Nieuws

Slachtoffer van de trage formatie: ‘Opnieuw is een lichting studenten begonnen met een jaar vol studieschulden’

Studenten- en jongerenorganisaties grijpen Prinsjesdag en de Algemene Politieke Beschouwingen aan om te demonstreren tegen het leenstelsel. Nu de formatie in een impasse is geraakt, lijkt een oplossing voor de oplopende studieschulden nog niet in zicht.

Studenten, die in Den Haag op  Prinsjesdag aandacht vragen voor het leenstelsel, in gesprek met D66-Kamerlid Jan Paternotte.  Beeld ANP - Jeroen Jumelet
Studenten, die in Den Haag op Prinsjesdag aandacht vragen voor het leenstelsel, in gesprek met D66-Kamerlid Jan Paternotte.Beeld ANP - Jeroen Jumelet

Het beeld van het kleine aantal studenten dat op de ochtend van Prinsjesdag bij het nieuwe gebouw van de Tweede Kamer staat, is een enorm contrast met de demonstraties tegen het coronabeleid die de afgelopen weken werden gehouden. Leden van jongeren- en studentenorganisaties hebben zich vroeg verzameld om te demonstreren tegen het leenstelsel, waar vanwege de langdurige formatie binnenkort nog geen einde aan lijkt te komen.

De demonstratie is georganiseerd door de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) en het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO), met steun van de vakbond FNV Young & United en de politieke jongerenbewegingen van GroenLinks (DWARS), PvdA (Jonge Socialisten), CDA (CDJA) en D66 (Jonge Democraten).

Compensatie

De formatie-impasse is een streep door de rekening van studerend Nederland. Rond de verkiezingen in maart was al duidelijk dat een overgrote meerderheid in de Tweede Kamer meent dat het leenstelsel aan herziening toe is. Sommige partijen vinden zelfs dat er compensatie nodig is voor de studenten die in de afgelopen jaren moesten lenen. Van een nieuw kabinet worden daarom veranderingen verwacht, maar dat kabinet lijkt voorlopig nog niet in aantocht. Het komt waarschijnlijk te laat om nog iets te doen voor de studenten die in 2022 gaan studeren.

Het leenstelsel tast vooral de keuzes die studenten tijdens de studie maken aan. Studenten gaan sinds de invoering in 2015 minder snel op kamers wonen, nemen minder vaak een bestuursjaar en hebben minder ruimte voor extracurriculaire activiteiten. Als studenten hier wel voor kiezen om zo een uitgebreid cv te kunnen presenteren, blijven ze vaker met een hogere studieschuld achter.

De politie heeft dinsdag niet veel werk aan de demonstranten die netjes achter de hekken blijven staan. De studenten staan er vooral om met politici in gesprek te gaan. Er is geen sprake van toeters en bellen of spandoeken met luide kreten, maar alleen van een bord met de tekst ‘#OverHetHoofdGezien’. ‘Als wij vergeten worden, nodigen we ze zelf wel uit om het gesprek aan te gaan’, zegt Lisanne de Roos (voorzitter ISO) over de slogan die ze hebben gekozen.

Statement tegen het leenstelsel

‘Wij staan hier vandaag om een statement te maken tegen het leenstelsel’, vertelt Ama Boahene, voorzitter van de LSVb. ‘Het is echt tijd om het leenstelsel af te schaffen. Alle partijen zijn er inmiddels tegen, alleen de VVD is voor. Toch is er dit jaar vanwege de trage formatie opnieuw een lichting studenten begonnen met een jaar vol studieschulden.’

Het lukt de studenten dinsdag om die boodschap onder de aandacht te brengen bij in elk geval een deel van de Tweede Kamer. Kamerleden als Peter Kwint (SP), Nilüfer Gündoğan (Volt), Frank Wassenberg (Partij voor de Dieren), Habtamu de Hoop (PvdA), Stephan van Baarle (DENK) en Lisa Westerveld (GroenLinks) zetten hun handtekening onder de oproep om los van de formatie nu zo snel mogelijk een nieuwe studiefinancieringsstelsel op te tuigen.

‘Het is fijn dat zij op die manier steun hebben betuigd, maar het is voor ons het belangrijkst dat het afschaffen van het leenstelsel ook echt gaat gebeuren. Nu de formatie zo stilligt, hebben we daar wel zorgen over’, aldus Boahene.

Het gaat de organisaties niet om de mogelijkheid van een minderheidskabinet of eventuele nieuwe verkiezingen. ‘Eigenlijk willen we heel graag dat we volgend jaar Prinsjesdag niet meer praten over óf er een nieuw stelsel komt, maar hoe we dat nieuwe stelsel gaan invoeren,’ zegt De Roos. ‘Er moet op korte termijn een besluit worden genomen.’

Of daarvoor inderdaad een meerderheid ontstaat, moet woensdag en donderdag blijken bij de Algemene Politieke Beschouwingen.

Meer over