'Scout' Ton Rombouts verwacht met nieuw talent nog geen regeringsdeelname 'Het CDA blijft straks in de oppositie'

Ten minste eenderde van de CDA-fractie in de Tweede Kamer moest worden vernieuwd. Het werd de helft. Ton Rombouts, burgemeester van Den Bosch, regisseerde de personele vernieuwing samen met partijvoorzitter Helgers....

Van onze verslaggever

Jan Hoedeman

DEN BOSCH

'Onze tocht door de woestijn is nog niet voorbij. Ik verwacht dat het CDA de komende periode in de oppositie zal blijven. De nieuwe kamerleden zijn er op gescreend het voeren van oppositie leuk te vinden.'

Ton Rombouts, burgemeester van Den Bosch, ontdekte het afgelopen jaar nieuw CDA-talent dat nu op de kandidatenlijst voor de Tweede Kamer prijkt. Samen met partijvoorzitter Helgers staat hij aan de basis van een vernieuwing die in het Nederlandse parlement geen precedent kent: de helft van de zittende fractie moet verdwijnen.

Rombouts: 'Het is een diepte-investering. In 2002 hoeft het niet zo drastisch, dan is het voldoende als eenderde vertrekt. In de huidige CDA-fractie is de meerderheid ouder dan vijftig jaar. In de nieuwe fractie is 70 procent jonger dan vijftig. We hebben er straks zeven onder de 35 jaar, nu zit er maar eentje onder de veertig in de fractie. Voor de ouderen hebben we drie nieuwen boven de 55 gevonden.'

- Wat was precies uw opdracht?

'Ik moest authentieke kamerleden vinden die goed kunnen communiceren en herkenbaar zijn voor een achterban. Het partijbestuur wilde ten minste eenderde vernieuwing. Ik heb me er heel goed van vergewist wat dat betekende. Ten minste eenderde vervangen kan ook 100 procent zijn.

'De overgrote meerderheid van de kamerkringvoorzitters wilde meer dan eenderde. Het is uiteindelijk de helft geworden. Bij de eerste 34 kamerleden zitten maar drie mensen die drie termijnen parlementariër zijn.'

- U hebt weinig vrouwen en mensen uit het bedrijfsleven gevonden.

'Dat is jammer. Bij de eerste veertig staan twaalf vrouwen. Dat is wat gecompenseerd door bij de bovenste tien van de lijst vier vrouwen te zetten. Tegen VNO-NCW heb ik gezegd: bijna niemand uit het bedrijfsleven is bereid, dus stop nu eens met het maken van onderzoekjes met de titel Een democratie van ambtenaren en leraren.'

- Wilde u met de vernieuwing de PvdA'er Felix Rottenberg nadoen?

'Welnee, daar hebben we juist van geleerd. Een sprintster als Sterk hebben we niet binnengehaald, maar er zijn wel een wielrenner (Atsma) en een schaatser (Reitsma) behouden. Het afbraakrisico van onze nieuwe mensen is gering, want ze hebben allemaal politieke ervaring op lokaal of regionaal niveau.

'Er moet in 2002 eéé commissie komen die naar de zittende kamerleden kijkt en naar de nieuwe kandidaten. Dit proces is mogelijk niet eerlijk verlopen. Het is denkbaar dat het nieuwe talent over een lat van 1.70 meter moest springen en de huidige fractie over een lat van 1.95 meter.

'Helgers keek alleen naar de zittende kamerleden, onze commissie woog de nieuwe kandidaten. Die hebben we niet met elkaar vergeleken.'

- Hoe groot is het risico van desintegratie? Prominente kamerleden doen hun werk in de wetenschap dat ze moeten opkrassen.

'Een ieder moet beseffen dat het geen recht is om kamerlid te zijn, maar een voorrecht. Zolang je dit mag doen, moet je het vertrouwen van de kiezer niet beschamen. Voor de kamerleden die weg moeten, ligt er straks een riant wachtgeld klaar.'

- Hoe kan de nieuwe fractie met een sociaal gezicht kiezers terugwinnen van de VVD?

'In de christen-democratische traditie is het sociale gezicht altijd sterk geweest. We hebben altijd werkgevers en werknemers gehad, rijk en arm. Je hoopt een groot deel van de kiezers terug te winnen, maar de boodschap van het sociale gezicht is heel belangrijk.'

- De huidige fractie is verbolgen over het interview van De Milliano in NRC Handelsblad, waarin hij het sociale gezicht van het CDA gebrekkig noemde.

'Ik was er heel gelukkig mee dat hij daarmee iets van dat sprankelende van de nieuwe lijst liet zien. Hij zei dingen die ertoe doen. Een volwassen partij moet er tegen kunnen dat vernieuwing met pijn gepaard gaat.

'Ik hoop niet dat ze wachten met het opendoen van hun mond na 6 mei 1998. De kiezer moet de komende maanden vertrouwen krijgen in deze groep. Ze zijn geselecteerd op herkenbaarheid en communicatieve vaardigheden; dat moeten ze vooral de kiezer laten zien. Ik wil meer van dat soort interviews'

- Was deze vernieuwingsoperatie mogelijk geweest met Heerma als fractievoorzitter?

Korte stilte. Dan: 'Met De Hoop Scheffer als fractievoorzitter is de maximaal mogelijke vernieuwing die denkbaar is, er gekomen.'

Meer over