Separatisten willen heel Oekraïne omdopen tot 'Klein-Rusland'

De pro-Russische separatisten in het oosten van Oekraïne hebben het conflict met Kiev op scherp gezet met de aankondiging dat zij een onafhankelijke staat willen uitroepen die aanspraak maakt op heel het grondgebied van Oekraïne. Volgens Aleksandr Zachartsjenko, de leider van het rebellenstaatje Volksrepubliek Donetsk (DNR), moet de nieuwe staat 'Malorossija' oftewel 'Klein-Rusland' gaan heten.

De leider van de opstandige Oost-Oekraïense regio Donetsk, Aleksandr Zachartsjenko (rechts). Beeld anp
De leider van de opstandige Oost-Oekraïense regio Donetsk, Aleksandr Zachartsjenko (rechts).Beeld anp

Met die voor de Oekraïners neerbuigende naam werd Oekraïne aangeduid ten tijde van het tsaristische rijk. Volgens Zachartsjenko heeft het huidige Oekraïne afgedaan en moet 'Klein-Rusland' worden beschouwd als de opvolgerstaat van Oekraïne. Uiteindelijk zou de nieuwe staat zich moeten aansluiten bij Rusland.

Met de oprichting van de nieuwe staat wil Zachartsjenko de 'impasse' doorbreken waarin de situatie verkeert. De onderhandelingen met Kiev die via Rusland verlopen hebben tot nog toe geen resultaat opgeleverd, afgezien van een enkele gevangenenruil.

Gezien de geringe omvang van het rebellengebied, hooguit een tiende van Oekraïne, klinkt de aankondiging van Zachartsjenko als grootspraak. Maar zijn aanspraken op de rest van Oekraïne en de neerbuigende waarop hij over Oekraïne spreekt (het Oekraïens noemt hij 'Klein-Russisch') worden door Kiev opgevat als een provocatie.

Onderhandelingen

President Petro Porosjenko van Oekraïne reageerde op de aankondiging van Zachartsjenko met de verzekering dat Kiev zijn gezag zal herstellen over de regio's die in 2014 door de pro-Russische separatisten onder de voet werden gelopen. Hij herinnerde ook aan de plannen die de rebellenrepubliekjes Donetsk en Loehansk hadden om een nieuwe staat te vormen onder de naam 'Novorossija' oftewel 'Nieuw-Rusland'. Die plannen liepen op niets uit, omdat Moskou er niets voor voelde.

De aankondiging van de DNR-leider voorspelt weinig goeds voor de nieuwe ronde van onderhandelingen die woensdag in Minsk begint. Het was de bedoeling dat vertegenwoordigers van Oekraïne, Rusland en de separatisten daar afspraken zouden maken over een nieuwe gevangenenruil.

Volgens Zachartsjenko zijn de plannen niet in strijd met de akkoorden van Minsk uit 2015, die de basis vormen voor het fragiele bestand tussen de Oekraïense strijdkrachten en de separatisten. Als gevolg van de afspraken is de strijd afgenomen in intensiteit, maar er wordt nog steeds gevochten. 'Alleen de naam verandert. Ik heb gezegd dat de Donbas nooit deel zal uitmaken van Oekraïne, maar dat Oekraïne zich wel mag aansluiten bij de Donbas.'

Verrassing

Leonid Kalasjnikov, de voorzitter van een Russische parlementscommissie voor de voormalige Sovjetrepublieken, was positief over het plan. 'Mensen kunnen niet eindeloos in een staat van oorlog leven. Er moet wat worden gedaan', aldus Kalasjnikov. Toch is het de vraag of Moskou op het initiatief van Zachartsjenko zit te wachten. Volgens de Russische nieuwssite werd het Kremlin overvallen door de aankondiging van de DNR-leider. Zelfs Vladislav Soerkov, de man die voor president Poetin contact houdt met de rebellen, zou niet op de hoogte zijn geweest.

Opvallend was dat de leiders van de Volksrepubliek Loehansk (LNR), het oostelijke deel van rebellengebied, afstand namen van de stap van de separatisten in Donetsk. Volgens parlementsvoorzitter Vladimir Degtjarenko waren de LNR-leiders niet op de hoogte van de plannen. Hij betwijfelde of het een slimme zet was: 'Op het ogenblik houden wij ons aan de akkoorden van Minsk. Er is geen alternatief.'

Meer over