Scandinavisch+Italiaans =nieuw Brits Design

Engeland is voorbij de knusse countrystyle en presenteert zich nu met ontwerp van kosmopolitische chique. Het London Design Festival laat het komend weekend zien.

JEROEN JUNTE

'Eigenlijk zijn deze meubels een driedimensionale uitgave van de Wallpaper', zegt Paul de Zwart, oprichter van het Britse designlabel Another Country. 'Ze combineren de klassieke Britse countrystyle en het Scandinavisch minimalisme met de verfijnde afwerking van Italiaanse design.'

Je merk vergelijken met Wallpaper, de stijlglossy die de afgelopen tien jaar fungeerde als de mondiale graadmeter voor hip - dat getuigt van lef. Maar De Zwart komt ermee weg; hij was tenslotte medeoprichter en jarenlang uitgever van het maandblad. Daarbij, de stijlvolle collectie van Another Country sluit inderdaad naadloos aan bij de kosmopolitische chique waarmee Wallpaper is gevuld. 'Onze collectie spreekt consumenten in Londen, Shanghai en Rio de Janeiro aan', aldus De Zwart, zelf ook een zuivere kosmopoliet - de geboren Nederlander woont het grootste deel van zijn leven in het buitenland.

Groot-Brittannië is niet het eerste het land waaraan je denkt bij hip design. Countrystyle - het woord alleen al roept beelden op van belegen Chesterfield sofa's en de Queen Anne chair, een oubollig stoeltje met overdadige krullen, design met de status van antiek kortom. 'Onze collectie is weliswaar klassiek maar niet ouderwets', verduidelijkt De Zwart. 'De meubels hebben een archetypische vorm en zijn gemaakt van duurzaam hout van eigen bodem.' Another Country zou daarmee naadloos aansluiten bij de tijdgeest. 'Schreeuwerige meubels van groen plastic of fout hardhout zijn niet meer cool. Mensen willen eerlijke, duurzame producten. De economie, het milieu, politiek: alles is onzeker tegenwoordig. Dan wil je toch op z'n minst een meubel waarop je kunt vertrouwen.'

Bravoure

De bravoure van Another Country is typerend voor een nieuw elan in Brits design. Het London Design Festival dat dit weekeinde begint, is met meer dan 280 afzonderlijke evenementen uitgegroeid tot het belangrijkste designfestival ter wereld - op de jaarlijkse meubelbeurs in Milaan na. De afgelopen jaren werden er spraakmakende interieurlabels gelanceerd als Decode, Channels, Modus en Pinch - niet toevallig namen die niet zouden misstaan op de doos van een computergame. Daarnaast kregen meubelmerken SCP en Isokon, dat al in de jaren dertig meubels van de grote modernist Marcel Breuer produceerde, een metamorfose. Wat ze gemeen hebben is de klassieke countrystyle met een hedendaagse want minimalistische twist. Het is degelijk en exclusief tegelijk; de term 'modernist chique' is reeds gevallen. Ook opvallend: veel collecties worden ambachtelijke geproduceerd. De Zwart: 'Al onze meubels worden gemaakt in Britse houtfabriekjes.'

Dit nieuw elan heeft een duidelijk vertrekpunt: april 2005 om precies te zijn. Toen onthulde het designlabel Established & Sons zijn eerste collectie, een happening waaraan de oproerpolitie te pas moest komen. Door de massale toeloop raakten de gemoederen onder de honderden gasten, die soms al meer dan twee uur stonden te wachten, oververhit. Zelfs supermodel Kate Moss en Oasis-zanger Liam Gallagher stonden vast in het gedrang. Established & Sons was de talk of town, nog voordat iemand ook nog maar één stoel had gezien.

De hype werd zorgvuldig gepland door het zakelijk brein achter de onderneming, Alasdhair Willis. De jonge Brit is getrouwd met modeontwerpster Stella McCartney en is opvolger van De Zwart als Wallpaper-uitgever. De blikvanger op de lancering in 2005 is een exclusieve collectie tafels van architect Zaha Hadid in oplages van twaalf exemplaren en prijzen vanaf 60 duizend euro. De pers smult ervan. Al gaat het de oprichters niet alleen om publiciteit - met de inkomsten van de peperdure limited editions kan een toegankelijke collectie worden opgebouwd met bijvoorbeeld een lampbureau gevouwen uit één metalen plaat van de jonge ontwerper Alexander Taylor (kostprijs: 120 euro).

British

Revolutionair was ook de toevoeging 'British made'. Established & Sons werkt uitsluitend met Britse designers en ook de productie vindt in Engeland plaats. Ter illustratie: de luie zitstoel Easy is ontwikkeld met de fabrikant van Rover-autostoelen. Inmiddels is de productie om financiële redenen verplaatst naar Polen; ook wordt gewerkt met internationale topontwerpers, waaronder het Nederlandse duo Scholten & Baijings.

Natuurlijk heeft De Zwart het succes van Established & Sons zorgvuldig geanalyseerd, geeft hij ruiterlijk toe. Om het merk Another Country onder de aandacht te brengen werd een pop-upstore geopend in Harrods. In samenwerking met de glossy Monocle is een gelimiteerde oplage bankjes gelanceerd (belangrijk achtergrondinformatie: hoofdredacteur Tyler Brûlé richtte in 1996 Wallpaper op met De Zwart). Al moet het 'Established-effect' ook weer niet worden overdreven, zegt De Zwart. 'Engeland heeft een lange traditie van ambachtelijke productie. Zij hebben het alleen sexy gemaakt.'

