Seksisme in the City

De Londense City is een ouderwetse mannenwereld: lange werkdagen worden afgesloten in een stripclub, vrouwen krijgen er stelselmatig lagere bonussen....

tekst Gert-Jan van Teeffelen

Het testosteron giert er door de straten. Het geld klotst tegen de kozijnen. Het is het laatste grote bastion der macho’s: de Londense City. Het financiële hart van de Britse hoofdstad wordt vaak in deze termen beschreven, niet geheel zonder overdrijving.

Maar toch. De prestatiedruk is er enorm, de belangen immens, de werktijden bizar. Slapen op kantoor? Het gebeurt. Even douchen in de fitnessruimte, tandenborstel halen uit de automaat. Na een grote deal of een lange werkweek wordt er veel gedronken en met veel geld gesmeten om stoom af te blazen. De auto’s zijn snel en duur. Het jaarlijkse hoogtepunt: het moment dat de bonussen worden verdeeld.

Nergens kan iemand in korte tijd zo veel verdienen als in de City. Dat wil zeggen: vooral mannen. ‘Wat is daar mis mee?’, vraagt Alex, een jonge bankier bij een Amerikaanse bank, terwijl hij aan zijn flesje Grolsch lurkt op een terrasje op Canary Wharf. ‘Het is keihard werken. Je doet het voor het geld. Ik spaar het op, een ander koopt een Porsche 911 voor de fun. En mensen naaien elkaar soms, dat gebeurt, er is competitie. Als je daar niet tegen kunt, zoek je toch een andere baan?’

Er wordt gelukkig ook vaak gedold. Of ze gaan samen naar een wedstrijd van voetbalclub Chelsea. Maar met vrouwen heeft Alex weinig te maken. ‘Of bedoel je de gold diggers’, grapt hij: vrouwen die na werktijd zich tussen de drinkende grijze pakken mengen, in de hoop een dronken – en rijke – bankier aan de haak te slaan.

De mannen laten het zich graag aanleunen; velen voelen zich master of the universe. Samen met New York is er na Londen geen stad waar zoveel omgaat in bankieren, beurshandel en het begeleiden van fusies en overnames.

Alleen al in Londen werken honderdduizenden mensen in de financiële sector, van wie bijna 350 duizend in de City en het nabijgelegen Canary Wharf. Er zijn echter weinig kennisintensieve branches waar vrouwen zo in de minderheid zijn in de betere banen. De City is een mannenspeeltuin.

Van alle beurshandelaren in Londen is slechts 4 procent vrouw, aldus een onderzoek van rekruteringsfirma Alexander Mann. Met name in dealingrooms waar wordt gehandeld in grondstoffen en valuta is het aantal vrouwen verwaarloosbaar. Van de analisten, die rapporten schrijven waarop beleggers hun beslissingen kunnen baseren, is 13 procent vrouw.

De mannen-onder-elkaar-sfeer in deze hogedrukketel is niet voor elke vrouw te verdragen – verre van. Waar eindigt bijvoorbeeld humor en begint discriminatie op grond van geslacht?

Privévliegtuigje

Privévliegtuigje
Stephanie Villalba heeft ervaring. Als topmedewerker van de zakenbank Merrill Lynch in Londen, met een jaarsalaris van ruim een half miljoen euro, vloog ze ooit met mannelijke collega’s in een privévliegtuigje naar Milaan.

Privévliegtuigje
Toen ze haar baas vroeg waar ze het beste kon gaan zitten, wees deze haar op het stoeltje voor de stewardess. Vervolgens gaf hij haar opdracht de drankjes te serveren. Toen Villalba klaagde dat een collega een hand op haar dij had gelegd tijdens een etentje, kreeg ze te horen dat deze ‘nu eenmaal losse handjes’ had. Haar bonus zou 30 procent lager hebben gelegen dan die van de mannen.

