NIEUWS

Schotland heeft een nieuwe onafhankelijkheidspartij, met oude bekende Alex Salmond als leider

Schotland heeft een nieuwe onafhankelijkheidspartij. De Alba Party van voormalig SNP-leider Alex Salmond zal op 6 mei meedoen aan de Schotse verkiezingen. Of deze ontwikkeling de onafhankelijkheidsdroom ten goede komt, moet nog blijken.

Voormalig SNP-leider Alex Salmond mikt al jaren op een terugkeer in de politiek. Als leider van de Alba Party is het zover. Beeld Getty Images
Voormalig SNP-leider Alex Salmond mikt al jaren op een terugkeer in de politiek. Als leider van de Alba Party is het zover.Beeld Getty Images

Het ontstaan van de nieuwe partij is geen totale verrassing. De 66-jarige Salmond, die in 2014 na het verloren onafhankelijkheidsreferendum aftrad als SNP-leider, mikt al jaren op een terugkeer in de politiek. Nadat hij een jaar geleden door een rechtbankjury werd vrijgesproken van seksuele intimidatie van tien vrouwen, stond weinig hem meer in de weg. Salmond is ervan overtuigd dat de zedenzaak tegen hem een manier van zijn opvolgster Nicola Sturgeon was om deze comeback te verhinderen.

De twee koesteren dezelfde droom – een zelfstandig Schotland – maar zijn voor het overige bittere vijanden. Tijdens een parlementair onderzoek beweerde Salmond onlangs het slachtoffer te zijn geworden van een samenzwering tegen zijn persoon, eentje die geleid werd door de huidige SNP-leider. Sturgeon noemde dat onzin. Hoewel er geen hard bewijs werd gevonden voor de aantijgingen van Salmond, kwam Sturgeon gehavend uit de strijd.

De ruzie heeft een diepere betekenis, want het nationalistische kamp is gespleten. Salmond, die de SNP groot heeft gemaakt, kan op nog behoorlijk wat steun rekenen, met name van oudere partijleden. Als goklustige, charismatische en wat opportunistische politicus verschilt hij hemelsbreed met de ernstige, zakelijke en voorzichtige Sturgeon. Salmond wil zo snel mogelijk een onafhankelijkheidsreferendum, terwijl Sturgeon zo’n stap nauwgezet wil voorbereiden. Sturgeon is populairder onder jonge nationalisten.

Onvrede over Sturgeons SNP

Alba, de Keltische benaming van Schotland, kreeg zaterdag de eerste grote meevaller toen oud-minister van Justitie Kevin MacAskill bekendmaakte toe te zullen treden. Het is de verwachting dat meer SNP-prominenten die ontevreden zijn met Sturgeon hem zullen volgen. De SNP is onder Sturgeon dusdanig gegroeid dat Schotland weleens spottend een ‘eenpartijstaat’ wordt genoemd. Maar de partij, waarvan Sturgeons echtgenoot de voorzitter is, is het afgelopen jaar geplaagd door schandalen en interne ruzies.

Ook op inhoudelijk terrein is het SNP-beleid niet onomstreden. Tijdens de coronacrisis heeft de partij op een autoritaire manier geregeerd. Een paar dagen geleden werd de progressieve partij door de rechter op de vingers getikt. Het sluiten van de kerken werd onrechtmatig bevonden. Voor controverse zorgde recent de Hate Crime-wetgeving, die volgens critici diepgaande gevolgen kan gaan hebben voor de vrijheid van meningsuiting. Het plan was zelfs om ‘haatspraak’ binnenshuis strafbaar te stellen.

Omstreden terugkeer

Salmond wil met Alba een vrijzinniger koers varen. Hoewel hij stemmen kan weghalen bij de SNP is de kans ook aanwezig dat hij kiezers weglokt die eigenlijk Labour of Conservatief wilden stemmen, uit ongenoegen met de machtige positie van de SNP.

De SNP en Alba zijn overigens niet de enige onafhankelijkheidspartijen. Onlangs zag ook Restore Scotland het daglicht, een eurosceptische partij die Schotland uit het Verenigd Koninkrijk wil halen, maar niet het doel heeft om daarna weer bij de Europese Unie aan te kloppen.

Salmonds terugkeer heeft ook tot kritiek geleid. Hij staat bekend als een rokkenjager en vaststaat dat hij zich in het verleden als een flirt heeft gedragen tegenover de vrouwen die voor hem werkzaam waren. Zijn gedrag is omschreven als ‘pre-MeToo’. De veteraan kan niet zonder politiek en al helemaal niet zonder aandacht. Nadat hij was afgetreden als partijleider, viel hij in een zwart gat. Het bracht hem ertoe andere podia te zoeken, zoals de door de Russische staat gecontroleerde tv-zender Russia Today. Ook was hij op het jaarlijkse festival van Edinburgh een graag geziene gast.

Meer over