Seksueel misbruik en moordvrienden

Met Terug naar de kust en Doorgeschoten schreven Saskia Noort en Renppel twee van de meest besproken thrillers van 2003....

Maar het ene jaar is het andere niet. In zijn jongste boek Misbruik wordt gestraft is Appel weer gewoon gaan doen waar hij goed in is: het schrijven van weldoordachte psychologische misdaadromans. Ver van de politieke actualiteit heeft Appels hoofdpersoon Frank Eggers zijn eigen persoonlijke sores. Nadat zijn huwelijk door de dood van zijn zoontje Benno op de klippen is gelopen, wordt hij jaren later door zijn dochter Jacintha beschuldigd van seksueel misbruik.

In de kleine gemeenschap waar Eggers schoolhoofd is, slaat die aantijging in als een bom. Binnen de kortste keren staat zijn bedaagde leventje dan ook volledig op zijn kop. Hij wordt dagenlang door de politie verhoord, ouders en collega's kijken hem met een scheef oog aan, en zijn gezag bij de leerlingen is ondermijnd.

Om zijn onschuld aan te tonen moet Eggers terug in de tijd. Terug naar die dramatische dag waarop zijn zoontje overleed en hij alleen met Jacintha achterbleef in een tentje in de Ardennen. Leidde een emotionele knuffelpartij toen tot meer, zoals zij zich denkt te herinneren? Of praat haar halfzachte zielenknijper haar die ideealleen maar aan?

Die vraag blijft in de knap geconstrueerde roman tot de laatste bladzijden onbeantwoord. Appel speelt slim met het gegeven van de onbetrouwbare herinneringen. Door beide personages te laten twijfelen aan hun eigen verhaal, voert hij de spanning bij de lezer kundig op. Een tweede spanningsboog vormt Eggers' steeds labielere gemoedstoestand. Hij lijkt door zijn machteloosheid elk moment te kunnen gaan exploderen.

Misbruik wordt gestraft is dus een stuk beter dan Doorgeschoten, al komt een aantal van de zwaktes van dat boek ook nu weer naar voren. Gebleven zijn het oubollige taalgebruik, de vergeefse pogingen tot humor en de houterige dialogen. De gesprekjes tussen Eggers en zijn leerlingen klinken al net zo ongeloofwaardig als destijds die tussen Volkert en zijn kornuiten.

Saskia Noort heeft wat dat betreft een beter oor. De personages uit De eetclub zijn misschien wat minder gelaagd dan die van Appel, herkenbaar en eigentijds zijn ze wel. Het gros van de gesprekjes in het boek zou niet misstaan in een soap als Rozengeur & Wodka Lime.

Toevallig is dat niet, want Noort lijkt zich net als in haar eerste boek bewust te richten op een vrouwelijk publiek van vin de dertig. Haar karakters zijn allemaal aan de man, de kinderen en de hypotheek, maar verlangen nog geregeld terug naar hun vrije leventje van vroeger en een avondje lekker stappen zonder de kerels erbij.

Draaide het in Noorts debuut om de ingewikkelde familierelaties van een jonge moeder, dit keer is vriendschap het hoofdthema. Hoofdpersoon Karen verhuist met haar man van Amsterdam naar een plaatsje in de provincieen voelt zich daar slecht op haar gemak. Tot ze een groepje gelijkgestemde leeftijdgenotes ontmoet. Met deze nieuwe vriendinnen vormt ze al snel een onafscheidelijk clubje, dat geregeld bij elkaar gaat eten.

De eetclub lijkt echter onder een slecht gesternte geboren.

Eerst komt de echtgenoot van een van de leden om het leven bij een brand, en daarna is het de beurt aan Karens nieuwbakken hartsvriendin Hanneke, die onder mysterieuze omstandigheden van een balkon valt.

Dit leidt tot argwaan bij de politie, en ook onder het voorheen zo hechte groepje vrienden slaat het wantrouwen weldra toe. Er wordt geroddeld over de affaires van het overleden duo, en er blijken zakelijke problemen te bestaan tussen de mannelijke leden van de club. Enaam duikt steeds nadrukkelijker op in de geruchten en het politieonderzoek: die van Simon, de man van Karens vriendin Patricia. Dezelfde Simon tot wie Karen zich op een dierlijke manier aangetrokken voelt en met wie ze op een avond een slippertje heeft gemaakt. Omdat hij Karen vertrouwt, wordt zij door de politie gevraagd uit te zoeken wat hij precies met de sterfgevallen te maken heeft.

De ontknoping is zwak, en dat is niet het enige probleem van De eetclub. Eigenlijk is het boek op bijna alle fronten minder dan Noorts geslaagde debuut. Spannend is het verhaal nauwelijks. Karen komt pas in de laatste fase zelf in gevaar, en tot op dat moment moet de lezer het doen met vage verdachtmakingen en het toenemende gevoel van isolatie van de hoofdpersoon.

Ook de thematiek waarvoor Noort heeft gekozen, blijkt minder goed te werken dan die in Terug naar de kust. De zwaar op de proef gestelde 'vriendschap' tussen mensen die elkaar eigenlijk pas net kennen, roept nauwelijks herkenning of emotie op.

Noorts lezerspubliek zal het waarschijnlijk allemaal wel weer prachtig vinden, zoals ook de lezers van Nicci French iedere nieuwe titel blijven omarmen. Maar net als het Britse schrijversechtpaar moet Noort ervoor oppassen dat ze haar succes niet te makkelijk wordt uitgemolken. Waar Appel zich revancheert, blijft Noort met dit boek een beetje hangen.

Meer over