Privévliegtuigje
De werkrelatie raakte zo verziekt dat Villalba de bank moest verlaten. In de rechtszaak die volgde, werd geoordeeld dat ze ten onrechte was ontslagen. Maar voor discriminatie op grond van geslacht was volgens de rechter, na eindeloze getuigenverhoren, te weinig bewijs.

Privévliegtuigje
Merrill Lynch kwam in 2005 minder goed weg met de dertigjarige Elizabeth Weston. De pesterijen kwamen tot een ‘hoogtepunt’ op een kerstborrel in Londen, waar een collega opmerkingen bleef maken over haar borsten, om vervolgens een glas rode wijn leeg te gieten in haar decolleté. De bankier werd ontslagen, Weston kreeg tonnen mee.

Privévliegtuigje
Concurrent Morgan Stanley betaalde de afgelopen jaren zelfs tientallen miljoenen aan een grote groep vrouwen.

Privévliegtuigje
Het zijn slechts enkele van de ‘Sexism in the City’-zaken. Volgens advocaten gaat het om het topje van de ijsberg; de meeste geschillen worden buiten de rechtszaal geschikt. De banken zijn immers panisch voor de negatieve publiciteit.

Privévliegtuigje
Aan de meest geruchtmakende zaak tot dusver kwam enkele weken geleden een eind. Zes vrouwelijke topbankiers uit Londen en New York van Dresdner Kleinwort Wasserstein (DKW), een Duitse investeringsbank, claimden samen een miljard euro schadevergoeding wegens seksediscriminatie.

Privévliegtuigje
Neem Katherine Smith, directeur aandelenhandel in Londen. Ze zegt jarenlang seksistische opmerkingen te hebben ondergaan. Zo liet ze eens een doosje snoepjes op haar bureau achter, waarop haar baas – in aanwezigheid van mannelijke collega’s – zei dat ze dat beter niet kon doen, omdat de mannen anders ‘hun handen in haar doos’ zouden steken.

Privévliegtuigje
De vrouwen, van wie er enkele moeder zijn, zeggen bovendien dat hun promotiekansen zijn onthouden. Een van hen zou na haar zwangerschapsverlof voortdurend zijn getreiterd met deze ‘vakantie’. ‘Vertel me niet dat jij ook bij de samenzwering hoort die ons wil doen geloven dat het opvoeden van kinderen moeilijk is’, was een van de commentaren.

Privévliegtuigje
Tot een rechtszaak liet DKW het niet komen. De bank zegt de kwestie, zonder aansprakelijkheid te erkennen, ‘tot tevredenheid van alle partijen’ te hebben opgelost. Lees: er is flink betaald.

Privévliegtuigje
In de kwestie doken veelzeggende statistieken op: van de 258 directeuren bij DKW zijn er slechts vier vrouw.

Privévliegtuigje
Er is dan ook bijna geen City-bank die vrijwillig openheid geeft, wetend dat het mannenimago zal worden bevestigd. De vakuitgave Financial News benaderde in mei twintig investeringsbanken. Slechts twee daarvan durfden te vertellen hoeveel vrouwen bij hen in seniorfuncties werkzaam zijn. Bij Citigroup is dat 10 procent, bij Royal Bank of Scotland 14 procent.

Privévliegtuigje
Omgekeerd zijn er, afgezien van de rechtszaken, nauwelijks vrouwen te vinden die onder eigen naam durven te vertellen over hun ervaringen, uit angst hun carrière te schaden. Openhartiger zijn degenen die vrijwillig uit de tredmolen stapten.

Gouden handboeien

Gouden handboeien
Eén van hen is Polly Courtney. De in Cambridge geschoolde ex-analist publiceerde enkele maanden geleden een roman over haar ervaringen onder de titel Gouden Handboeien.

Gouden handboeien
‘Ik was een van de gelukkigen’, vertelde ze in The Observer over de keiharde werkcultuur bij haar bank. ‘Ik was vaak voor middernacht thuis en zat zelden het hele weekend op kantoor.’

