Nieuws

Schiphol stoot te veel stikstof uit, ingrijpende maatregelen noodzakelijk

Het stikstofvonnis van de Raad van State uit 2019 stelt het kabinet opnieuw voor problemen. Luchthaven Schiphol heeft te weinig stikstofruimte om het afgesproken aantal van 500 duizend vliegbewegingen per jaar te kunnen uitvoeren. Volgens een vertrouwelijk juridisch advies aan het kabinet komt de luchthaven zonder ingrijpende maatregelen niet in aanmerking voor de benodigde natuurvergunning.

Yvonne Hofs
Het maximumaantal vluchten moet met misschien wel 20 procent dalen, als andere maatregelen om de stikstofuitstoot te verminderen uitblijven. Beeld Paul Dijkstra
Het maximumaantal vluchten moet met misschien wel 20 procent dalen, als andere maatregelen om de stikstofuitstoot te verminderen uitblijven.Beeld Paul Dijkstra

Dat bevestigen meerdere bronnen in Den Haag tegenover de Volkskrant, nadat de NOS er woensdag als eerste over berichtte. Juristen hebben het kabinet de afgelopen weken met de neus op de feiten gedrukt, aldus ingewijden.

Om 500 duizend starts en landingen per jaar mogelijk te maken, zou de overheid stikstofbesparende maatregelen in de omgeving van de luchthaven moeten nemen. Volgens de NOS zou de maximumsnelheid op de snelwegen rond de luchthaven omlaag moeten naar 80 kilometer per uur. Een andere mogelijkheid om extra stikstofruimte te scheppen is het gericht opkopen van veehouderijen in de omgeving. Als zulke maatregelen uitblijven zou het maximumaantal vluchten met minstens 6, en misschien wel 20 procent moeten dalen.

Nederlandse luchthavens

Ook andere Nederlandse luchthavens, waaronder die van Rotterdam, beschikken over onvoldoende stikstofruimte. Als gevolg van de uitspraak van de Raad van State van mei 2019 hebben vier luchthavens een natuurvergunning nodig. De hoogste bestuursrechter verklaarde in dat arrest het landelijke stikstofbeleid (Programmatische Aanpak Stikstof, PAS) onwettig. Sindsdien is voor elke activiteit die stikstof uitstoot een natuurvergunning nodig.

Voorwaarde voor het verkrijgen van zo’n vergunning is dat de aanvrager vooraf aantoont dat de natuur geen schade oploopt door de nieuwe stikstofproducerende activiteit. De vergunningaanvrager moet bewijzen dat de extra uitstoot onschadelijk is, óf stikstofbesparende maatregelen nemen om de verhoogde uitstoot te compenseren. Schiphol voldoet niet aan die voorwaarden, aldus het juridisch advies aan het kabinet.

Concept-vergunning

In februari heeft het ministerie van LNV concept-vergunningen verstrekt aan de vliegvelden Eindhoven, Rotterdam, Lelystad en Schiphol. Milieuorganisaties en omwonenden hebben daarna ‘zienswijzen’ (informele bezwaren) tegen deze conceptbesluiten ingediend.

Een van de bezwaarmakers is Mobilisation for the Environment (MOB), de milieuclub die ook de PAS-uitspraak van de Raad van State afdwong. Volgens oprichter Johan Vollenbroek ‘klopt er geen hout’ van de stikstofberekeningen die Schiphol als onderbouwing bij zijn vergunningaanvraag heeft ingediend.

Minister Barbara Visser (Infrastructuur) schreef de Tweede Kamer op 3 november dat ‘het nog enige tijd kan duren voordat een natuurvergunning (voor Schiphol - red.) onherroepelijk is’. Schiphol heeft in november juridische alternatieven aangedragen die desondanks 500 duizend vluchten mogelijk moeten maken. Visser heeft de Kamer op 11 november vertrouwelijk over deze alternatieven geïnformeerd. Het ministerie van LNV bekijkt nu of deze alternatieven juridisch houdbaar zijn, wat dus niet zeker is.