SBS 6 wil sensatie èn dicht-bij-huis 'Je moet dicht bij jezelf en de kijker blijven'

De zestig medewerkers van de nieuwe commerciële televisiezender SBS kijken allemaal naar buiten. Dat is niet omdat ze niets te doen hebben, maar omdat ze televisie willen gaan maken, die niet naar binnen is gericht....

JAN WESTERHOF

Programma-directeur Bart in 't Hout maakt het Zuideuropese machogebaar. De linkerhand in de holte van de rechterarm, de gebalde vuist zwiept omhoog. 'Ze kunnen me wat. Wij waren het eerst met SBS 6, dat hebben we ook wettelijk gedeponeerd. Bij de Holland Media Groep hebben ze een wereldnaam met Veronica binnengesleept. Moet dat ook nog Veronica 6 worden? Amme-nooit-niet.'

De stemming zit er goed in bij de rebellenclub die zich tooit met de naam Scandinavian Broadcasting System. Op de burelen vlakbij Artis aan de Plantagemiddenlaan in Amsterdam is het deze dag snikheet. Aan de airconditioning wordt nog gesleuteld. Het tapijt ruikt nieuw. Een handvol medewerkers werkt zich in het zweet achter bureaus die, zo op het oog, ongeordend zijn neergezet. Een etage lager werkt het NOB aan de inrichting van de uitzendstudio's.

Algemeen-directeur Fons van Westerloo is net terug uit Hilversum. Hij heeft het contract getekend met het NOB: 'Dat gaat op het laatste moment nog over de kleine lettertjes. Heel goed dat iemand daar op let, ik heb daar het geduld niet voor.'

In 't Hout en Van Westerloo kennen elkaar van de AVRO waar ze als negentienjarigen hun televisiecarrière begonnen. Na AVRO's Televizier scheidden hun wegen zich. Ze vonden elkaar terug bij RTL 5. De zender die eens werd opgezet voor de 'hoger opgeleide man' en later tot 'vechtzender' moest worden omgebouwd.

In 't Hout: 'Ik vind het heerlijk dat je bij een commerciële omroep meteen wordt afgerekend op resultaat. Ik had een fantastisch programma bij de AVRO, dat scoorde 13 procent kijkdichtheid. Dat was in die tijd zelfs hoog. Riep er iemand in een vergadering van het managementteam dat we er maar mee moesten ophouden, omdat het niet genoeg AVRO was.

'Ik snap dat niet, zo'n man moet iedereen plat op de bek kussen, omdat het zo goed loopt. Er bestaan geen gemakkelijke programma's en je weet nooit of het werkt. Het is zo'n onbeschrijflijke kick als je merkt dat het lukt. De ochtend na de eerste avond die Fons en ik hadden geprogrammeerd bij RTL 5 was in dat opzicht legendarisch.'

Van Westerloo, sarrend: 'Legendarisch nog wel.'

In 't Hout, onverstoorbaar: 'Legendarisch! RTL 5 was gezonken tot 4 procent en die eerste avond met Theo van Gogh, 06-11 Weekend en een goede speelfilm haalden we 15 procent. Ik had het gevoel dat Patrick Kluivert moet hebben gehad toen hij in de finale van de Champions League dat doelpunt maakte.'

SBS, in Scandinavië begonnen, heeft ook een zender in België, VT 4, maar in tegenstelling tot wat de naam doet vermoeden, is SBS overwegend het bezit van Amerikaanse aandeelhouders: ABC/Capital Cities (23,5 procent) Paramount (6,5 procent) en 70 procent van de aandelen is in handen van Europese en Amerikaanse beleggers op de parallelbeurs in New York. ABC heeft het recht een meerderheidsaandeel in de onderneming te verwerven.

Tegen het eind van de zomer, op 28 augustus, begint het station ongeveer gelijktijdig met concurrent Veronica uit te zenden. Waar SBS te ontvangen zal zijn, is nog onduidelijk. De wet bepaalt dat de nieuwe omroep in ieder geval in 30 procent van de huishoudens met een kabelaansluiting te ontvangen moet zijn. Van vier uur 's middags tot middernacht, met 40 tot 50 procent Nederlandstalige programma's, zo luidt de wettelijke bepaling.

SBS heeft een kleine staf van zestig medewerkers. De meeste programma's worden gemaakt door zelfstandige producenten. Daartoe zijn langlopende contracten afgesloten met IDTV en D & D Productions. Over het aanbod van de Amerikaanse partners ABC en Paramount zijn de verwachtingen hooggestemd bij Van Westerloo en In 't Hout.

