SCHAKEN: Anand koning in het paradijs

Een lange reeks aardige maar niet bijster serieuze evenementen is bijna ten einde. In Den Haag speelde de mens tegen de computer, in Monaco liet de wereldtop zich blinddoeken en in New York doet Gari Kasparov de komende week zijn best om Deep Blue een echte tegenstander te laten lijken....

De bijeenkomst van de wereldtop in Monaco kwam het dichtst in de buurt van een serieuze krachtmeting. Volgens beproefd recept speelden de grootmeesters er blind- en rapidschaak in een zeer luxueuze omgeving. Hotel, spijs en drank zijn van een dusdanige kwaliteit dat Yasser Seirawan eens sprak van de schakershemel op aarde.

Lang heb ik gedacht dat het toernooi het jaarlijkse personeelsuitstapje van de topgrootmeesters was maar zij die het voorrecht hebben steeds opnieuw een invitatie te ontvangen, verzekeren mij dat ik me vergis. Anand zei eens met een buitengewoon eerlijke blik in zijn ogen dat succes in Monaco voor hem even belangrijk was als een zege in een gewoon toernooi.

Ditmaal kon Anand met recht tevreden zijn want hij won alles wat in Monaco te winnen valt. Hij won het rapidtoernooi met 7,5 uit 11, het blindtoernooi met 8 uit 11 en uiteraard won hij ook de eerste prijs in het totaalklassement. Zo'n triomf is in de geschiedenis van het toernooi niet eerder voorgekomen. Op zijn zegetocht moest Anand slechts twee veertjes laten. Hij verloor een blindpartij van Ivantsjoek en een rapidpartij van Piket.

Loek van Wely debuteerde in het paradijs. Hij deed het in het begin bijzonder goed en na vier ronden voerde hij zelfs even de ranglijst aan met 6 uit 8. Daarna was het vuur gedoofd. Uit de laatste veertien partijen haalde hij drie punten. Hoe erg het in de slotweek met hem gesteld was, blijkt uit de volgende partij. Het kost moeite om in zijn spel de gehaaide rapidspecialist te herkennen die Van Wely doorgaans is:

Anand - Van Wely

Monaco rapid

1. e2-e4 d7-d6 2. d2-d4 g7-g6 3. Pb1-c3 Lf8-g7 4. Pg1-f3 Pg8-f6 5. Lf1-e2 0-0 6. 0-0 a7-a6 7. Tf1-e1 b7-b5

Frivool maar nog niet fataal.

8. e4-e5 d6xe5

Maar dit is al te gek. Zwart kan het zich niet permitteren de stelling te openen.

9. d4xe5 Pf6-g4 10. h2-h3! Pg4-h6

Want 10 . . . Pxe5 11. Pxe5 Lxe5 12. Lf3 Lxc3 13. bxc3 Ta7 14. Le3 kost materiaal.

11. Dd1-d5! Dd8xd5

Ook na 11 . . . c6 12. De4 is het geen onverdeeld genoegen met zwart te moeten spelen.

12. Pc3xd5 e7-e6 13. Pd5-f6+ Lg7xf6 14. e5xf6 Ph6-f5

Zwart is er zonder materiële verliezen vanaf gekomen maar daar is alles mee gezegd. De pion op f6 is een nagel in zijn doodkist.

15. Pf3-e5 Lc8-b7 16. Lc1-f4 Tf8-d8 17. Ta1-d1 Pf5-d6 18. c2-c4 Pb8-c6 19. c4-c5 Pc6xe5 20. Lf4xe5 Pd6-e8

Na een onfortuinlijke tocht is dit paard op zijn laatste bestemming gearriveerd.

21. Td1xd8 Ta8xd8 22. Te1-d1 Lb7-d5 23. a2-a4 b5xa4 24. Td1-d4 Td8-a8 25. Td4xa4 Ld5-b7 26. f2-f4 h7-h5 27. g2-g4 h5xg4 28. h3xg4 a6-a5 29. Kg1-f2 Lb7-c6 30. Le2-f3 Lc6xa4 31. Lf3xa8 c7-c6 32. g4-g5 La4-b5 33. La8-b7 Kg8-f8 34. Lb7-c8 Kf8-g8 35. Lc8-d7 Kg8-f8

Zie diagram 1

Bijna volledige tempodwang. Zwart kan alleen nog met zijn loper pendelen tussen de velden b5 en a4. Na interventie van de witte koning zal ook dat niet meer mogelijk zijn.

36. Kf2-e3 Lb5-a4 37. Ke3-d4 La4-b5 38. Kd4-c3 Lb5-a4 39. b2-b3 La4-b5 40. Kc3-b2 a5-a4 41. b3-b4 . . .

Nu zijn de zwarte zetten op. Van Wely gaf op.

