Sarkozy wil Corsicaans trauma genezen

Al een kwart eeuw krijgen regeringen in Parijs hoofdpijn van Corsica. Minister Sarkozy zoekt een uitweg voor het eiland. Over zijn plan tot bestuurlijke vernieuwing mogen zondag 191 duizend Corsicanen zich bij referendum uitspreken....

Van onze correspondent Fokke Obbema

Die strijders voor een onafhankelijk Corsica verzetten zich nog altijd met aanslagen tegen de 'koloniale bezetter' Frankrijk. Die volharding heeft het eiland een beroerde reputatie opgeleverd: opiniepeilingen geven steevast aan dat er verhoudingsgewijs meer vasteland-Fransen van Corsica af willen dan dat er Corsicanenzijn die de banden met Frankrijk willen doorknippen.

De zwijgende meerderheid op Corsica weet dat hun eiland economisch aan het infuus bij Parijs ligt en dat onafhankelijkheid niet levensvatbaar is. Een kleine minderheid van fanatieke nationalisten blijft er niettemin voor strijden. Dagelijks gaan er op het eiland een of twee bommen af.

Soms vallen er doden.

De vraag die de Franse regering aan de bevolking voorlegt luidt: moeten de huidige twee departementen waarin het eiland is opgedeeld, Haute-Corse en Corse-du-Sud, opgaan in een nieuw te vormen bestuurslaag voor het hele eiland? Een ogenschijnlijk technische kwestie, maar de kneep zit in de consequenties.

Bij de huidige twee departementen worden de volksvertegenwoordigers verkozen via het meerderheidsstelsel. Gevolg: de nationalisten krijgen nooit zetels. Komt er straks één departement voor Corsica dan wordt het stelsel van evenredige vertegenwoordiging ingevoerd. Gevolg: de nationalisten komen zeker in het parlement. Of dat gewenst is, daarover verschillen de meningen.

'Ja', zegt minister Nicolas Sarkozy van Binnenlandse Zaken, 'de minderheden op Corsica moeten hun mening kenbaar kunnen maken'. Hij denkt dat inkapseling van de nationalisten in het politieke systeem er op den duur toe leidt dat zij van verdere aanslagen afzien. Als de nee-stemmers het zondag winnen, betekent dat in de ogen van Sarkozy stilstand.

Sarkozy bedacht voor de Corsicanen dezelfde tactiek als voor de moslims: verwen ze met aandacht en ga de dialoog met radicale elementen niet uit de weg. Zoals hij voor de islam een eigen Raad heeft opgericht waarin de fundamentalisten zich goed vertegenwoordigd weten, zo is hij bereid de Corsicanen een parlement te geven met hun nationalisten.

Franse regeringen weten al een kwart eeuw het Corsicaanse vraagstuk niet op te lossen. Niettemin heeft Sarkozy zich in het dossier vastgebeten - een overwinning van nee-stemmers op zondag zal hij als een persoonlijke nederlaag ervaren.

Sarkozy's voorganger Jean-Pierre Chevènement zal in dat geval dolblij zijn. Hij beschouwt een nee-stem bij het referendum als een 'verzetsdaad' tegen een laffe regering, die heult met mafioze nationalisten in plaats van hen te bestrijden. Die collaboratie gaat in tegen de wil van de zwijgende meerderheid op Corsica, die geweld en chantage verwerpt, stelde de linkse politicus. Hem gaat de eenheid van Frankrijk boven alles. Chevènement vreest dat de Franse Basken door het succes van hun Corsicaanse broeders wakker worden geschud.

Dat zal zeker het geval zijn als de nationalisten straks in het parlement van Corsica een sleutelrol krijgen, omdat er zonder hen geen bestuur valt te vormen. Het probleem Corsica wordt alleen maar groter, voorspelt Chevènement.

In de aanloop naar het referendum worden de Fransen dagelijks eraan herinnerd hoezeer Corsica door geweld wordt gekenmerkt. In Parijs loopt al enkele weken het proces tegen de moordenaars van Claude Erignac, de prefect van het eiland die vijf jaar geleden door nationalisten werd vermoord.

De dood van de hoogste vertegenwoordigervan het centrale gezag schokte destijds Frankrijk diep. Nu staan acht handlangers terecht van de voortvluchtige hoofdverdachte, Yves Colonna. Zijn medeplichtigen hebben bekend. Uit hun verklaringen ontstaat het beeld van een mafioze bende.

Toch ontvingen zij tijdens het proces een 'broederlijke en politieke' sympathiebetuiging van de FLNC, een van de radicale groepen die straks ook op zetels in het parlement hoopt. Dat is in de ogen van de nee-stemmers een extra argument om tegen de bestuurlijke vernieuwing te zijn.

Opiniepeilingen geven aan dat het een spannende strijd zal worden de ja-stemmers hebben een kleine voorsprong, maar zeker is hun overwinning allerminst. Daarom gooit Parijs in de slotfase al zijn troeven in de strijd: Sarkozy wordt door premier Raffarin, partijvoorzitter Juppé en president Chirac bijgestaan.

De laatste beweerde vorige week in de krant Corse-Matin dat de Corsicanen met een ja-stem hun verbondenheid met Frankrijk tot uitdrukking kunnen brengen. De nationalisten vatten het referendum precies omgekeerd op en komen zo uit op ja. Die wonderlijke coalitie duurt tot zondag. Zij zal uiteenvallen zodra de uitslag van het referendum moet worden geïnterpreteerd.

Meer over