NieuwsShell

‘Shell faalt bij schoonmaken Nigerdelta’

Shell en andere oliebedrijven hebben gefaald bij het schoonmaken van de met olie vervuilde delta van de Niger in Nigeria. Van het ernstig vervuilde gebied is slechts in ééntiende deel een begin gemaakt met de schoonmaak.

Een vestiging van Shell in Nigeria.Beeld Getty

Dat schrijven vier milieu- en mensenrechtengroepen waaronder Milieudefensie en Amnesty International in een onderzoek naar de voortgang van de schoonmaakactie. De kwestie in de Niger Delta speelt al tientallen jaren. Lekkage van olieleidingen heeft een enorm gebied vervuild waar tientallen miljoenen mensen wonen. Viswater is onbruikbaar geworden, drinkwaterputten ook.

De Niger Delta wordt nu beschouwd als een van de grootste milieuvervuilingen ter wereld. In 2011 schreef de VN-milieuorganisatie Unep een vernietigend rapport over deze vervuiling, en wees de oliemaatschappijen en met name Shell aan als verantwoordelijke. Unep schatte destijds dat de schoonmaakoperatie een miljard dollar zou kosten, alleen al voor de eerste vijf jaar.

Om die klus te klaren werd de organisatie Hyprep opgezet, die zou worden gefinancierd en deels ook bestuurd door de betrokken oliemaatschappijen ENI, Total en vooral Shell. De directeur van Shell Nigeria zit in het bestuur van Hyprep.

Weinig slagvaardig

Erg slagvaardig is Hyprep niet. Zo stelt Unep in november vorig jaar dat Hyprep ‘niet geschikt is om een zo ingewikkeld en omvangrijk probleem als de vervuiling in Ogoniland te kunnen oplossen.’ Tot nu toe is er bar weinig gerealiseerd, aldus de rapporteurs. Hyprep ontving honderden miljoenen dollars van de oliemaatschappijen, maar gaf tot nu toe slechts 30 miljoen dollar uit. ‘In dit tempo’, schrijft Unep, ‘heeft Hyprep 100 jaar nodig om het budget uit te geven dat was bedoeld voor vijf jaar.’

Bovendien is het soms onnavolgbaar wat Hyprep doet. De organisatie heeft tot nu toe op 21 plekken een beginnetje gemaakt met het schoonmaken. Maar de bedrijven die daarvoor zijn ingehuurd, zijn soms wel heel bijzonder. Zeker de helft van de contractors had geen aantoonbare ervaring met het schoonmaken van olievervuiling. Op één site kreeg een grote kippenboer de klus, op een andere site een oliepalmplantage, op een derde een bedrijf dat handelt in auto’s en in kleding.

Oliedieven

Shell beperkt zijn reactie tot een geschreven statement. Het bedrijf wijst erop dat de Nigeriaanse regering de regie heeft. Shell zegt alle aan Shell gericht aanbevelingen in het Unep-rapport van 2011 te hebben opgepakt, ‘en heeft de meeste voltooid’. Shell wijst er ook op dat het probeert de diefstal van olie tegen te gaan. Die diefstal is één van de oorzaken van de vervuiling: dieven maken een lek in pijpleidingen, stelen een hoeveelheid en laten het lek achter. Dat mechanisme herkent ook Bert Ronhaar, voormalig ambassadeur in Nigeria, die betrokken was bij onderhandelingen over schoonmaak in een klein deel van de delta, het dorp Bodo. Dat leek aardig te werken, maar, zegt Ronhaar. ‘Maar het proces werd regelmatig verstoord door schermutselingen met oliedieven, die natuurlijk geen belang hebben bij het oplossen van de problemen.’

Dit schreven we eerder

Shell verplicht zich tot schoonmaken van het dorp Bodo. Hoe erg is die vervuiling? 

Meer over