Sharm el Sheikh houdt manmoedig de schijn op

De populaire badplaats Sharm el Sheikh is een spookstad geworden. Toeristen mijden de plaats sinds het politieke geweld in Egypte losbarstte.

DOOR ANA VAN ES FOTO'S SANNE DE WILDE

Sharm el Sheikh is een vakantiebestemming waar niets aan de hand is. Dat is het beeld dat verkoper Ahmed 'Adel' Imam overdag uitdraagt. De paar toeristen die zich nog op de markt wagen, lokt hij zijn souvenirwinkel binnen - precies zoals anders. Ze krijgen thee en Imam draait charmant om hen heen, tot ze zwichten voor een waterpijp of een T-shirt met piramides.

Imam wil dat de Europese vakantiegangers geloven dat alles in Egypte normaal is. 'Als hier geen toeristen meer komen, hebben we geen inkomen.'

Maar zodra de laatste badgasten zijn vertrokken, vertrekt hij naar een ander Sharm el Sheikh. Een Egypte waar westerse bezoekers niet komen. Imam woont diep in de woestijn, zoals bijna alle winkelverkopers, taxichauffeurs en obers van de stad. Hier, in huizen waar het zand doorheen waait en ver van de wit gestucte hotels, wordt de politieke onrust in Egypte wel degelijk op de voet gevolgd.

Zodra hij thuiskomt, zet Imam de televisie aan. Al Jazeera. 'Die liegen niet.' Hij kijkt naar de beelden van demonstranten die zijn doodgeschoten in de hoofdstad Caïro, waar zijn zoon woont. Hij zegt: 'Mijn eigen familie is nog niets overkomen. Maar in Egypte zijn we nu allemaal familie van elkaar.'

Geen uitstapjes

'Caïro 500 km', staat op een verkeersbord in het centrum van Sharm el Sheikh. De badplaats aan de Rode Zee is een veilige enclave in dit land, dat de laatste maanden zo in de greep is van politiek geweld. Maar het echte Egypte komt steeds dichterbij. Verderop in de Sinaï, het schiereiland waarvan deze resortstad deel uitmaakt, zijn deze week 25 politieagenten gedood.

Toeristen hebben hier niets meer te zoeken, vinden bijna alle westerse overheden, ook het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. Sinds deze week worden alle 'niet-essentiële reizen' naar hotels aan de Egyptische kust ontraden. Het leidde tot een exodus van vakantiegangers, die naar huis werden gevlogen met speciaal ingelaste evacuatievluchten.

De toeristen die hier ondanks de waarschuwingen nog op vakantie gaan, zoeken het echte Egypte zo min mogelijk op. Buiten hun hotel wagen ze zich niet. 'Het resort wordt bewaakt', zegt Willy Dets uit Maarssen, die met haar twee tienerdochters een lastminute boekte naar Sharm el Sheikh. 'Maar ik was niet van plan om uitstapjes te maken. Op straat kunnen onverwachte dingen gebeuren.'

Zo is Sharm el Sheikh een zonnige spookstad geworden. Taxi's staan werkeloos langs de weg. Lege hotelbussen rijden zonder passagiers heen en weer. Op het strand ligt slechts een enkeling all inclusive van de zon te genieten. De openluchtrestaurants in het centrum, normaal gesproken vol vakantiegangers die een waterpijp willen proberen, zijn nu voor hun omzet afhankelijk van een enkele Egyptische familie.

De ondernemers op het marktplein houden het nauwelijks vol. Hun reserves raken uitgeput. De hele zomer, sinds het afzetten van president Morsi op 3 juli, komen hier al minder toeristen - ook voordat de negatieve reisadviezen werden afgekondigd. Russische, Engelse en Italiaanse reisbureaus trekken zich voor onbepaalde tijd terug uit Egypte. Zij zijn de hofleveranciers van het massatoerisme in Sharm el Sheikh.

'Het is heel moeilijk nu', zegt een man met een textielzaak, die zich voorstelt onder zijn 'zakennaam' Jon - wie praat met westerse journalisten, kan in Egypte problemen krijgen met de overheid. 'Ik moet echt dingen voor de halve prijs gaan doen. Dat zeg je altijd tegen klanten: halve prijs. Maar dat doe je normaal nooit.'

De luttele klanten die er nog rondlopen, profiteren ervan. 'Mensen zijn nu heel aardig, want ze willen geld aan je verdienen', zegt studente Josepha Aust uit Berlijn. Ze zit met haar vriend op een terras in het centrum, gekleed in bikini met daarboven een hoofddoek. Eigenlijk wilden ze de reis naar Egypte afzeggen, maar bij de hotline van hun reisbureau werd dagenlang niet opgenomen.

'Met Mubarak was het veilig'

Sharm el Sheikh is een thuisbasis van het oude regime. Oud-president Mubarak, donderdag vrijgelaten na twee jaar voorarrest, heeft hier een paleis. De stad heeft veel aan hem te danken, zegt Tarik Said el Kayat, uitbater van het duikcentrum bij het chique Marriott Hotel. 'Toen Mubarak hier zat, was het hier veilig. Mensen wisten: zo dicht bij het vuur moet je geen gekke dingen doen.'