Dit lijkt een winstpartij om heel tevreden mee te zijn maar het kan altijd nog beter. Anand vond dat hij zijn beste prestatie had geleverd in de blindpartij tegen Lautier:

Anand - Lautier

Monaco blind

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 d7-d6 3. d2-d4 c5xd4 4. Pf3xd4 Pg8-f6 5. Pb1-c3 a7-a6 6. Lc1-e3 e7-e5 7. Pd4-f3 Lf8-e7 8. Lf1-c4 0-0 9. 0-0 Lc8-e6 10. Lc4-b3 Tf8-e8 11. Pf3-h4 g7-g6 12. Ph4-f3 Pb8-d7 13. Dd1-e2 b7-b5 14. Tf1-d1 Dd8-c7 15. Le3-g5 b5-b4 16. Pc3-d5 Pf6xd5 17. Lb3xd5 Le6xd5 18. Td1xd5 Le7xg5 19. Pf3xg5 Pd7-f6 20. Td5-d1 h7-h6 21. Pg5-f3 Dc7-c6

Lautier zal zeer tevreden zijn geweest. Zijn koning staat veilig en hij heeft druk tegen de pionnen op e4 en c2.

22. De2-d2! Pf6xe4

Het eindspel na 22 . . . Kg7 23. Dxd6 Dxd6 24. Txd6 Pxe4 25. Tb6 a5 26. Te1 staat beter voor wit.

23. Dd2xh6 Dc6xc2 24. Dh6-e3 Dc2-c6

Een moeilijke beslissing. Misschien had zwart ook 24 . . . f5 kunnen wagen.

25. Ta1-c1 Dc6-b7 26. h2-h4 Te8-e6 27. Pf3-g5 Pe4xg5 28. h4xg5 d6-d5

Nog steeds ziet het er goed uit voor zwart. Maar het blijkt in het vervolg lastig een goede verdediging te vinden tegen wits simpele plan torens en dame op de h-lijn te tripleren.

29. Td1-d3 d5-d4 30. De3-h3 Ta8-c8 31. Tc1-e1 Db7-e7 32. Dh3-h4 De7-f8

Zo'n passieve verdediging kan niet goed zijn. In aanmerking kwam 32 . . . Dc5 om met de koning naar f8 te vluchten.

33. Td3-h3 Df8-g7 34. Dh4-e4 Te6-d6 35. De4-d3 Td6-c6 36. Te1-e4

Zie diagram 2

Wit heeft nog vier zetten nodig om zijn aanval te bekronen: Te4-h4, Th4-h6, Th3-h4 en Dd3-h3. Noodgedwongen doet Lautier daarom een grote concessie.

36 . . . f7-f6 37. Dd3-b3+ Tc6-c4

Want 37 . . . Kf8 38. Teh4 is meteen fataal.

38. g5xf6 Dg7xf6 39. Te4-h4 a6-a5 40. Kg1-h2

Hij heeft de tijd voor dit soort luxe maatregelen. Lautier was inmiddels ten einde raad.

40 . . . Tc8-c7 41. Db3-a4

Nu kan zwart alle bedreigde punten niet meer dekken.

41 . . . Tc4-c6 42. Da4xa5 g6-g5 43. Da5-d5+ . . .

Zwart geeft op.

De schoonheidsprijs van het toernooi werd toegekend aan Karpov die een partij won zoals men die zelden ziet. Het derde diagram spreekt voor zich zelf.

Lautier - Karpov

Monaco rapid

1. e2-e4 c7-c6 2. d2-d4 d7-d5 3. e4-e5 Lc8-f5 4. Pb1-c3 e7-e6 5. g2-g4 Lf5-g6 6. Pg1-e2 Pg8-e7 7. Pe2-f4 c6-c5 8. h2-h4 c5xd4

Inleiding tot een zeer verantwoord stukoffer.

9. Pc3-b5 Pe7-c6 10. h4-h5 Lg6-e4 11. f2-f3 Le4xf3 12. Dd1xf3 Pc6xe5 13. Df3-g3 Pb8-c6 14. Pf4-d3 Pe5xd3+ 15. Lf1xd3 e6-e5 16. 0-0 Lf8-c5 17. h5-h6 g7-g6 18. Dg3-f2 Dd8-d7 19. Kg1-h1 a7-a6 20. Pb5-c3 Th8-f8 21. Pc3-a4 Lc5-a7 22. b2-b3 Dd7xg4 23. Lc1-a3 Dg4-h5+ 24. Kh1-g1 Dh5-g5+ 25. Df2-g2 Dg5xg2+ 26. Kg1xg2 e5-e4

Ook nog een kwaliteitsoffer. In het vervolg blijken zwarts pionnen veel meer waard dan wits machteloze toren.

27. La3xf8 Ke8xf8 28. Ld3-e2 f7-f5 29. Ta1-d1 b7-b5 30. Pa4-b2 Pc6-b4

Zie diagram 3

31. Td1-d2 Ta8-c8 32. Le2-d1 Pb4xa2 33. Ld1-g4 Kf8-e7 34. Lg4xf5 g6xf5 35. Tf1xf5 e4-e3 36. Td2-e2 Pa2-c1 37. Te2-e1 Tc8xc2+ 38. Kg2-h3 Ke7-e6 39. Tf5-g5 e3-e2 40. Tg5-g7 d4-d3 41. Pb2xd3 Pc1xd3 42. Te1xe2+ Tc2xe2 43. Tg7xa7 Ke6-f5 44. Ta7xh7 Te2-e3+ 45. Kh3-g2 Kf5-g6 46. Th7-a7 Kg6xh6 47. Ta7xa6+ Kh6-g5 48. Ta6-a5 Pd3-f4+

Wit geeft op.

Meer over