Slopen van huizen ligt moeilijk rond verkiezingen

De komende tien jaar moeten bijna honderdduizend woningen in Nederland tegen de grond. Bewoners zijn tegen omdat ze bang zijn in onbetaalbare huizen te moeten terugkeren....

De meeste politici hebben het drie weken voor de gemeenteraadsverkiezingen liever niet over het slopen van oude wijken. Behalve die van de SP en de Stadspartij; want die zijn tegen, net als veel kiezers die hun huis uit moeten.

‘Wij verzetten ons al jaren tegen die megalomane sloopplannen’, zegt Theo Cornelissen van de Rotterdamse SP, ‘en dat gaat ons veel stemmen opleveren’.

In het hele land moeten de komende tien jaar bijna honderdduizend woningen plat. Onder andere voor Rotterdam en Den Haag heeft minister Dekker ambitieuze plannen; in Rotterdam gaan ruim dertienduizend huizen tegen de vlakte, in Den Haag loopt het aantal tegen de tienduizend.

Lange tijd was de politiek opvallend eensgezind, maar in de wijken zelf lijkt een veenbrand te woeden; veel bewoners verzetten zich taai en het politieke front vertoont scheurtjes.

Een brandpunt van de meningsverschillen is Nieuw Crooswijk. In die Rotterdamse volkswijk gaan 1800 van de 2100 woningen tegen de vlakte om plaats te maken voor (veel) duurdere huizen. Bewoners zijn hier massaal op tegen.

De specifieke politieke verhoudingen leiden tot pikante situaties. De PvdA is oppositieleider in de gemeenteraad en zou kunnen scoren met een kritischer houding tegenover Leefbaar Rotterdam, de felste pleitbezorger van de massale sloop. Maar diezelfde PvdA is de grootste partij in de deelraadscoalitie met VVD en GroenLinks. En die is vóór.

In 2002 sleepte Leefbaar Kralingen-Crooswijk nog zes zetels binnen in die deelraad. De partij was al in 2000 opgericht en had niks te maken met Pim Fortuyn, maar vond het destijds niet zo nodig dat verschil te benadrukken.

Nu wel. Veel kiezers in Crooswijk zijn kwaad op ex-wethouder Pastors en ‘de Leefbaren’ en hebben weinig geduld met nuances over welke Leefbaren dat precies zijn. Tot overmaat van ramp gaat Leefbaar Rotterdam zich nu ook in de strijd om de deelgemeenten werpen. Werknaam op de nieuwste affiches: Leefbaar Kralingen-Crooswijk.

‘Als de kiezers dat nog maar begrijpen’, verzucht lijsttrekker Hans Kindt van het oorspronkelijke Leefbaar Kralingen-Crooswijk. Naar de rechter stappen heeft geen zin, daar hebben ze ook geen geld voor. ‘We gaan ons maar LKC noemen’, zegt Kindt. ‘Misschien dat dat helpt.’

In Den Haag mag de PvdA zelf het herstructureringsbeleid uitvoeren. ‘Op de korte termijn is het slopen van woningen natuurlijk ontzettend vervelend’, zegt PvdA-wethouder Marnix Norder. ‘Bewoners moeten hun huis uit, de sociale structuur valt uit elkaar – op zo’n moment ga je door een stroom van tranen.’

Maar later zijn er ook tranen, zegt Norder. ‘Van blijdschap. Uit onderzoek blijkt dat 90 procent van de mensen achteraf zeer tevreden is. En er is nu eenmaal geen andere manier om de structuur van een wijk werkelijk te veranderen, zodanig dat ook jongere mensen zich er weer thuis voelen.’

Achteraf, structuren, jongere mensen: de huidige bewoners van toekomstige sloopwijken hebben er allemaal niet zoveel boodschap aan. Als in het stemhokje al tranen vloeien, zal dat van woede zijn.

Vooral in Nieuw Crooswijk heeft het verhaal van de tegenstanders impact: de huizen zijn eigenlijk zo slecht niet, voorzover ze slecht zijn komt dat door gebrekkig onderhoud door de woningbouwcorporaties, het stadsbestuur wil gewone mensen ‘deporteren’ ten faveure van rijken.

De Rotterdamse SP zag in een recente peiling zijn aanhang groeien van één naar vijf zetels. Daarmee is de partij de kampioen van het verzet. De Stadspartij ziet zich nog niet beloond voor de inspanningen. Die partij kwam in de laatste peiling uit op nul zetels.

Intussen lijkt de vastberadenheid bij de voorstanders te wankelen. Uit de Rotterdamse PvdA komen recentelijk aarzelende geluiden.

Ook in Den Haag ruikt de SP bloed. ‘Toen ik vier jaar geleden in de raad kwam’, zegt SP-fractievoorzitter Ingrid Gyomorei, ‘dacht ik dat het een gelopen race was. Maar nu besef ik dat we nog steeds kunnen vechten.’

Joris Weismuller van de Stadspartij: ‘Ik bespeur bij het college een voorzichtig inzicht dat het gewoon dom is de beschikbare woningvoorraad uit te dunnen. Maar we moeten wachten tot de verkiezingen en hopen dat de samenstelling van de raad verandert. Want nu is het vechten tegen de bierkaai.’

Meer over