Deze weg naar het succes was al geplaveid door eigenzinnige Britse ontwerpers als Ron Arad, die begin jaren negentig experimenteerde met punk-design. De half-Israëlische Arad maakte stereoapparatuur van beton en fauteuils van oude autostoelen. De do-it-yourself-mentaliteit werd van een glamoursausje voorzien door Tom Dixon, die in de hoogtijdagen van de illegale warehouse parties lampen maakte van oude discobollen. Arad en Dixon zijn nu wereldberoemde ontwerpers.

Inspiratie

Dit heeft veel Britse ontwerpers geïnspireerd ook een designlabel te beginnen, zegt Russell Pinch. Met zijn vrouw startte hij het meubelmerk Pinch in 2004 - nog voor Established & Sons dus. 'We zagen dat het kon.' De rest moesten ze zelf uitvinden. Met de eerste presentatie tijdens het London Design Festival wilden ze buitenlandse merken als Cappellini overtuigen de getoonde prototypes in productie te nemen. 'Toen bezoekers telkens vroegen waar ze de meubels konden kopen, hebben we onze strategie ter plekke veranderd. We besloten de meubels zelf op de markt te brengen en hebben een intekenlijst gemaakt.' Die ondernemersmentaliteit gaf het Britse design een boost. 'In elk land lopen tientallen getalenteerde ontwerpers. Ze vallen pas op als ze hun producten zelf aan de man brengen. Nederland is daarvan een goed voorbeeld. Daarvan kunnen merken profiteren.'

De Pinch-collectie bestaat hoofdzakelijk uit tijdloze meubels van superieure kwaliteit. Al werd de beslissing om in Engeland te produceren destijds genomen uit geldgebrek.

De naam en faam van Britse ontwerpers is inmiddels tot het buitenland doorgedrongen. De jonge ontwerper Benjamin Hubert werkt voor merken uit Engeland, Italië, Zweden en zelfs het Nederlandse De Vorm. 'De mogelijkheden in het buitenland zijn veel groter. Britse merken zijn toch terughoudender', aldus Hubert. Het nieuwe elan van het Britse design voltrekt zich volgens Hubert dan ook vooral in de media. 'Design is het afgelopen decennium opgenomen in de populaire cultuur en daardoor ontdekt door de mainstreammedia. En als de Britse media iets tot the next big thing bombardeert, dan gaan ze ook vol gas. Merken spelen hier handig op in. Met geheime cocktailparty's en private views wordt de presentatie van een nieuw product opgeblazen tot een niet te missen happening. Het product is ondergeschikt.'

Londen design

Van Brits design is eigenlijk geen sprake, meent Hubert. De designlabels en jonge ontwerpers zijn zonder uitzondering in Londen gevestigd. 'Londen was altijd al het creatieve centrum voor mode en popmuziek. In de jaren negentig kwam daar architectuur bij. Nu is design aan de beurt. Ik denk oprecht dat er geen stad ter wereld is met zo veel interessante ontwerpers. Je vindt er hardcore industrieel ontwerp voor de vliegtuigindustrie maar ook kleinschalige ambachtelijke productie of conceptueel design. Alleen lees je daar niet vaak over in de media.'

Achterhoek

Het Nederlandse meubelmerk Arco haalde dit jaar negen jonge ontwerpers uit Londen naar de fabriek in de Achterhoek. Onder de noemer Okay London zijn de resultaten komende week te zien tijdens het London Design Festival. 'Arco doet vaker projecten met jonge ontwerpers voor frisse ideeën', zegt creatief directeur Jorre van Ast, die de negen ontwerpers kent van zijn studietijd aan de Royal College of Arts (RCA) in Londen van 2004 tot 2006. Maar, zo verzekert hij, het was de eigenzinnige ontwerpmentaliteit die de doorslag gaf. 'Net als Dutch designers zitten de Londense ontwerpers vol avontuurlijke ideeën. Maar zij zetten deze om in producten die ook maakbaar zijn.' En verkoopbaar. 'Een aantal ontwerpen wordt nu verder ontwikkeld voor onze collectie.'

Dat de negen ontwerpers afstudeerden aan de RCA is geen toeval. Deze academie werd de afgelopen jaren de grote concurrent van de Design Academy Eindhoven als kraamkamer van eigenzinnig talent. Tijdens de jaarlijkse meubelbeurs in Milaan is de eindexamenpresentatie in een oude fabriek aan de rand van de stad een absolute must see. Van Ast: 'Studenten worden er opgeleid tot zelfstandig denkende ontwerpers. Dat kan alleen met een gedegen opleiding die praktijk en theorie verbindt, daarin blinkt deze opleiding uit.' Net als Londen zelf is de RCA een internationale smeltkroes. 'Er is een enorme uitwisseling van verschillende culturen. Toch zijn de ontwerpen altijd beïnvloed door de Britse werkwijze, waarbij de ontwerper ook een vakman is.'

Nuchter

Zou het zijn omdat hij een buitenstaander is, een nuchtere Hollander zelfs? Hoe dan ook, Van Ast vat het succesverhaal van het Britse design treffend samen: 'Engeland heeft altijd al een goede maakindustrie gehad. Ze hebben er alleen een eigentijdse draai aan gegeven.' Weinig nieuws onder de zon dus. Ook vertrouwde merken als Burberry zijn immers al jaren weer helemaal hip. 'Het combineren van traditie en hype, laat dat maar aan de Britten over.'

London Design Festival. 17 t/m 25 september. www.londondesignfestival.com

---------------------------

Groen plastic is niet cool

En fout hardhout evenmin. Mensen willen eerlijke, duurzame producten. De economie, het milieu, de politiek: alles is onzeker tegenwoordig. Dan wil je toch op z'n minst een meubel waarop je kunt vertrouwen.

undefined

Meer over