SCP-rapport: alles veilig en vertrouwd

De meeste Nederlanders voelen zich veilig, vertrouwen hun medemens en vinden dat de democratie aardig functioneert. Ook zijn zij trouwe aanhangers van de verzorgingsstaat en vinden dat de sociale uitkeringen op peil moeten blijven....

Dit rustige beeld van de Nederlandse gemoedstoestand rijst op uit het rapport Zekere banden - Sociale cohesie, leefbaarheid en veiligheid van het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) dat vandaag uitkomt. Daarin blijkt dat de meeste Nederlanders zich thuis voelen in en betrokken bij de maatschappij.

Dat het rapport weinig laat zien van het maatschappelijk onbehagen zoals tot uitdrukking kwam bij de massale kiezerssteun voor wijlen Pim Fortuyn, ligt volgens de onderzoekers aan de vraagstelling in het rapport. 'Er is gevraagd naar eigen gevoelens van onveiligheid, niet naar de algemene bezorgdheid over de criminaliteit', aldus SCP-onderzoeker Joep de Hart. 'Niettemin is het onderzoek te vroeg afgesloten. In het najaar doen we opnieuw een peiling met nieuwe vragen. Al geloof ik niet dat emoties dan nog altijd zo stormachtig zijn.'

De sociale cohesie in de maatschappij wordt niet minder, maar verandert wel van aard. De burger heeft bijvoorbeeld minder zin om elke week te vergaderen in een vereniging. Hij laat zijn hart liever spreken door geld te geven aan een goed doel. Mensen met problemen praten ook niet meer met de dominee of pastoor, maar liever met een vriend of vriendin.

Dat in overheidskringen grote zorg bestaat over afnemende sociale betrokkenheid, is volgens het SCP dus niet nodig. Wel zijn er buurten en groepen die uit de boot vallen. Verwaarloosde kinderen en psychiatrische patiënten vormen zulke groepen. Marokkanen en Turken die in grote aantallen bij elkaar in een wijk wonen en daardoor weinig contact hebben met autochtonen ook. Hun integratie is door die buurtconcentratie in de jaren negentig gestagneerd.

Het SCP-rapport toont dat veiligheid en gevoelens van veiligheid niet louter zijn te herleiden tot speciale kenmerken van de buurt. In de ene wijk wordt het gebrek aan voorzieningen aangewezen als bron van onvrede, terwijl in andere buurten, waar geen bushalte of winkel is , mensen toch tevreden wonen.

Het SCP onderschrijft de stelling van een ander adviesorgaan, de Raad voor de Maatschappelijke Ontwikkeling (RMO), dat het welzijn van burgers niet altijd op buurt- of straatniveau moet worden gezocht. Moderne burgers waarderen een goede buur, maar geven niet veel om afstand. Zij voelen zich eerder verwant met iemand met een vergelijkbare opleiding, baan of interesse.

Meer over