Sekswerkers vrezen grotere onveiligheid met prostitutievergunning

Het kabinet wil een prostitutievergunning invoeren voor iedere sekswerker. Escort Lara verwacht een groeiend illegaal circuit met onveilige werkomstandigheden, omdat sommige vrouwen zich niet kunnen laten registeren. Ook betekent registratie voor veel sekswerkers juist meer risico. ‘Dan sta ik met naam en adres op de website van de gemeente en in het huis-aan-huisblaadje.’

Noël van Bemmel
Escort Lara Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Escort LaraBeeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

‘Ik werk al lang als sekswerker; achter het raam, op een tippelzone en in clubs. Tegenwoordig ben ik escort en dat bevalt prima. Ik heb een groep fijne klanten die mij ontvangen bij hen thuis. Daar kan ik goed van leven; ik vraag 200 euro per uur, plus 25 euro voorrijkosten. Maar tijdens de coronapandemie mocht ik niet werken en kreeg ik nul hulp van de overheid. Ik heb op een houtje gebeten; kon zelfs de huur niet meer betalen. Als kleine zelfstandige heb ik altijd inkomstenbelasting en btw afgedragen, maar voor coronasteun kwam ik niet in aanmerking omdat ik zonder sekswerkvergunning werk. Die wil ik best aanvragen, maar dan publiceert de gemeente mijn naam en adres op haar website en in het huis-aan-huisblaadje in mijn buurt. Ik wil niet dat mijn buren en familie ontdekken wat ik doe. Dat geldt voor veel sekswerkers.’

De 47-jarige Lara (haar naam is om privacyredenen gefingeerd) is een vrolijke dame met de tekst Whore Love op haar T-shirt. Ze hielp de afgelopen jaren bij een groot onderzoek naar het welzijn van sekswerkers tijdens corona (zie inzet). Daaruit blijkt dat het overgrote deel van alle sekswerkers illegaal heeft doorgewerkt, ten koste van hun veiligheid en hun gezondheid. Tijdens focusgroepdiscussies hoorde Lara schrijnende verhalen van collega’s. Zelf wordt zij ook gestalkt en is ze meermaals in een val gelokt door de politie. Een nieuwe registratieplicht die de regering onder druk van de ChristenUnie wil doorvoeren, leidt volgens haar tot een nog groter illegaal circuit.

Van de trap geduwd

‘Vooral buitenlandse vrouwen zonder verblijfsvergunning zijn kwetsbaar omdat die niet naar de politie kunnen. Dat geldt helemaal voor transvrouwen die vaak niet veilig zijn in hun thuisland. Een transvrouw uit Latijns-Amerika werd vorig jaar door een klant van de trap geduwd en brak beide benen. Zij durfde niet naar de politie en ook niet naar een dokter. Een vriendin bracht haar naar de Amsterdamse arts die ook daklozen zonder papieren behandelt. Nu verzorgt een groep transvrouwen en sekswerkers haar.

‘Maar ook Nederlandse sekswerkers die illegaal thuiswerken, worden slachtoffer van geweld. Die stappen ook niet naar de politie, uit vrees hun huis te worden uitgezet door de woningbouwcorporatie.Een vriendin is thuis overvallen door twee mannen met een mes. ‘Waar is je geld! Waar is je geld!’, riepen ze. Zij kreeg de indruk dat die gasten systematisch de advertentiewebsite Kinky.nl afstruinen op zoek naar thuiswerkers.

Legaal werk, maar geen overheidssteun

‘Tijdens corona gingen we allemaal online. Sekswerk is weliswaar een legaal beroep, maar de meesten kregen geen overheidssteun. Mannen en vrouwen die zich niet willen registreren, zoals ik, maar ook de sekswerkers in bordelen. Die hangen ergens in tussen zelfstandige en loondienst, wat in de praktijk betekent: wel belasting betalen, geen Tozo-regeling (Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers). Zelfs de sekswerkers achter het raam, die wel Tozo kregen, werkten illegaal door omdat 1.000 euro per maand voor hen niet genoeg is. Zolang woningbouwcorporaties niet aan sekswerkers willen verhuren, ook al werken die elders, zijn ze aangewezen op peperdure appartementen. Veel sekswerkers konden de afgelopen jaren simpelweg hun huur en hun boodschappen niet meer betalen.

‘Zelf voel ik mij niet onveilig tijdens het werk. Ik kom thuis bij klanten, wiens naam en adres ik heb. Zij zijn zelf als de dood dat ik met hoge hakken door hun straat loop, zodat de buren gaan roddelen. Ik blijf dit werk doen, omdat ik het spannend vind. Je weet nooit waar je terecht komt en je ontmoet veel verschillende mensen. Mijn vriendinnen dachten lang dat ik achter de balie van een Van der Valkhotel werkte, maar uiteindelijk ontdekten ze de waarheid. Dat pakte gelukkig goed uit, ze vonden me een badass-chick.

Gebrek aan compassie

‘Ik ben vooral geschokt door het gebrek aan compassie en bescherming door de politie en gemeenten. Iedere sekswerker heeft een hekel aan pooiers en werkt graag mee aan onderzoek naar mensenhandel. Maar wij worden opgepakt vanwege vergunningen. Toen ik begon met dit werk vroegen agenten nog weleens: ‘Hoe gaat het met jou?’ Die vraag wordt ons niet meer gesteld. Als ik uitleg dat ik niet met mijn vergunningaanvraag in de krant wil, zegt de ambtenaar: ‘Tsja, jij wilt dit beroep.’ Als een stalker dode dieren door mijn brievenbus gooit, zegt de politie: ‘Had je maar ander werk moeten kiezen.’ Ik voel me een idioot dat ik nog belasting betaal.’

Meer geweld en financiële problemen door corona

Sekswerkers zijn zwaar getroffen door de coronapandemie. Een meerderheid ontving geen steun van de overheid; 65 procent van alle sekswerkers raakte in financiële problemen, waarbij eenderde zelfs de huur en de boodschappen niet meer kon betalen. In 2020 werkte 55 procent van de sekswerkers illegaal door, in 2022 was dat zelfs 90 procent. Van deze groep kreeg 41 procent te maken met fysiek geweld, verkrachting, aanranding en afpersing. Dat concluderen onderzoekers van Erasmus MC, Soa Aids Nederland en onderzoekers uit de sekswerk-gemeenschap zelf. De studie werd verricht in opdracht van het RIVM.

‘Wanneer sekswerkers niet legaal kunnen werken, komt hun veiligheid en gezondheid in het gedrang’, concludeert hoofdonderzoeker Mariëlle Kloek. Zij vindt het zorgwekkend dat slechts 4 procent van de bedreigde sekswerkers naar de politie is gestapt. Kloek verwacht dat de nieuwe Wet Regulering Sekswerk de onveiligheid voor sekswerkers zal vergroten. Soa Aids Nederland presenteerde woensdag een nieuw digitaal platform, Ugly Mugs, waarop sekswerkers elkaar kunnen waarschuwen voor gevaarlijke klanten. Die zwarte lijst, naar Engels voorbeeld, wordt gefinancierd door de overheid en is ook toegankelijk voor illegale sekswerkers.

Meer over