszaken af te maken. Het personeel is daarover dinsdag geïnformeerd. Onder meer het hoger beroep tegen drie verdachten die zijn vrijgesproken voor betrokkenheid bij de aanslag op oud-premier Rafik Hariri in 2005 staat op losse schroeven.

Saad Hariri, zoon dan de vermoorde ex-premier  van Libanon Rafik Hariri, verlaat het Libanon-Tribunaal na de uitspraak over de moord op zijn vader. Beeld ANP
Saad Hariri, zoon dan de vermoorde ex-premier van Libanon Rafik Hariri, verlaat het Libanon-Tribunaal na de uitspraak over de moord op zijn vader.Beeld ANP

‘Er is nog geen besluit genomen over sluiting’, zegt woordvoerder Wajed Ramadan. ‘Pogingen om subsidie te krijgen gaan verder. Maar we moeten realistisch zijn over onze mogelijkheden om door te gaan na 31 juli als er geen aanvullende subsidie komt. Het Tribunaal verkeert in een zeer alarmerende financiële situatie. Zonder subsidie kunnen we ons mandaat niet meer vervullen.’

Het door de Verenigde Naties (VN) ingestelde Speciaal Tribunaal voor Libanon houdt zich bezig met de moordaanslag in 2005 op Rafik Hariri, destijds de belangrijkste soennitische politicus in Libanon. Hariri werd met nog 21 anderen gedood door een zware autobom in de Libanese hoofdstad Beiroet. Bij de aanslag vielen zeker 226 gewonden. Het Tribunaal, opgericht in 2007, is het eerste internationale gerechtshof dat specifiek is opgericht om een terroristische aanslag te onderzoeken. Bij het Tribunaal, dat haar hoofdkantoor heeft in Leidschendam, werken driehonderd mensen.

Vorig jaar zomer veroordeelde het Tribunaal Salim A. (57), lid van de sjiitische strijdgroep Hezbollah, tot levenslange gevangenisstraf vanwege betrokkenheid bij de aanslag op Hariri. Drie medeverdachten werden vrijgesproken. Het hoger beroep in deze zaak loopt nog. Ondertussen wordt A. ook berecht voor drie andere aanslagen in Libanon. Over twee weken zou het Tribunaal beginnen met de openbare behandeling van de strafzaak inzake deze andere aanslagen. Salim A. zal waarschijnlijk nooit daadwerkelijk achter de tralies belanden. Hij zit ondergedoken. Hezbollah heeft aangegeven hem niet te zullen uitleveren.

Diepe economische crisis

De advocaten van drie slachtoffers schreven deze week een brandbrief aan secretaris-generaal António Guterres van de Verenigde Naties. Zij roepen de VN op om de ontbrekende subsidie bij te leggen. Als de rechtszaken abrupt worden gestaakt, is dat slecht nieuws voor de slachtoffers en hun nabestaanden, die al meer dan 15 jaar op gerechtigheid wachten. Bovendien betekent sluiting van het Tribunaal een ‘aanmoediging voor de daders om zonder afschrikking of angst nog meer terroristische aanslagen te plegen’.

Dat de kas van het Tribunaal leeg is, komt onder meer door de ‘huidige economische situatie in Libanon’, stelt de woordvoerder. Libanon droeg vanaf de oprichting van het Tribunaal in 2007 jaarlijks bijna de helft van de kosten bij, maar kan de rekeningen niet meer betalen. Libanon verkeert in een diepe economische crisis – één van de ergste die zich wereldwijd heeft voorgedaan sinds 1850, stelt de Wereldbank deze week in een opvallend rapport. Meer dan de helft van de Libanezen leeft onder de armoedegrens. De lokale munt is in twee jaar tijd bijna tien keer minder waard geworden.

Bij de opening van het Libanontribunaal was de veronderstelling dat de rechtsgang in totaal 120 miljoen dollar zou kosten. Dat is inmiddels opgelopen tot circa een miljard dollar. Om Libanon in staat te stellen om de jaarlijkse rekening te voldoen, vond eind 2020 een ontslagronde plaats. Het budget van het Tribunaal is daardoor met 40 procent gekrompen. Toch heeft Libanon nog steeds niet haar bijdrage voldaan.

Omdat Libanon niet betaalt, houdt ook de VN de hand op de knip. Van de dit jaar gevraagde 25 miljoen dollar voor het Tribunaal heeft de Algemene Vergadering van de VN slechts 15,5 miljoen toegezegd.

Meer over