Simpel kunstbeleid

Het is nu al duidelijk dat staatssecretaris Medy van der Laan van Cultuur aanstuurt op een breuk met het beleid van voorgangers Aad Nuis en Rick van der Ploeg....

De kunst dient mij te vertellen waarover het moet gaan, zei Van der Laan vorige week op het Theaterfestival in Amsterdam. Als ze haar eigen woorden serieus neemt, zou dit het einde betekenen van een tijdperk waarin kunstsubsidies steeds dwingender als sociaal sturingsmechanisme zijn gebruikt. Haar toespraak, haar maiden speech tot de kunstwereld, ademde een opgeruimde sfeer. Van der Laan ziet het als haar voornaamste taak het vastgelopen subsidiesysteem vlot te trekken. Ze wil minder overheidsbemoeienis. Nederland kent een in opzet zeer flexibel systeem waarbij eens in de vier jaar de subsidie van alle kunstinstellingen wordt herzien. Helaas is dat geërodeerd tot zinloos heen en weer geschuif van papier tussen overheid, kunstclubs en, als die er niet uitkomen, de rechter. Het heeft allemaal nog maar weinig te maken met de vraag of er genoeg mooie en belangwekkende kunst wordt gemaakt in Nederland.

Van der Laan is echter niet de eerste die het feilen van dit systeem vaststelt. Ze zal het komende jaar, als het circus rond de nieuwe Cultuurnota 2005-2008 losbarst haar toezegging moeten waarmaken. Als dat lukt, is haar bewindstermijn al voor 50 procent geslaagd.

Van der Laans bewindsperiode onderscheidt zich nog op een ander punt. Voor het eerst sinds jaren is er voor kunst minder geld: 19 miljoen euro bezuiniging op een budget van 350 miljoen. De staatssecretaris zoekt de ruimte vooral bij ondersteunende instellingen; clubs die zelf geen kunst maken maar archiveren, onderzoeken en coördineren. Daar komt ze er echter niet mee: ook onder de kunstenaars zullen klappen vallen.

Dit betekent dat Van der Laan een rumoerige tijd tegemoet gaat. Gezelschappen die eenmaal subsidie hebben gekregen, kunnen het slecht verteren als ze aan de kant worden gezet. Maar nu Van der Laan de kunstwereld heeft beloofd dat de overheid de kunst niet in de weg zal lopen, moet de kunstwereld zich van zijn kant ook schikken in het systeem. Dat systeem houdt in dat je je subsidie veiligstelt met het maken van goede voorstellingen en niet met het indienen van bezwaarschriften.

Meer over