SGP moet vrouw op lijst toelaten

De Hoge Raad heeft de SGP ‘in de kern’ getroffen, vindt fractieleider Bas van der Vlies. Vrouwen kunnen zich verkiesbaar stellen voor de partij....

Van onze verslaggeefster Lise Witteman

Den Haag De SGP mag vrouwen niet langer uitsluiten van een plaats op de verkiezingslijsten. De Hoge Raad heeft vrijdag bepaald dat de staat ervoor verantwoordelijk is dat de SGP ook vrouwen op kandidatenlijsten voor verkiezingen toelaat. Hoe dat gebeurt, moet de regering zelf bepalen.

In het beginselprogramma van de SGP is opgenomen dat vrouwen niet verkiesbaar mogen zijn. Ook op de vrijdag gepresenteerde kandidatenlijst figureren weer uitsluitend mannen; Kees van der Staaij (41), Kamerlid sinds 1998, volgt Bas van der Vlies op als lijsttrekker, gevolgd door Elbert Dijkgraaf (40), hoogleraar economie. Mocht de partij een derde zetel halen, dan is die voor Roelof Bisschop (53), die uit de onderwijshoek komt.

Het zou weleens de laatste lijst met uitsluitend ‘mannenbroeders’ kunnen zijn. Hoewel het de SGP vrij staat haar eigen ideeën te hebben, vindt de Hoge Raad dat die opvattingen niet in de praktijk mogen worden gebracht als ze niet passen in een democratische rechtsstaat. Daarvoor maakt het niet uit of die opvattingen een godsdienstige grondslag hebben.

Het is nu aan de regering om met effectieve maatregelen de vrouwenrechten te waarborgen. De rechter mag immers zelf geen wetten maken. Of het een optie is om de subsidie van de SGP stop te zetten, zoals toenmalig VVD-minister Remkes (Binnenlandse Zaken) in 2006 en 2007 deed, laat de raad in het midden. Maar in 2007 oordeelde de Raad van State al dat die maatregel niet effectief genoeg is.

Kathalijne Buitenweg, voorzitter van het Clara Wichmann Proefprocessenfonds dat de zaak aanspande, denkt dat het een oplossing zou zijn ‘om een partij pas toe te laten aan de verkiezingen als die aan alle regels voldoet’. Minister Hirsch Ballin (Justitie) zou het prefereren als de SGP bij zichzelf te rade gaat.

SGP-voorzitter Wim Kolijn kan nog niet zeggen wat de volgende stap van zijn partij wordt. Hij zegt ‘diep geraakt’ te zijn door de uitspraak en wil die eerst laten bezinken. Ook Bas van der Vlies voelt dat de SGP ‘in de kern’ is getroffen. Volgens de fractieleider moet dit soort besluiten niet worden genomen onder druk van buitenaf.

Bij de SGP-top stroomden vrijdag de reacties uit de achterban binnen, ‘variërend van opperste verbazing tot diepe ergernis’. Janie de Jong, sinds twaalf jaar secretaresse van de SGP-fractie, was in tranen. Ze voorziet dat haar partij ‘in gewetensnood’ komt. ‘De SGP is me lief mede omdat er van de bijbelse grondslag serieus werk wordt gemaakt. In feite mag de partij niet meer zijn zoals ik het graag zie.’

De Jong heeft niet het gevoel door de SGP te worden gediscrimineerd. ‘Als vrouwen binnen de SGP de Bijbel op dit punt anders lezen, dan kunnen ze lid worden van een andere partij of zich proberen te verenigen.’ Ze wijst erop dat de SGP een democratische partij is waarvan de beginselen kunnen worden aangepast, mits tweederde van de leden dat wil. ‘Maar nu mag je blijkbaar in Nederland niet meer zijn wie je bent.’

Meer over