Simpele eis: president moet weg

Kiev is het middelpunt van een volksopstand die zich voltrekt in Oekraïne. De onvrede over de president Viktor Janoekovitsj is enorm. 'Zodra die klootzak in China is, grijpen we de macht.'

VAN ONZE CORRSPONDENT OLAF KOENS

KIEV - 'Boekweitgrutten! Aan de kant!' Het statige onderkomen van de Oekraïense vakbond aan het Maidanplein in Kiev is een volkskeuken geworden. Op de bovenste verdiepingen geven oppositieleiders persconferenties en worden gesprekken gevoerd met Westerse ambassadeurs. Beneden is een inzamelpunt voor dekens, jassen en dikke truien. De revolutie is in volle gang.

Irina Sjerbina (32) zit uitgeput op een stoel. De hele dag snijdt ze broden, hele worsten en stukken kaas. In tientallen waterkokers pruttelt de thee. Tientallen, nee honderden vrouwen zijn druk in de weer. Op de plastic borden komt een schep lauwe boekweitgrutten. Een plak worst erbij, een teen knoflook en de maaltijd is compleet. 'Ik ben hier vanmorgen vroeg met een vriendin gekomen, we zijn al de hele dag in de weer. Ik run in het oosten van het land een restaurant, probeer een beetje structuur in de chaos aan te brengen', vertelt Sjerbina. 'Waarom? Omdat het genoeg is geweest. Ik ben tegen de corruptie, tegen de overheid, tegen onze zogenaamde president. Ik doe dit voor mijn kinderen, voor mijn volk.'

Het gaat in Oekraïne al niet meer om het EU handels- en associatieverdrag dat president Viktor Janoekovitsj afgelopen weekend niet tekende. Het gaat om Janoekovitsj zelf. Hij moet opstappen, vinden de demonstranten, die dag en nacht op de straten bivakkeren. En het gaat om een principiële keuze. Oekraïne mag geen Russische vazalstaat worden. Oekraïne is een Europees land, schreeuwen betogers uit volle borst. Overal klinkt het: 'Lang leve Oekraïne! Lang leve de verzetshelden!' Ieder uur klinkt uit het volkslied.

Van de kerstboom op het Maidanplein is een wegversperring gemaakt, de kleine houten stalletjes worden met hakbijlen tot brandhout gemaakt. Het is 's nachts koud in Kiev, bij legertenten staan kacheltjes.

Hoewel de demonstraties afgelopen weekend door een rechter verboden zijn, grijpt de politie niet in. Sterker nog, in grote delen van het centrum is de politie afwezig. Bij het Maidanplein staat een agent het verkeer te regelen. Hij krijgt van de demonstranten een vaandel met de Europese vlag dat hij zich eervol laat opspelden.

Oppositie

Terwijl de keuken op volle toeren draait geeft een verdieping hoger de oppositie een persconferentie voor de toegestroomde wereldpers. De gewezen buitenlandminister Arseni Jatsenjoek en de leider van de vrijheidspartij Oleg Tjagnibok nemen het voortouw. 'Onze eisen zijn simpel. Wij willen dat er vervroegde verkiezingen worden uitgeschreven. In de eerste plaats presidentiële verkiezingen, al laten deze protesten ook zien dat het parlement inmiddels geen legitieme volksvertegenwoordiging meer is.' In vloeiend Engels legt Jatsenjoek uit dat er geen weg meer terug is voor president Janoekovitsj. 'Zijn economisch beleid is desastreus gebleken. De regering heeft deze crisis zelf veroorzaakt. De premier en de president moeten hun koffers pakken, dat is de enige vreedzame manier waarop we dit op kunnen lossen.'

Een colonne demonstranten trok afgelopen weekend naar het buitenverblijf van Janoekovitsj, maar werd bij de poorten geweerd. In zijn eerste publiekelijk commentaar sinds de grote protesten afgelopen weekend liet hij volgens een Oekraïens persbureau weten dat iedereen zich aan de wet heeft te houden, en dat hij niet van plan is in te grijpen. 'Een slechte vrede is beter dan een goede oorlog.'

Volgens overheidsbronnen is Janoekovitsj nog altijd van plan dinsdag naar China te reizen voor overleg over financiële steun. 'Wanneer die klootzak in China is, grijpen we de macht', fluisteren de breedgeschouderde mannen die het hout hakken op het Maidanplein. 'Alleen een laffe hond rent weg. Zijn dagen zijn geteld.'

Bestormd

Verderop aan de centrale Chresjatikstraat wacht men daar niet op. Het enorme stadhuis is zondagavond door de menigte bestormd. Op het dure tapijt slapen honderden mensen, er worden koekjes en bekers oploskoffie geserveerd. De plenaire zaal dient als vergaderruimte voor de verschillende oppositiebewegingen. Even opwarmen, bijslapen en weer terug. 'Kom, we gaan allemaal terug naar het Maidanplein', roept een vakbondsleider. Een paar opgeschoten jongens met stukken hout als honkbalknuppels geven hem de middelvinger. 'Lazer op, wij zijn anarchisten.'

Oleksander Jabtsjinka, een jonge arts, beent door het gebouw. Hij is zaterdag met de auto uit de west- Oekraïense stad Lviv gekomen nadat hij de beelden van de neergeslagen protesten zag. 'Er komen mensen binnen met hoofdwonden, schaafwonden, interne bloedingen en hersenschuddingen', legt hij uit. 'Wij zijn een geweldig volk, dit is een geweldig land, maar de politieke wil om hervormingen door te voeren, ontbreekt. Ik moet als dokter zieke mensen geld aftroggelen om in mijn onderhoud te voorzien.'

undefined

Meer over