SEO-rapport dat debat moest stoppen, wakkert discussie aan

AMSTERDAM - Het hoogoplopende debat over de waarde - en schade - van de brievenbusfirma's voor Nederland is nog lang niet voorbij. Het SEO-rapport van eerder deze week, dat met 'concrete gegevens' een eind moest maken aan dat debat, staat zelf ter discussie. Volgens critici is het aantal banen dat de bedrijfstak oplevert te hoog voorgesteld en de schade voor de ontwikkelingslanden te laag.


Volgens het rapport, opgesteld in opdracht van de lobbyclub Holland Financial Centre, besteden de brievenbusfirma's 400 tot 600 miljoen euro in de zakelijke dienstverlening en zijn ze daarmee goed voor 5.000 tot 7.500 banen bij onder meer accountants en advocatenkantoren.


In NRC Handelsblad zetten drie prominente economen grote vraagtekens bij de rekenmethode die SEO gebruikte. De extra omzet zou gedeeld zijn door een bruto loonsom van 80 mille. Gebruikelijker in de zakelijke dienstverlening is de bruto-omzet per werknemer. Die ligt op twee ton, waardoor het aantal 'brievenbusbanen' uitkomt op 'slechts' 2.000 tot 3.000.


'Een pijnlijke blunder', noemt Sweder van Wijnbergen SEO's berekening van de banenwinst. Ook de hoogleraren Marcel Canoy en Arnoud Boot zetten vraagtekens bij de getallen.


SEO-directeur Barbara Baarsma houdt vast aan de methodiek en aan het geschatte aantal banen. Volgens de hoogleraar is rekening gehouden met de kritiekpunten.


Het onderzoeksbureau SOMO, een lobbyclub tegen belastingontwijking, zette eerder deze week in de Volkskrant al vraagtekens bij de rekensommen in het rapport. Zo zou de brievenbussector de horeca liefst 40 miljoen euro omzet opleveren. Tegenover die wellicht ruime schatting staat een bescheiden berekening van de schade voor de ontwikkelingslanden. SEO sprak van 145 miljoen euro, volgens SOMO lopen 28 ontwikkelingslanden via de 'belastingdraaischijf' Nederland jaarlijks minimaal 771 miljoen aan inkomsten mis.


SEO keek alleen naar de dividenden. Zouden de rentes ook meetellen, dan loopt de 145 miljoen euro op naar een maximum van 400 miljoen euro, zegt SEO-onderzoeker Marco Kerste.


Verder definieert SEO de term 'ontwikkelingslanden' enger. SOMO onderzocht ook Latijns-Amerikaanse landen als Brazilië en Argentinië, niet alleen arme landen in Afrika en Azië. Ook keek SEO alleen bij de brievenbusfirma's en SOMO naar de effecten bij alle betrokken bedrijven. 'Daarmee lijken de verschillende resultaten verklaard', zegt Kerste.


Overigens zijn beide schattingen te laag. Bij zowel SOMO als SEO ontbreken de gederfde inkomsten door constructies met royalty's, bedragen die betaald worden voor het gebruik van intellectueel eigendom.


De Nederlandsche Bank en het ministerie van Financiën willen daarover geen informatie geven, omdat het met deze cijfers mogelijk zou zijn van specifieke bedrijven bedragen te achterhalen.


SP en GroenLinks hebben genoeg van alle verwarring. Ze willen, net als SOMO, dat de Rekenkamer een écht onafhankelijk oordeel velt op basis van de door SEO en SOMO verzamelde gegevens.

Meer over