Sarkozy zaagt onvermoeid door aan stoelpoten Chirac

President Chirac ziet minister Sarkozy als een intrigant van het zuiverste water. Maar hem ontslaan kan hij zich moeilijk veroorloven....

De Franse president Chirac slaapt al twee jaar lang matig, zo liet zijn vrouw Bernadette zich vorige week ontvallen tijdens hun vakantie op Rion, een Frans eiland in de Indische Oceaan, waar de Chiracjes jaarlijks bijkomen van de vermoeienissen van politiek Parijs. Rion mag dan ver weg zijn, gelukkig is er het satirische weekblad Le Canard Encha dat zo'n inkijkje in de slaapkamer signaleert. Zou Chirac misschien bang zijn dat 'Sarko' zich tijdens zijn slaap tot president uitroept, vraagt het blad zich af.

In ieder geval gebruikt Sarkozy deze zomer om alvast een ander presidentschap te veroveren: dat van de UMP, de partij die over de absolute meerderheid in de Franse Eerste en Tweede Kamer beschikt. Het partijleiderschap wordt als een uitstekende springplank op weg naar de verkiezingen van 2007 gezien: de partijvoorzitter kan de UMP in de komende jaren naar zijn hand zetten, waardoor hij zijn kansen op de opvolging van Chirac vergroot.

Officieel wijzen de UMP-leden pas eind november de vervanger aan van hun opgestapte voorzitter Alain Juppde oud-premier die Chirac is ontvallen, omdat hij vanwege een corruptieschandaal is veroordeeld. Sarkozy heeft zich nog niet officieel kandidaat gesteld voor de opvolging van Juppmaar bewerkt met zijn team intussen wel iedere UMP'er in het land om toch vooral zijn kandidatuur te ondersteunen.

Tevreden kan hij nu al constateren dat de partij naar hem toe kantelt. De populairste minister was al de favoriet bij de gewone UMP'ers, getuige ruim tienduizend adhesiebetuigingen; de afgelopen weken zijn daar steeds meer prominente partijleden bijgekomen. Zij steunen Sarkozy in het besef dat dat de toorn van het Elyskan opwekken, maar de angst daarvoor weerhoudt hen niet. Dat is veelzeggend.

De oogst van deze week geeft aan hoe breed de steun aan Sarkozy is: van de liberaal Alain Madelin via de jongere generatie Chirac-aanhangers, zoals oud-minister Roselyne Bachelot en Renaud Muselier, tot de oudgediende Jean-Claude Gaudin, de burgemeester van Marseille die onder Juppe vice-voorzitter van de UMP was.

De laatste prees Sarkozy met zijn fraaie Zuidfranse accent aan als een echte rassembleur, het grootste compliment dat een politicus in Frankrijk kan krijgen. Want een rassembleur is iemand die mensen weet te verenigen; een zeldzame kwaliteit in een land waarin de politieke partijen permanent in stromingen en splinters uiteen dreigen te vallen.

Het compliment van Gaudin moet op Rion hard zijn aangekomen, want de president ziet in Sarkozy juist een intrigant van het zuiverste water die alleen maar verdeeldheid zaait, terwijl hijzelf, Chirac, naar eenheid en consensus zegt te streven.

Deze week mocht premier Raffarin, ongetwijfeld in opdracht van zijn politieke baas, proberen Sarkozy via de zachte aanpak op andere gedachten te brengen. Op zijn vakantieadres in de Savoie had de premier het echtpaar Sarkozy uitgenodigd voor een maaltijd in een bergrestaurant, luisterend naar de naam L'Eclaircie, de opklaring. Veel werd er tussen beide mannen niet opgeklaard.

Zou het niet beter zijn samen de leiding over de UMP te nemen, stelde Raffarin aan Sarkozy voor, waarbij de premier zichzelf uiteraard in de rol van eerste man zag. Nog begin maart had Sarkozy datzelfde voorstel gedaan, maar was hij door de Chirac-clan weggehoond. Vijf maanden later is het zover dat Sarkozy dit voorstel van Raffarin snel van tafel veegt, waarna hij zijn eigen plan poneert: niet alleen wil hij UMP-president worden, maar hij wil ook als minister aanblijven.

Dat is vloeken in de kerk voor Chirac en Raffarin, die terecht vrezen dat de premier in dat geval volkomen wordt platgewalst: de nummer twee van de regering die ook nog partijleider is, loopt dan zijn premier helemaal onder de voet. Chirac kan die machtsconcentratie simpel voorkomen door Sarkozy als minister te ontslaan. Op 14 juli heeft hij dat ook al aangekondigd. Maar of de Fransen die daad zullen waarderen, staat te bezien.

Want het ontslag van Sarkozy valt niet op slecht functioneren terug te voeren, integendeel: juist nu is de economische groei tot 2,5 procent opgelopen, beter dan enig ander euro-land, wat volgens Sarkozy een direct gevolg is van zijn maatregelen om de consumptie te stimuleren. Wat daarvan waar zij, duidelijk is dat zijn eventuele ontslag op puur machtspolitieke gronden zal plaatsvinden. Bij de Fransen roept dat al snel het beeld op van een president, die de controle over de gebeurtenissen aan het kwijtraken is.

Meer over