Sjisjkin, Lambert, Barry

Adriaan van Dis blikt vooruit op het verlies van zijn krullen, een aanslag in de Amsterdamse metro, de tijdsbeleving van het dier, en meer pas verschenen titels.

Beeld .

Achtentwintig schrijvers reageerden op het verzoek van het blad Das Magazin om voor het twintigste nummer een ongepubliceerd fragment te leveren uit de tijd dat ze twintigers waren. Adriaan van Dis vond een dagboekaantekening uit 1976 waarin hij vooruitblikt: 'Ja, ook jij zal je krullen verliezen en meer. En wat krijg je ervoor terug? Een pens, steunzolen, bloedverdunners ¿ niet weg te bezemen. En gedoe in je kop.' En dan wacht aan het eind van het leven de film van je hele leven. 'Een korte film in jouw geval.' In Gekrenkt & hongerig ook een vroeg gedicht van de bange studente Jessica Durlacher, en een sonnet over begraafplaats Westerveld van Menno Wigman. En géén bijdrage van Connie Palmen. Zij schrok zo van wat ze aantrof na het openen van een map met oud werk, dat ze die vervolgens integraal verscheurde.

Nuttige informatie vooraf van Gerard Cruys bij zijn vertaling van het titelverhaal uit de bundel De kalligrafieles van de Russische schrijver Michaïl Sjisjkin (1961): de hoofdpersoon is in gesprek met Sofja Pavlovna, Tatjana Dmitrijevna, Nastasja Filippovna, Anna Arkadjevna en Lara. Een Russische lezer herkent in deze namen onmiddellijk personages uit bekende literaire werken van respectievelijk Gribojedov, Poesjkin, Dostojevski, Tolstoj en Pasternak. 'Het is maar dat u het weet!' Sjisjkin zal op donderdag 19 januari het Haagse literaire festival Winternachten openen.

De roman De verstekeling van debutant Henri Lambert (1988) begint met een explosie in de metro vlakbij Amsterdam Centraal Station, die veel slachtoffers eist. Na de aanslag gaat verteller en rechtenstudent Karim Hamid (wiens vader in Casablanca concertpianist was en in Nederland schoonmaker en taxichauffeur werd) over zijn leven nadenken: 'Ook ik heb de hele klotezooi hier naar de verdoemenis gewenst.'

De Ierse schrijver Sebastian Barry zet zijn familie-onderzoek voort met de roman Dagen zonder eind, vertaald door Jan Willem Reitsma, over twee jonge avonturiers in 19de-eeuws Amerika.

Beeld .

Het slimme dier is in. Na Frans de Waal en Eva Meijer komt nu ook etholoog Frans van der Helm met een boek waarin staat hoe spitsvondig de slak wel is en hoe verrassend de vis. In Dieren met toekomstplannen belicht Van der Helm het dier als probleemoplosser, taalgebruiker, werktuiggebruiker en emotioneel wezen, en gaat hij vooral in op de vraag of dieren wel zo heerlijk in het hier en nu leven als weleens wordt beweerd. 'Wat is de kijk van de gorilla, de orka of de octopus zelf? Hebben zij herinneringen en verwachtingen?'

Ole Thorstensen is een Noorse houtwerker in het bezit van een gezeldiploma en een meesterdiploma: 'Ik word ook wel timmerman genoemd.' Hij schreef een boek over zijn werk waar verder, benadrukt hij in de inleiding, niets mystieks aan is. 'We zijn met velen en we zijn overal en we vormen dus vanzelf een veelzijdige groep. We delen hetzelfde vak, het handwerk, maar we doen dat allemaal op onze eigen manier. We doen het snel, traag, goed, slecht, chagrijnig, vrolijk, goedkoop, duur, eerlijk en soms ook oneerlijk.' In Dagboek van een timmerman wordt de verbouwing van een zolder gevolgd vanaf het eerste telefoontje tot de oplevering. Laatste zin: 'Niemand weet welke klus ons daarna zal wachten en niemand weet waar onze bestelbusjes naartoe zullen rijden.'

'Ik vind het zo jammer om Marokkaanse jongeren doelloos op straat te zien hangen of erger, op zeer jonge leeftijd gevangenissen in en uit te zien gaan', schrijft Salaheddine Benchikhi in Salaheddine punt NL. 'Kijk wat je allemaal kan doen in Nederland. Je kunt je ontwikkelen in de sport, in het culturele, in het maatschappelijke, in de handel. Dat laat je allemaal liggen wanneer je ervoor kiest om school te verlaten en op pleintjes te gaan hangen.' Benchikhi is televisie- en theatermaker voor onder meer de NTR en VPRO en heeft een YouTubekanaal.

Vrouwen klagen weleens, maar mannen hebben het ook niet makkelijk. In Deman is geen jager behandelt seksuoloog Jelto Drenth het mannenlichaam als biologisch gegeven, de manier waarop mannen hun lichaam leren gebruiken en hoe mannen leren de hoge verwachtingen op het gebied van seks waar te maken. Daarbij werpt hij naar eigen zeggen 'nogal wat heilige huisjes omver' en prikt mythes, clichés en fabeltjes door - zoals dat de man een jager is, dus.

Beeld .
Meer over