Elke ochtend rond negen uur laat El Kayat zijn snorkels en zwemschoenen buiten zetten. Voor de toeristen moet alles zo normaal mogelijk lijken, ook al komen er nu nauwelijks klanten. Normaal gesproken vertrekt hij met vier boten per dag, nu hooguit met één. 'De toeristen die er zijn, gaan niet meer duiken. Maar we liggen nog niet helemaal plat.'

El Kayat werkt sinds 1988 in het toerisme. Hij maakte mee hoe Sharm el Sheikh, in die tijd nog nauwelijks ontgonnen, uitgroeide tot een stad van hotels. Als een van de pioniers uit die tijd kan hij zich een huis met zwembad permitteren in een villawijk aan de kust. Zijn dochter studeert aan de universiteit in Caïro. Zijn zoon demonstreerde er deze zomer tegen de Moslimbroederschap, de belangrijkste oppositiebeweging in Egypte. Het hele gezin haat tv-zender Al Jazeera.

De man die nu duikpakketten aanbiedt aan reisbureaus, praat met de klanten niet over zijn geschiedenis. Maar hij is afgestudeerd politicoloog. Acht jaar lang werkte hij als ambtenaar onder Mubarak. 'Maar daarmee verdiende ik niet eens genoeg om van te roken. Het toerisme betaalde beter.' Als de overheid alle kopstukken van de Moslimbroederschap arresteert, is zijn overtuiging, komen de toeristen snel weer terug. 'Volgende week misschien al.'

Hij steunt de door het leger gesteunde machthebber Mansour. Veel collega-ondernemers in Sharm el Sheikh hebben andere politieke opvattingen dan hij, weet hij. Zijn aanhanger van de afgezette president Morsi of van de Moslimbroederschap.

Avondklok

Achter de façade van het toeristische strandparadijs broeien zo de politieke spanningen. Op de markt van Sharm el Sheikh verkoopt een aanhanger van de Moslimbroederschap zijn souvenirs naast een tegenstander. Jon, die een kledingzaak heeft, ziet de Verenigde Staten als groot probleem. 'Obama, dat is een heel slechte man. Hij maakt het Egypte moeilijk.'

Op de hoek zien ze het weer anders. Daar runt Hamada Abdel Rahim een specerijenwinkel, die hij aanprijst als 'hassle free'. Zodra een toerist over de drempel stapt, wordt die omsingeld door twee companen, krijgt thee en komt niet weg zonder een aantal kruidenbaaltjes en - vooruit dan maar - nog wat indigo.

Rahim woont de helft van het jaar in Italië, waar hij ook twee toeristische winkels heeft. Hij zegt: 'Het is de internationale maffia die dit doet.'

Maar onderling daarover praten doen ze niet. Politiek in Sharm el Sheikh is iets voor thuis, als de toeristen niet kijken. In de nieuwbouwwijken in de woestijn leven ze mee met hun familie in Caïro en Alexandrië. In het openbaar werken ze prima samen. Neem dat incident vorige week donderdag, toen de Egyptische overheid het toerisme de fatale slag toe dreigde te brengen.

De regering wilde hier net als elders in het land een avondklok instellen, om rellen te voorkomen. Maar daar stak de plaatselijke middenstand een stokje voor. 'Iedereen heeft het ministerie van toerisme gebeld', zegt El Kayat. 'Sharm is veilig, een avondklok hoeft hier niet. Dat is dodelijk voor het nachtleven.'

Touroperators draaien op voor verliezen door annulering en omboeken

Reisorganisaties zeggen grote verliezen te lijden door het reisadvies van het ministerie van Buitenlandse Zaken. Vorige week vrijdag scherpte minister Timmermans het advies aan. Er is niet een officieel negatief reisadvies voor Egypte afgegeven, maar reizen naar vakantieresorts aan de Rode Zee en de Golf van Akaba wordt wel ontraden. Alleen voor hoofdstad Caïro en Luxor aan de Nijl geldt een negatief reisadvies.

Pas bij een negatief reisadvies kunnen touroperators een beroep doen op het calamiteitenfonds. Reisorganisaties als Arke, KRAS en Holland International, die zich coulant opstellen naar klanten en hen kosteloos hun reis naar Egypte laten annuleren of omboeken naar een andere bestemming, draaien dus zelf op voor de kosten.

'We raden inderdaad vakantiereizen naar Egypte af, vanwege de veiligheidssituatie daar. Maar het blijft een advies', licht een woordvoerder van Buitenlandse Zaken toe. 'Uiteindelijk beslist de vakantieganger.'

Een woordvoerder van reisorganisator Thomas Cook zegt dat zijn klanten niet zozeer bang zijn voor de veiligheidssituatie, maar denken dat de bestemmingen momenteel 'minder gezellig zijn'.

undefined

Meer over