Schaatsvierkampen worden bijzaak

Niet alle radicale plannen van de ISU-voorzitter zijn haalbaar. Wel zullen de WK afstanden belangrijker worden.

Twintig jaar lang is Ottavio Cinquanta (76) al voorzitter van de internationale schaatsfederatie ISU, maar hij ontpopt zich pas als vernieuwer nu zijn afscheid nadert (in 2016). Of hij heeft ze, op zijn oude dag, niet meer op een rijtje?

De revolutionaire taal in de brief die de Italiaan vorige week verstuurde aan de top van de ISU laat ruimte voor beide visies. Zijn tekst heeft meer weg van een wilde opeenstapeling van ideeën dan van een coherente visie op de toekomst van het schaatsen.

Vooral uit zijn 'Optie 1', het samengaan van schaatsen en shorttrack en op ijsbanen van 250 meter, spreekt een merkwaardige wanhoop. Hij eigent zich de ideeën van Icederby toe. Die ogen op papier spectaculair, maar moeten zich in de praktijk nog bewijzen. Het is een enorm risico om daarvoor afscheid te willen nemen van een traditie van 120 jaar.

'Optie 2' vormt ook een radicale breuk met de traditie, maar ligt wel in de lijn van de discussies die de afgelopen jaren zijn gevoerd over de toekomst van het schaatsen. Met zijn voorstellen gaat Cinquanta hooguit verder dan veel anderen. Hij pleit voor het afschaffen van de EK en WK allround, de WK sprint, de olympische 5 en 10 kilometer (vrouwen en mannen) en de olympische 1.000 meter (vrouwen en mannen).

Dat is opmerkelijk, want tijdens zijn lange bewind blonk de ISU-voorzitter niet uit door radicale ingrepen. Drievoudig olympisch kampioen Ard Schenk, die als lid van de technische commissie van de ISU jarenlang tevergeefs vocht voor vernieuwingen, vindt de ommezwaai merkwaardig. 'Hij heeft twintig jaar de tijd gehad maar bij het scheiden van de markt onderneemt hij pas actie.'

Macht

Of Cinquanta zich heeft laten leiden door de haalbaarheid van zijn voorstellen is onduidelijk. Hij is een machtig man binnen de ISU, een federatie die zo'n zeventig aangesloten bonden telt. Hij kan bij stemmingen op het ISU-congres altijd rekenen op veel medestanders. Voor de meeste leden is schaatsen ondergeschikt aan kunstrijden. De landen waarvoor de langebaan belangrijk is, zoals Nederland, vormen een kleine minderheid.

Toch is het onwaarschijnlijk dat Cinquanta in korte tijd titeltoernooien kan afschaffen. De ISU kent commissies, procedures en reglementen. Zijn voorstellen komen formeel te laat om behandeld te worden bij het komende congres, deze zomer in Dublin. Er zal wel, mede op initiatief van de KNSB, een forum plaatsvinden waarin gediscussieerd zal worden over de toekomst van de langebaan.

In Dublin worden Nederlandse voorstellen besproken. De KNSB ontvouwde vorig jaar een toekomstvisie. Daarin zou de winter worden opgedeeld in twee delen: een wereldbekerblok en een kampioenschapsblok. De vier titeltoernooien (EK en WK allround, WK sprint en WK afstanden) zouden blijven bestaan. Het EK zou een kleine vierkamp worden.

Cinquanta weet dat zijn ideeën pas kans van slagen hebben in 2016, het jaar van zijn voorgenomen afscheid. Maar ook dan wordt het lastig. In de ISU-geschiedenis zijn vooral wedstrijden en disciplines toegevoegd. De federatie is minder goed in schrappen.

Voor het afschaffen van de WK allround moet volgens Schenk een uitzonderlijke meerderheid worden gevonden. Hij denkt dat driekwart van de stemgerechtigde landen voor verwijdering moet zijn, wil het plan worden aangenomen. De WK allround is het oerevenement van deze sport. Het toernooi bestaat sinds 1893.

Onmogelijk is afschaffing niet, zeker gezien de sombere financiële vooruitzichten waarvan Cinquanta rept in zijn brief. Het Nederlandse energiebedrijf Essent is afgehaakt als sponsor. Dat scheelt jaarlijks meer dan 4 miljoen euro. De ISU betaalt een land al gauw een half miljoen om een titeltoernooi te organiseren, soms meer. Het schrappen van twee of drie titeltoernooien per jaar levert dus een forse besparing op.

Daarnaast staat de centrale rol van de WK afstanden nauwelijks meer ter discussie. Vanaf komende winter vindt die wedstrijd plaats in het hart van de winter, in februari, net als de Spelen. De olympische afstanden zijn daarmee definitief het hoofdonderdeel van de schaatssport geworden.

De 5 en 10 kilometer zullen moeten wijken voor mass starts of teamevenementen, zoals de gemengde aflossing voor landenploegen, die volgens meer ISU-bestuurders essentieel zijn om de sport populairder te maken. De vierkampen worden bijzaak.

Is daarmee het einde van de allroundtoernooien onvermijdelijk? Volgens Schenk zou de ISU te rade kunnen gaan bij de markt. Wellicht zijn er commerciële partijen die zonder subsidie wel toekomst zien in een WK allround, naar het voorbeeld van de NK allround onlangs in de het Olympisch Stadion. Dan zou meteen duidelijk worden wat Nederlands succes het publiek werkelijk waard is.

undefined

Meer over