Schooldirecties op cursus voor gratis schoolboeken

Vanaf 2009 kopen scholen de boeken zelf in. Dat betekent een hoop extra rompslomp. Het ministerie staat ze bij...

‘Fijn voor de ouders, die gratis schoolboeken, maar niet voor de scholen die weer met extra werk worden opgezadeld.’ Daarmee verwoordt de vertegenwoordiger van het ROC Amsterdam de stemming van de meeste aanwezigen vrijdag op de informatiebijeenkomst in Haarlem over de Europese aanbesteding van schoolboeken. Vrijwel alle vingers gaan omhoog als de dagvoorzitter vraagt welke schooldirecteuren opzien tegen de rompslomp.

Staatssecretaris Van Bijsterveldt van Onderwijs legt nog eens uit waarom het moest. ‘De kosten van schoolboeken zijn hier soms vier, vijf, zes keer zo hoog als die in de ons omringende landen. Daaraan willen we iets doen.’

Het kabinet besloot vorig jaar dat de scholen voortaan de schoolboeken betalen en dat ze daarvoor van het rijk 316 euro per leerling krijgen. Toen duidelijk werd dat door de hoogte van de toekomstige orders een Europese aanbesteding van de boeken onontkoombaar was, stak een storm van kritiek op. Niet alleen van de scholen die meer regelwerk vreesden, ook van de Raad van State, brancheorganisaties, en een aantal politieke partijen, die betoogden dat deze maatregel ouders bevoordeelde die het niet echt nodig hadden. De stemming over de gratis schoolboeken was al snel heel wat minder juichend dan toen CDA en PvdA het plan in hun verkiezingsprogramma opnamen.

Een taskforce vanuit het ministerie moet daarom nu het onderwijsveld helpen de omslag te maken. Kosten noch moeite worden gespaard. Voorbeelden en modelformulieren kunnen van de website worden gedownload. Een helpdesk staat de scholen met raad en daad bij. Voor een bedrag van eenmalig 10.000 euro en 31 euro per leerling kunnen de scholen bij de overgang juridische assistentie inroepen. En op zes bijeenkomsten wordt de directeuren voorgekauwd hoe het bied- en gunningsspel werkt.

En verdomd, het werkt. Al bij het strokenspel, waarbij de fasen van zowel de openbare als de niet-openbare biedingsprocedure op volgorde moeten worden gelegd, blijkt dat de rectoren er al heel wat vanaf weten.

Tijdens de workshops discussiëren ze enthousiast over selectie-eisen en gunningswensen.

Een enkeling houdt vast aan zijn verzet: ‘Voor 316 euro kan ik die boekenpakketten niet kopen’, zegt rector Henk Kempink van het Kennemer Lyceum in Overveen. ‘Ik zie niet in waarom we hier moeten meedenken over een verandering die we helemaal niet willen.’

Maar veel andere scholen zien kansen. Christ de Koning van de Venlose scholengemeenschap OGVO vertelt iedereen die het horen wil over zijn positieve ervaringen. Van de drie scholen die tot nu toe een aanbesteding probeerden, kwam hij het verste.

Hij verloor een zaak die de grote educatieve distributeurs Iddink en Van Dijk hadden aangespannen, maar mocht van de rechter voor dit jaar wel door met zijn nieuwe leverancier. ‘Toen ik laatst de rekeningen doornam, begon ik steeds meer te glimlachen’, zegt De Koning. ‘Zeker 7 tot 8 procent goedkoper dan vorig jaar.’ En heus niet veel werk, maar: ‘Haal er assistentie bij, anders maak je onherroepelijk fouten.’

Zo komen er meer voorbeelden hoe wel degelijk op schoolboekkosten kan worden bezuinigd. Meer materiaal zelf maken, minder dure werkboeken aanschaffen. En natuurlijk, ook kritischer kijken naar wat er op de verplichte lijst komt. De Koning: ‘We ontkennen het altijd wel, maar iedereen kent de voorbeelden van een boek dat het hele jaar de tas niet uit kwam. Dat hoef je dus niet meer te bestellen.’

Meer over