Sinistere explosies

MOSKOU is in de greep van de angst. Wilde speculaties doen de ronde sinds in de nacht van zondag op maandag opnieuw een flatgebouw in een buitenwijk van de Russische hoofdstad is ingestort, waarbij tientallen bewoners de dood vonden....

De ramp volgde kort op een vrijwel identieke explosie, verleden week, die 95 flatbewoners het leven kostte. Eind augustus was een winkelcentrum in hartje Moskou doelwit van een bomaanslag.

De Russische veiligheidsdienst FSB, premier Poetin, burgemeester Loezjkov en president Jeltsin gaan er allen van uit dat de terroristische aanslagen het werk zijn van Tsjetsjeense rebellen die naast hun operaties in Dagestan in Moskou een 'tweede front' zouden willen openen. Mede gezien het feit dat onlangs ook in een stadje in Dagestan een door Russische militairen bewoond pand werd opgeblazen, klinkt die hypothese niet onaannemelijk. Bewijzen zijn er echter niet en de radicale islamitische rebellenleider Basajev ontkent iedere betrokkenheid.

Stoere taal wordt uitgeslagen door diverse Russische prominenten. Premier Poetin betitelt de terroristen als 'dolle beesten' en verklaarde dat alle flatgebouwen in Moskou door politie bewaakt moeten worden - geen sinecure in een stad met acht miljoen inwoners. Ook president Jeltsin liet zich in felle bewoordingen uit en bepleitte scherpe veiligheidsmaatregelen.

De woede van de politici en de angst van de Moskovieten zijn op zichzelf maar al te begrijpelijk. Wie zou er niet in paniek raken van een serie tegen willekeurige burgers gerichte aanslagen waarvan onduidelijk is wie de daders zijn en welke verdere plannen die nog koesteren?

Terroristische acties zijn niet alleen verwerpelijk omdat ze onschuldige mensen het leven kosten, er gaat ook altijd een politiek demoraliserende werking vanuit. Dat is ook de bedoeling van de terroristen. Uiteenlopende terreurgroepen als de RAF in Duitsland, de Italiaanse Rode Brigades en de Hamas in Israël trachtten de samenleving waartegen zij zich richten te ontwrichten via een 'strategie van de angst'.

Zo'n strategie zou in Rusland, waar de geloofwaardigheid van de politiek toch al op een dieptepunt is beland, gevaarlijke gevolgen kunnen hebben, variërend van uitbarstingen van de volkswoede tegen Tsjetsjenen tot de roep om een sterke man die orde op zaken stelt. Als de golf van terreur aanhoudt, dreigt ook de instelling van de noodtoestand en kunnen de parlementsverkiezingen van december in het gedrang komen.

Al met al dreigen de recente aanslagen de toch al sombere politieke toestand verder te verslechteren. Alleen als snel en overtuigend kan worden opgehelderd wie de daders zijn, wordt een gerichte aanpak mogelijk en kan de schade nog enigszins beperkt blijven.

Meer over