Nieuws

Senaat start onderzoek naar coronabeleid Bolsonaro, dodental nadert 400 duizend

Terwijl het dodental van 400 duizend snel nadert, is de Braziliaanse Senaat dinsdag begonnen met een onderzoek naar het coronabeleid van president Jair Bolsonaro en zijn regering. Het parlementaire onderzoek verhoogt de politieke druk op Bolsonaro, die volgend jaar wil worden herkozen.

Braziliaans president Jair Bolsonaro zwaait naar de camera bij het verlaten van het Nationaal Congres.  Beeld AFP
Braziliaans president Jair Bolsonaro zwaait naar de camera bij het verlaten van het Nationaal Congres.Beeld AFP

De senatoren zullen zich buigen over de volgens critici trage aanpak van Bolsonaro van de uitbraak en het vaccinatiebeleid, en in het bijzonder over het onvermogen van de regering om genoeg vaccins te krijgen.

Het onderzoek zal opnieuw de schijnwerpers zetten op Bolsonaro’s omstreden reactie op de pandemie. Met zijn politieke bondgenoot Donald Trump behoort de president tot de kleine groep van wereldleiders die openlijk de coronacrisis bagatelliseerde. Terwijl het dodental fors steeg, verzette Bolsonaro zich tegen strenge coronamaatregelen. Ook twijfelde hij openlijk aan de adviezen van gezondheidsdeskundigen, zoals het dragen van een mondkapje.

Een jaar later heeft Brazilië na de VS ’s werelds hoogste coronadodental. Tot woensdag waren 395.022 inwoners bezweken aan de ziekte. Verwacht wordt dat het trieste record van 400 duizend doden de komende dagen zal worden bereikt. Met meer dan 14,4 miljoen besmettingen staat Brazilië op de derde plaats van zwaarst getroffen landen, na de VS en India.

Lula

Bolsonaro kan het parlementaire onderzoek missen als kiespijn, omdat het hem vrijwel zeker maandenlang negatieve publiciteit zal opleveren. Oud-president Lula da Silva, die volgend jaar opnieuw president wil worden, zal proberen hiervan gebruik te maken en de voormalige legerofficier afschilderen als de slechtste president die Brazilië ooit heeft gehad. Uit peilingen blijkt dat nog maar eenderde van de kiezers vertrouwen heeft in Bolsonaro.

De start van het onderzoek voorspelt niet veel goeds voor de president in de komende maanden. Bolsonaro kan rekenen op de steun van vier van de elf commissieleden, maar hij moest de afgelopen dagen toezien hoe een vooraanstaande criticus, senator Renan Calheiros, een van de belangrijkste rollen kreeg toebedeeld. Hij wordt verantwoordelijk voor het schrijven van het eindrapport en het oproepen van getuigen.

Bondgenoten van Bolsonaro probeerden nog tot maandag bij de rechter Calheiros’ benoeming te voorkomen maar dat liep op niets uit. De zoon van Calheiros is gouverneur van de deelstaat Alagoas en betwijfeld werd of de senator wel onpartijdig kon oordelen. Tot overmaat van ramp werd ook nog een onafhankelijke senator gekozen als commissievoorzitter. Hij wordt als vicevoorzitter bijgestaan door de oppositieleider in de Senaat.

Oud-ministers opgeroepen

Calheiros liet er na zijn benoeming geen gras over groeien. Hij kondigde aan alle vier ministers van Gezondheid te zullen oproepen die Bolsonaro sinds zijn aantreden in 2019 heeft versleten. Onder hen is Eduardo Pazuello, die in maart moest wijken toen gemiddeld 1.800 Brazilianen per dag stierven. Pazuello, een militair, is een aanhanger van de president.

Het parlementaire onderzoek zal Bolsonaro vrijwel zeker maandenlang negatieve publiciteit opleveren. Beeld EPA
Het parlementaire onderzoek zal Bolsonaro vrijwel zeker maandenlang negatieve publiciteit opleveren.Beeld EPA

Hij loopt echter het risico dat in de hoorzittingen de regering de schuld op hem zal schuiven voor het falende beleid. ‘Het land heeft het recht om te weten wat heeft bijgedragen aan de dood van duizenden, de verantwoordelijken dienen onmiddellijk gestraft te worden’, aldus Calheiros.

Bolsonaro, die het virus constant een ‘griepje’ noemde, vindt dat hem geen enkele blaam treft voor het hoge dodental en het grote aantal besmettingen. Hij stelde het afgelopen jaar diverse deelstaatgouverneurs en burgemeesters verantwoordelijk. Zij gaven op hun beurt de regering de schuld. Het eindrapport van de commissie kan ertoe leiden dat de roep om impeachment van Bolsonaro sterker wordt. Als strafbare feiten zijn gepleegd, kan het rapport aanleiding zijn voor strafrechtelijke onderzoeken.

Meer over