Scientology bron onrust in Berlijn

De vestiging van een kantoor van de Scientology kerk in het centrum van West-Berlijn heeft tot een verhit debat geleid over de omgang met deze organisatie – die in Duitsland als een ‘mensenverachtend onderdrukkingskartel’ wordt aangemerkt....

Van onze correspondent Sander van Walsum

Omwonenden en autoriteiten zijn er volkomen door verrast dat het kantoorpand aan de Otto-Suhr Allee (met een vloeroppervlakte van 4000 vierkante meter) in november door Scientology blijkt te zijn betrokken. Dat het gebouw een nieuwe bestemming had gekregen, werd pas duidelijk toen de gebruiker eind vorige week een lichtreclame aanbracht op de gevel.

Omwonenden hebben massaal blijk gegeven van hun ongenoegen over de gang van zaken. Zij vrezen dat hun buurt als het centrum van het Berlijnse missiegebied zal gaan fungeren. De politie is, aldus der Tagesspiegel, al gealarmeerd door passanten die zich geïntimideerd zeggen te voelen door Scientology-colporteurs.

De officiële opening van de centrale vindt zaterdag plaats. Daarbij zullen tussen de vijfduizend en tienduizend gasten uit alle delen van de wereld aanwezig zijn (onder wie – naar alle waarschijnlijkheid – scientology-prominenten als Tom Cruise, John Travolta en Anne Archer).

Scientology is in Duitsland niet als kerkelijk genootschap erkend. De Duitse grondwet voorziet niet in de mogelijkheid de organsatie te verbieden, maar staat wel een permanente observatie door de veiligheidsdiensten toe. Berlijn is de enige Duitse deelstaat die van deze mogelijkheid sinds 2003 geen gebruik meer maakt.

Volgens senator (i.e. wethouder) Ehrhart Körting (SPD) is daarvoor geen enkele reden omdat Scientology geen ernstige bedreiging vormt voor de grondwettelijke orde. Reingard Stein, die namens de Berlijnse Senaat met het toezicht op religieuze sekten is belast, ‘weet iedereen waar hij aan begint als hij zich aan een persoonlijkheidstest van Scientology onderwerpt’. Het is niet aan de overheid om burgers voor een overmaat aan religieuze ijver te behoeden.

In die opvatting staat Berlijn goeddeels alleen. Volgens Steins Hamburgse collega Ursula Caberta maakt de vestiging van de Scientology-centrale in Berlijn deel uit van een Europees offensief. Eerder opende de sekte al kantoren in Londen en Madrid. In Frankrijk zou de organisatie eveneens onroerend goed hebben verworven.

Van het hoge ambitieniveau van Scientology getuigt alleen al het feit dat het nieuwe kantoorgebouw veel groter is dan het aantal Berlijnse ‘scientologen’ – vermoedelijk zo’n 150 à 200 – rechtvaardigt. Volgens de woordvoerder van Scientology-Duitsland, Frank Busch, heeft de organisatie ruim duizend leden in Berlijn.

De Scientology kerk werd in 1950 gesticht door de Amerikaanse science-fiction auteur L. Ron Hubbard. Hij ontwikkelde een ‘wetenschappelijke methode’ – de dianetica – voor menselijke zelfverheffing.

In de meeste Europese landen wordt Scientology echter als een sekte, danwel een commerciële organisatie beschouwd die geestelijk en financieel roofbouw pleegt op haar leden. Scientology zou uittreding ontmoedigen met middelen die niet verenigbaar zijn met de gangbare rechtsopvattingen.

Vooral in Duitsland, waar de organisatie zich in 1970 vestigde, krijgt ze weinig speelruimte. De filmster Tom Cruise grijpt zijn bezoeken aan Duitsland dan ook geregeld aan voor protesten tegen de ‘religieuze intolerantie’.

Meer over