NIEUWSSCP-rapport

SCP: Corona geeft vertrouwen in de politiek een boost die zo weer weg kan zijn

Door de coronacrisis is het vertrouwen van Nederlanders in de politiek en instituten flink gestegen, maar deze waardering is waarschijnlijk van tijdelijke aard. Dat schrijft het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in het rapport Verwachte gevolgen van corona voor de opvattingen en houdingen van Nederlanders.

Mark Rutte komt aan bij het Catshuis voor een ontmoeting met de Spaanse premier Sanchez. Het vertrouwen in het kabinetsbeleid heeft door de coronacrisis een boost gekregen, maar die kan zo weer weg zijn, denkt het SCP.Beeld Bart Maat / ANP

Met name het vertrouwen in de Nederlandse regering is sterk gestegen, schrijft het SCP, mogelijk door het gevoel dat de overheid daadkrachtig optreedt tegen een externe dreiging, het coronavirus. Toch denkt het SCP dat vertrouwen niet blijft, omdat uit onderzoek naar andere crises, zoals aanslagen, is gebleken dat een zogeheten ‘vertrouwensbonus’ maar tijdelijk is. Overigens verwacht het SCP niet dat een mogelijke tweede golf van het virus het vertrouwen nog verder zal doen stijgen. ‘Recente demonstraties tegen de coronamaatregelen laten ook zien dat het vertrouwen bij een deel van de mensen juist een dieptepunt heeft bereikt.’

Daarom zal de overheid volgens het SCP transparant en helder moeten communiceren over haar beleidskeuzes om haar legitimiteit te blijven behouden.

Bovendien is door de pandemie een economische crisis ontstaan, met stijgende werkloosheid, schuldenproblematiek en armoede. Dat zal gevolgen hebben voor het vertrouwen in de politiek en instituten. ‘Maatregelen om de economische malaise te verzachten, kunnen de politiek tijdelijk meer vertrouwen opleveren, maar op de langere termijn zal een economische crisis een negatieve weerslag hebben op het vertrouwen’, schrijft het SCP. Over het algemeen zorgen tegenvallende ‘economische prestaties’ voor een afname in ‘politiek vertrouwen’.

Het SCP verwacht dat de coronacrisis ook op het gebied van ‘beleidsvoorkeuren’ en wat betreft ‘solidariteitsgevoelens’ mogelijk tijdelijk een verandering zal veroorzaken. ‘Over het algemeen zijn deze voorkeuren stabiel door de tijd heen: er is in Nederland nog altijd een brede steun voor herverdelende sociale zekerheid en ook de betrokkenheid met andere groepen blijft over het algemeen stabiel.’

Risicogroepen

Datzelfde geldt voor het ‘algemeen sociaal vertrouwen’, al liggen ‘sociale uitsluiting en discriminatie’ wel op de loer, aldus het SCP. ‘In Nederland zijn er aanwijzingen dat dit vooral geldt voor mensen met een Oost-Aziatisch uiterlijk, ouderen en mensen met onderliggende aandoeningen die tot de risicogroepen behoren.’ Maar of dit daadwerkelijk zal gebeuren, hangt volgens het SCP af van het verloop van de crisis.

Naar de verwachtingen van Nederlandse bedrijven daarover deed het Amsterdam Centre for Business Innovation onderzoek onder de managers van achthonderd bedrijven uit verschillende sectoren. Daaruit blijkt dat Nederlandse bedrijven binnen een jaar herstel van de coronacrisis verwachten, waarbij de omzet weer op het niveau van voor het uitbreken van de pandemie zal liggen.

Van de ondervraagde bedrijven verwacht 80 procent dat de omzet binnen een jaar weer op het niveau ligt van voor de pandemie. De helft verwacht dat herstel zelfs al binnen een half jaar. De verwachtingen verschillen wel sterk per sector. Het somberst zijn bedrijven in de horeca, cultuur en recreatiebranche en de bouw. De crisis zorgt er voor dat bedrijven meer inzetten op thuiswerken en een verdere digitalisering.

Meer over