Nieuws

Saoedi-Arabië bouwt in het geheim aan raketten en zet zo toch al moeizame relatie met Iran verder onder druk

Saoedi-Arabië bouwt in het geheim aan ballistische raketten, met steun van China. Dat blijkt uit onderzoek van CNN, dat zich beroept op onder meer recente satellietbeelden. Daarop is te zien dat het land werkt aan de bouw van een militaire productiefaciliteit. Eerder was al bekend dat de Saoediërs ballistische raketten hebben gekocht van Beijing.

Jenne Jan Holtland
De Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman poseert met de Chinese ambassadeur Li Huaxin op de Chinese Muur.  Beeld Reuters
De Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman poseert met de Chinese ambassadeur Li Huaxin op de Chinese Muur.Beeld Reuters

Voor de regionale verhoudingen kan deze onthulling grote gevolgen hebben: Saoedi-Arabië is met Iran verwikkeld in een geopolitieke strijd om invloed in de regio, met name in landen als Jemen, Libanon en Syrië. Op de achtergrond speelt mee dat de VS onder leiding van president Joe Biden proberen de zogeheten Iran-deal nieuw leven in te blazen, nadat zijn voorganger Trump die naar de prullenbak had verwezen.

Bij die deal gaat het erom de nucleaire ambities van Teheran in te tomen. Al maanden wordt in Wenen onderhandeld over een nieuwe deal. Nu blijkt dat ook Irans grote rivaal ballistische raketten produceert die in principe kunnen worden uitgerust met een kernkop, zal het land er weinig voor voelen de eigen productie van raketten zomaar terug te brengen. Daar staat tegenover dat Iran er baat bij heeft om het gesprek gaande te houden, omdat het af wil van de sancties van het Westen.

‘Strategisch partnerschap’

De satellietfoto’s zijn genomen door het commerciële bedrijf Planet, en dateren van eind oktober en begin november. Wapenexperts van het Amerikaanse Middlebury-instituut noemen het bewijs overtuigend, al kunnen ze op basis van de foto’s niet vaststellen wat de reikwijdte en mogelijke lading van de raketten wordt. Een woordvoerder van de Chinese regering bevestigde tegenover CNN dat het een ‘strategisch partnerschap’ onderhoudt met Riyad, ook ‘op het vlak van wapenhandel’.

Overigens is Washington zelf nog altijd de grootste wapenleverancier voor de Saoediërs. In november zette Biden zijn handtekening onder een contract voor middellange afstandsraketten ter waarde van 575 miljoen euro. Het gaat om wapentuig dat kan worden ingezet om raketten uit de lucht te schieten. Saoedi-Arabië is sinds 2015 verwikkeld in een oorlog in Jemen, en wordt geregeld met raketten bestookt door de Houthi-rebellen.

Rondetafelgesprekken

Er zijn ook aanwijzingen dat het sjiitische Iran en het soennitische Saoedi-Arabië op termijn hun vijandelijkheden willen staken. Sinds de lente wordt er – weliswaar op het laagst denkbare pitje – met Iraakse bemiddeling onderhandeld over een herstel van de diplomatieke relaties.

De rondetafelgesprekken over de Iran-deal, met daarbij behalve Iran en Amerika ook China, Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Rusland, hebben na zeven rondes nog geen tastbare resultaten opgeleverd. Blijft dat de komende weken zo, waarschuwden Europese diplomaten, dan dreigen de gesprekken op niets uit te lopen. In Wenen gaan de onderhandelingen maandag verder.