'SBY' is 'een president te mooi om waar te zijn'

De nieuwe Indonesische president Yudhoyono is woensdag beëdigd, mét hoge buitenlandse gasten. Oud-president Megawati had het te druk in haar tuin....

De nieuwe Indonesische president wekt hooggespannen verwachtingen. De Engelstalige krant The Jakarta Post spreekt over 'Een nieuwe dageraad' en noemt Yudhoyono 'een president te mooi om waar te zijn'.

Yudhoyono, in de volksmond 'SBY', is de zesde president van Indonesië, en de eerste die rechtstreeks door het volk is gekozen. Hij won de verkiezingen van de zittende president, Megawati Soekarnoputri, met bijna tweederde van de stemmen.

Het volk heeft hem dus een groot mandaat gegeven om de enorme problemen die Indonesië plagen te lijf te gaan. Hij kan zich, zeker in het begin van zijn ambtstermijn, impopulaire maatregelen veroorloven, zoals het verlagen van de subsidie op brandstof - die nu een groot deel van de begroting opslokt. Hij zal echter successen moeten boeken, onder andere in de strijd tegen de corruptie, om zijn krediet bij de bevolking te behouden.

Zijn macht zal niet onbegrensd zijn. Hij wordt geconfronteerd met een parlement waarin Megawati's partij, de PDI-P, en haar coalitiegenoot Golkar de dienst uitmaken. In zetels uitgedrukt is SBY's eigen coalitie van kleinere partijen ver in de minderheid.

Bovendien zijn niet al zijn coalitiepartners bondgenoten door dik en dun. De strikte moslimpartij PKS dreigde al haar steun in te trekken als SBY het economisch beleid zou laten leiden door het Internationaal Monetair Fonds. Yudhoyono is voor dat dreigement gezwicht. Dat kostte Sri Mulyani Indrawati, een hoge IMF-functionaris, het ministerschap van Financiën.

De samenstelling van het kabinet is de eerste test voor SBY. Wekenlang heeft hij kandidaat-ministers gepolst en zelfs gisteren nog was hij met kandidaten aan het schuiven. Yudhoyono heeft zich laten kennen als een president die veel overleg pleegt. Hij zal zich ook omringen met advies commissies. Of dit de daadkracht van de regering ten goede komt, valt te bezien.

Bestrijding van de corruptie is een van de belangrijkste en zwaarste taken voor het nieuwe kabinet. De bekende mensenrechtenadvocaat Todung Mulya Lubis, zelf enige tijd getipt als minister van Justitie en Mensenrechten, betwijfelt of de nieuwe regering de kracht en de wil zal opbrengen om corrupte politici en ambtenaren meedogenloos aan te pakken.

De praktijk zal moeten uitwijzen of SBY zijn beloften kan waarmaken. Er is nogal wat te doen. Hij moet een onttakelde economie op gang brengen, een werkloosheid van bijna 40 procent terugdringen, terrorisme bestrijden en een einde maken aan de conflicten in Ambon, Papua, Atjeh en Sulawesi.

De president heeft zichzelf honderd dagen gegeven om te tonen wat hij waard is. Maar bij zijn beëdiging waarschuwde hij al dat honderd dagen misschien toch wat kort is.

Tussen het formeren door moest Yudhoyono woensdag onverwacht veel buitenlandse gasten ontmoeten. Dat was de schuld van de Australische premier John Howard, die vorige week zichzelf uitnodigde. Geen van de buurlanden durfde toen achter te blijven - bang om de nieuwe Indonesische president te beledigen. En zo was de sultan van Brunei overgekomen. Maleisië, Singapore, Thailand en Oost-Timor stuurden hun minister-president; Japan, Vietnam en Zuid-Korea een afgezant. De Nederlandse ambassade verzocht Den Haag inderhaast ook iemand te sturen. Minister van Staat F. Korthals Altes was de enige die zich zo snel kon vrijmaken.

De grote afwezige was woensdag de scheidende president, Megawati Soekarnoputri. Sinds haar vernietigende verkiezingsnederlaag op 20 september heeft zij elk contact met haar opvolger geweigerd. Zij heeft haar nederlaag nooit erkend en Yudhoyono niet gefeliciteerd. In de Indonesische media krijgt Megawati daarvoor de volle laag. Zij heeft haar kans verprutst om als een goed president de geschiedenis in te gaan, aldus de commentaren. Megawati werkte woensdagochtend in haar tuin. Woensdagmiddag liet zij opgewekt weten dat zij gaat werken aan haar herverkiezing in 2009.

Meer over