Schadelijk groepsgedrag

Ze rammen er weer regelmatig op los, de groepen voetbalsupporters, als hun club verloren heeft, of als de kleur van het shirt van een andere club hun agressie heeft opgewekt....

Roelf Stutterheim

Het belangrijkste gevolg daarvan is alleen geweest dat verzekeraars hun AVP (aansprakelijkheid voor particulieren) polissen hebben aangepast en hun dekking hebben uitgesloten. Dit heeft er toe geleid dat zij niet bereid zijn om de schade van slachtoffers van het zinloze geweld in groepsverband te vergoeden.

Ik vind het daarom gewenst om die nieuwe regeling helemaal af te schaffen, omdat het oude recht voldoende mogelijkheden bood om de schade wel onder de AVP-dekking te brengen. Onze rechters blijken zeer inventief te zijn om de slachtoffers tegemoet te komen. Zowel de feitelijke daders als de meelopers kunnen aansprakelijk worden gesteld, zo blijkt uit de jurisprudentie.

Noch het argument 'het is niet bewezen dat ik de oorzaak van de schade was', noch het argument 'ik ben de oorzaak niet geweest' wordt door de rechters als verweer geaccepteerd als er sprake is van groepsmatig handelen. In het civiele aansprakelijkheidsrecht gelden gelukkig ruimere normen dan in het strafrecht.

Ook de zuivere meeloper, van wie vaststaat dat hij geen geweld heeft gebruikt, kan aansprakelijk worden gesteld als hij tegenover het slachtoffer onrechtmatig heeft gehandeld door zich met de agressieve groep in te laten. Wel kan hij soms tegenbewijs leveren. Het gewone burgerlijk recht maakt hier een evenwichtige afweging van de diverse belangen mogelijk.

Maar door de handelwijze van de verzekeraars wordt het goede werk van de rechters voor een groot deel teniet gedaan. Het is immers aan burgers niet uit te leggen waarom de slachtoffers van meelopers die de schade niet opzettelijk hebben veroorzaakt, geen vergoeding krijgen, maar het slachtoffer van de eerste de beste Amsterdammer die op de fiets zijn hand niet uitsteekt wel.

De regeling uit 1992 moet dus worden geschrapt en de verzekeraars moeten weer hun bijdrage gaan leveren aan een betere bescherming van slachtoffers van zinloos geweld in groepsverband. Deze risico's moeten gespreid worden over de gemeenschap die het serieus meent dat dit soort geweld onacceptabel is.

Meer over