Gouden handboeien
De onvoorspelbaarheid viel haar echter zwaar. ‘Op een avond was ik om elf uur ’s avonds thuis. Om één uur ’s nachts schrok ik wakker van de deurbel. Het bleek dat ik mijn mobiele telefoon niet had gehoord. De bank had een taxi gestuurd om me weer naar kantoor te halen voor een klus.’

Gouden handboeien
Als enige vrouw in een team van 21 mensen hoefde ze niet op waardering te rekenen. ‘Ik werd gezien als secretaresse, niet als bankier.’

Gouden handboeien
Bij het drinken met de mannen na het werk – ‘dat eindigde meestal in de lokale stripclub’ – voelde ze zich niet echt welkom. ‘Sorry Polly, we zouden je graag uitnodigen, maar we gaan vanavond rukken.’

Gouden handboeien
En dan nog de opmerkingen over haar benen en haar andere mogelijke kwaliteiten. Het overvloedige geld en de status van de City zijn volgens Courtney de enige redenen waarom mensen een dergelijk leven kunnen volhouden.

Gouden handboeien
Bijna geen bank ontsnapt. De Londense tak van het Franse BNP Paribas kreeg onlangs een dagvaarding van de intussen vertrokken Katharina Tofeji (38). Nadat ze ooit tijdens een zakendiner te horen kreeg dat ze de afwas mocht doen, en het verzoek of ze een belangrijke klant wilde ‘verwennen’, zou Tofeji eruit zijn gewerkt toen ze een vierdaagse werkweek vroeg zodat ze voor haar kind zou kunnen zorgen.

Gouden handboeien
BNP Paribas kwam eerder in opspraak in de zaak rond Arianna McGregor. Zij had minder bonus gekregen nadat ze zwanger was geworden. Terwijl haar mannelijke collega’s gemiddeld 400 duizend euro aan extra’s ontvingen, werd zij afgescheept met 45 duizend euro. De rechter zei niet anders te kunnen oordelen dan dat dit was gebeurd op basis van haar geslacht.

Gouden handboeien
Die beloningsgeschillen zijn te voorkomen. ‘Als de criteria transparant zijn, kan niemand later zeuren’, zegt een mannelijke handelaar in grondstoffen van Barclays Capital. Over de rechtszaken doet hij een beetje lacherig. ‘Sommige vrouwen kunnen het niet aan, en vissen zo naar een gouden handdruk.’

Gouden handboeien
Toch doen enkele banken intussen wat extra moeite, bijvoorbeeld om het herintredende moeders iets makkelijker te maken. Abigail Hofman, die achttien jaar bankier was, vroeg zich onlangs in de Financial Times af of de initiatieven geboren zijn uit schaarste, of simpelweg window dressing zijn uit angst voor claims.

Gouden handboeien
Flexibiliteit is volgens haar het toverwoord. Het taboe op thuiswerken kunnen de mannen doorbreken. ‘Als mannelijke topbankiers zouden zeggen: ‘ik werk een dag per week vanuit huis’, zal dat van vrouwen ook geaccepteerd worden. Dit is geen vrouwenprobleem. Dit is een mensenprobleem.’

Gouden handboeien
Interessant zijn de observaties van Linda Davies, een ex-bankier die tegenwoordig thrillers schrijft. ‘Zelfs als ik geen kinderen had gehad, zouden het moordende tempo van de City, de bloedzuigersmentaliteit en het seksisme ervoor hebben gezorgd dat ik gillend was weggerend. Je kunt betere dingen doen met je leven.’

Gouden handboeien
Anderzijds merkt zij op: ‘Als je als vrouw jong, vrij en single bent, zijn er weinig plaatsen waar je je zo goed kunt bewijzen, ondanks het seksisme.’

Gouden handboeien
Nog een punt voor de City: ‘Waar kun je – tenzij je eruitziet als Elle Macpherson (fotomodel, bijgenaamd ‘Het Lichaam’, red.) – op een legale manier zoveel geld verdienen?’

Gouden handboeien
De mannen in de City zullen dit graag beamen.

Meer over