'Schreeuwend tekort aan IT'ers dreigt'

In Nederland levert de globalisering veel meer banen op dan er verdwijnen vanwege outsourcing, zegt Driek Desmet van adviesbureau McKinsey....

'De vraag naar IT-personeel gaat in de komende tien jaar alleen maar sterk toenemen.'

Nederland mag zichzelf gelukkig prijzen met de vele multinationale ondernemingen op haar grondgebied, vindt Driek Desmet, Belg van geboorte. Juist multinationals zijn in tijden van globalisering verantwoordelijk voor groei van werk, meent hij. Desmet is bij consultancybureau McKinsey & Company verantwoordelijk voor de advisering over IT en Operations in de Benelux. Hij heeft daardoor weet van de plannen van Nederlandse topbedrijven om werkzaamheden uit te besteden of te verplaatsen, bijvoorbeeld naar lagelonenlanden.

Hij zegt: 'Als we het hebben over globalisering, bedoelen we dat Nederlandse multinationals met de rest van de wereld concurreren om wereldwijd klanten te kunnen bedienen. De naam doet vermoeden dat we de wereld intrekken, maar eigenlijk is vaak het tegenovergestelde gaande. Multinationals trekken juist meer hoogwaardige activiteiten naar hun thuisbasis.'

Het zijn toch juist internationaal opererende bedrijven die werk verplaatsen naar lagelonenlanden? 'Dat is waar. Maar het gaat niet zozeer om verschuiving van werk naar India, maar om het vullen van een gat. Er ontstaat de komende jaren een groeiend tekort aan IT-personeel in Nederland. Wij voorzien over tien jaar vijftienduizend vacatures. De vraag naar IT-medewerkers is in de afgelopen jaren met 5 tot 6 procent per jaar opgelopen, terwijl de economie met hooguit 3 procent per jaar groeide. Op termijn cret dat een gat. Verplaatsing van werk naar lagelonenlanden helpt dat gat op te vullen.

Bedrijven als Shell en Philips gaan vanuit hun thuisbasis hun wereldwijde processen stroomlijnen, mbehulp van IT. Zij bedenken die oplossingen hier, vanuit hun hoofdkantoor. Het resultaat is dat de vraag naar deskundig personeel explodeert. Neem ING of ABN Amro: als zij hun internationale activiteiten strakker willen leiden en daarvoor teruggaan van dertig manieren van werken naar , dan wordt die ene werkwijze niet in Shanghai bedacht en uitgewerkt, maar in Nederland.

Bedrijven zijn bezig zich te richten naar de wensen van de wereldconsument. Ze willen winnen aan flexibiliteit, zodat ze nieuwe producten sneller kunnen bouwen en op de markt kunnen zetten. De consument, ook de Nederlandse, heeft daar voordeel bij.'

Moeten Nederlandse multinationals mee in die trend? Of kunnen ze zich eraan onttrekken? 'Ze moeten wel globaliseren, vanwege de concurrentie en vooral omdat de klant zijn verwachtingen steeds hoger stelt. Maar er speelt meer mee. Ik denk dat de interne factor uiteindelijk de belangrijkste is. Nederlandse multinationals willen gewoon bij de shapers horen, de bedrijven die de toekomst van de branche vormgeven. Van oudsher horen ze daarbij. Nederland is een handelsnatie, daar danken jullie al die multinationals aan.'

Onder werknemers heerst veel onrust. Eerst verdwijnt eenvoudig werk in de industrie. Dan volgt verplaatsing van R & D-activiteiten en administratieve processen. 'Bij de administratieve processen is sprake van een hype. In 95 procent van de gevallen is de Nederlandse taal een hindernis. De salarisadministratie, het hypotheekoverzicht, daar gaat het vaak om. Dat soort activiteiten moet allemaal in het Nederlands.

Natuurlijk zijn er multinationals die een deel van hun administratie in het Engels voeren. Dat kan inderdaad verhuizen. Maar dat raakt Nederland amper, want nu geschiedt dat werk ook al elders. Vanuit Nederland verhuizen callcenters niet op grote schaal naar de Filippijnen, niet alleen vanwege de taalbarri, maar ook om de eenvoudige reden dat grote callcenters in Nederland niet bestaan.' Vrezen IT-ten onrechte voor hun baan? 'De angst komt vaak voort uit onbegrip. Het is een normale evolutie. We moeten niet vergeten dat sommige bedrijven al jaren ITtoepassingen buiten de deur kopen in plaats van ze zelf te ontwikkelen. Of dat binnen of buiten Europa gebeurt, maakt niet uit.

Het gevaar is eerder dat bedrijven door alle aandacht voor outsourcen ondoordacht of te snel de sprong maken. Ze vergeten dat er heel veel extra kosten en inspanningen bij komen kijken, en dat controle houden vaak moeilijker is dan gedacht. Neem UBS, de grote Zwitserse bank, die eerst een groot deel van zijn IT heeft geoutsourced, maar een paar jaar later weer binnen het bedrijf heeft gebracht. Ze vonden het strategische belang van IT zo groot dat ze hun kennis daarvan niet wilden verliezen. Wat niet wegneemt dat ze daarna alsnog klussen kunnen uitbesteden.'

De politiek en de vakbeweging vragen zich af of de regering iets moet ondernemen, en zo ja, wat. 'Koreaanse multinationals laten bepaalde patenten nu doelbewust in Rusland maken, omwille van het wetenschappelijke talent dat daar zit. Zo zie je maar dat loonkosten niet doorslaggevend zijn. Duitsland laat nu twintigduizend hoogopgeleide immigranten toe terwille van de eigen industrie. Niet onverstandig. Bij McKinsey zijn wij nu aan het recruteren voor IT en Operations. Het blijkt vaak een grote uitdaging om de juiste mensen te vinden.

Wij kunnen natuurlijk niet zeggen wat een overheid moet doen. Maar je ziet een gat ontstaan aan de hooggeschoolde kant. Je kunt proberen via het onderwijs tot stimulansen te komen. Dat gebeurt in andere landen wel.'

Meer over