Van Paramount worden speelfilms betrokken en van ABC kunnen televisiedrama en documentaires worden afgenomen. Het budget van SBS voor het eerste jaar is honderd miljoen gulden. Midden volgend jaar moet 10 procent van de kijkers op SBS afstemmen, zo is de verwachting van Van Westerloo.

De programmering wordt een mix van spanning en sensatie en onderwerpen-dicht-bij-huis en doet denken aan die van RTL 5. Althans, voordat de Holland Media Groep had besloten bij deze zender de ambities te temperen ten faveure van Veronica (de reden van vertrek van Van Westerloo en In 't Hout).

Het station krijgt voorlopig geen eigen nieuws- of actualiteitenprogramma (te duur) en wil zich onderscheiden met Het Hart van Nederland (werktitel), dat staat voor reportages uit de regio (Van Westerloo: 'Nederland is toch eigenlijk niet meer dan een regio'), die vier of vijf keer per week worden uitgezonden.

Voor Het Hart van Nederland wordt samengewerkt met regionale en lokale televisiestations en een aantal kleine produktiemaatschappijen. Eindredacteur is Marck Feller (voorheen RTL) die de beschikking heeft over een redactie van 25 mensen. Het programma zal 's avonds rond tien uur worden uitgezonden.

Van Westerloo, ooit directeur van het Amsterdamse televisiestation AT 5: 'Ik zal mijn verleden niet verloochenen. Ik kijk altijd over mijn schouder en vlak voor me voor wat er gebeurt. Je moet dicht bij jezelf en de kijker blijven.'

Van Westerloo vindt het jammer dat de regionale omroepen met AVRO, KRO en NCRV gaan samenwerken op Nederland 1. 'Dat had ik wel willen doen. Maar dan anders, want nu beperken de regionale omroepen zich te veel. Ik voorspel dan ook dat dit de weg vrij maakt naar commerciële regionale omroep.

Pieter Storms neemt zijn Breekijzer mee van RTL 5 en gaat in Noodlot onderzoeken of een gebeurtenis op toeval berust. Klein leed/Groot leed bindt de strijd aan met de kleine criminaliteit. In 't Hout: 'Het is toch niet normaal dat je niet meer opkijkt als voor de derde maal je autoradio wordt gestolen.' Van Westerloo: 'We moeten weer met verbazing naar de dingen kijken, dan kun je ook oplossingen bedenken.'

Privé-detective in ruste Ben Zuidema heeft voor SBS zijn archieven opengesteld, wat heeft geleid tot de gedramatiseerde serie De TV-Detective. Het in de Verenigde Staten bijzonder populaire spelletje Jeopardy, in België omgedoopt tot Waaghals, gaat bij SBS Waagstuk heten. Het draait om actie, gevaar en snelheid. Presentator wordt Albert Verlinde (Showtime RTL).

Van Westerloo: 'We zaten te bedenken wat het geheim van dit programma is. Het is razend moeilijk en gaat ook zo snel dat je jezelf altijd nog wijs kunt maken dat je het antwoord wel geweten had.'

Theo van Gogh (ook RTL) gaat een keer per week een prettig gesprek met een bekende Nederlander voeren. Rob van Hulst, bekend als dokter Eric Koning van Medisch Centrum West (TROS), heeft al jarenlang een lucratieve bijverdienste met rondleidingen over de Wallen. Voor de camera's van Scandinavian Broadcasting System gaat hij 'de contrasten' van de rosse buurt laten zien.

Nog meer erotiek komt van Goedele Liekens (Veronica en RTL), maar dan op de problematische manier: Vanavond niet schat, ik heb hoofdpijn. Ex-schaatser Ben van der Burg gaat elke vrijdag een sportprogramma presenteren. SBS hoopt via een sub-licentie (de onderhandelingen met de NOS zijn geopend) de televisierechten van eerste divisie van het betaalde voetbal binnen te slepen.

Van Westerloo: 'De televisie is de laatste tijd te veel naar binnen gericht. Heel erg de wereld van make believe. De kracht bij ons wordt juist het naar buiten kijken. Dat is niet alleen een kwestie van centen, omdat het goedkoper zou zijn dan met sterren werken, ik zou niet anders kunnen.'

SBS mikt niet specifiek op de fans van het grote amusement noch op jongeren, maar op 'het zich jong voelende publiek onder en boven de vijftig'. Van Westerloo: 'Mensen die jong van hart zijn, die niet de hele avond aan de televisie besteden, maar als ze kijken, van een stevig portie actie houden.'

Relativerend: 'Ook bij de AVRO hadden we een flinke partij pretenties. Maar als je de kijkgegevens zag, waren het allemaal vijftigers met lbo die naar Televizier keken.'

Meer over