Santos: 'Ik ontvang de Nobelprijs voor de Vrede namens het Colombiaanse volk'

De Nobelprijs voor de Vrede gaat dit jaar naar de Colombiaanse president Juan Manuel Santos. Dit maakte het Nobelcomité vrijdag in Stockholm bekend. Santos krijgt de prijs vanwege het vredesakkoord met de FARC. De keuze is verrassend omdat de Colombianen het vredesakkoord zondag in een referendum hebben afgewezen. De prijs wordt ook opgedragen aan de Colombiaanse bevolking.

President Santos. Beeld AFP
President Santos.Beeld AFP

undefined

Santos reageerde verheugd op de toekenning van de prijs. 'Ik ontvang deze prijs namens hen, het Colombiaanse volk dat zoveel heeft geleden in deze oorlog', aldus de president. 'In het bijzonder de miljoenen slachtoffers. Dit is een grote erkenning voor mijn land. Ik ben voor eeuwig dankbaar.'

FARC-leider Rodrigo Londono, ook wel bekend onder zijn pseudoniem Timoleón Jiménez, schrijft in een reactie op Twitter: 'De enige prijs die wij nastreven is vrede met sociale gerechtigheid voor Colombia.'

Maar liefst 376 personen, groepen en instanties waren dit jaar genomineerd voor de prestigieuze prijs. De Witte Helmen in Syrië, hulpverleners die slachtoffers van de bombardementen proberen te redden, waren lange tijd favoriet. Ook klokkenluider Edward Snowden was genomineerd. Bij de Nobelprijs voor de vrede is het echter altijd tot het laatste moment gissen wie de prijs daadwerkelijk krijgt.

Het akkoord dat Santos met de FARC bereikte, was het resultaat van jarenlange onderhandelingen op Cuba. Na zes jaar praten werd vorige week een vredesovereenkomst ondertekend dat een einde moest maken aan 52 jaar burgeroorlog. De afwijzing door de Colombiaanse bevolking betekent volgens het Nobelcomité niet dat het vredesproces ten dode is opgeschreven. 'Het referendum was niet voor of tegen vrede, maar ging over een specifiek akkoord', aldus het comité. Zowel president Santos als de FARC heeft aangegeven door te willen praten om tot een blijvende vrede te komen.

Portret Santos

Sinds zijn aantreden als president heeft de 61-jarige econoom Juan Manuel Santos vriend en vijand verrast. Een 'pokerspeler met groot inzicht', zo wordt hij genoemd. Lees dit portret van Santos door Volkskrant-verslaggever Robert-Jan Friele.

Misdaden

Veel Colombianen vonden het vredesakkoord niet streng genoeg voor de FARC. Ze zijn van mening dat de FARC-strijders te gemakkelijk wegkomen met misdaden die ze tijdens hun jarenlange guerrillastrijd zouden hebben begaan.

Santos waarschuwde deze week dat Colombia 'in een grijze zone is beland' door de uitslag van het referendum en dat het staakt-het-vuren met de FARC eind deze maand afloopt. De president overlegde woensdag met zijn voorganger en politieke rivaal Alvaro Uribe over de vraag hoe het verder moet met het vredesproces na het referendum. Uribe feliciteerde Santos op Twitter zuurtjes met #Nobelprijs. Hij noemt het akkoord 'schadelijk voor de democratie'.

Minister Koenders van Buitenlandse Zaken vindt Santos een terechte winnaar. 'Hij heeft aangetoond over de eigen schaduw heen te kunnen stappen en leiderschap te tonen', aldus Koenders. De minister vindt de onderhandelingen met de FARC 'getuigen van een enorme inzet, durf, geduld en bovenal vertrouwen in een oplossing'. Koenders: 'Ik heb diep respect voor zijn standvastigheid en doorzettingsvermogen om ook deze tegenslag te overwinnen.'

Ontvoering
Santos is sinds 2010 president en besteedde een belangrijk deel van zijn ambtstermijn aan de vredesonderhandelingen. De strijd kostte aan meer dan 220 duizend mensen het leven. Hij was voor zijn presidentschap als minister van Defensie nauw betrokken bij de strijd tegen de FARC, die op zijn hoogtepunt in 2005 tien tot vijftien procent van het Colombiaanse grondgebied in zijn greep hield. Santos gaf het bevel voor de bevrijding van de Frans-Colombiaanse Íngrid Betancourt, die in 2002 door de FARC was ontvoerd en zes jaar werd vastgehouden in de jungle.

Het comité dat de prijs toekent, heeft er een handje van verrassende keuzes te maken. Zo werd de Duitse bondskanselier Angela Merkel vorig jaar getipt vanwege haar opstelling in de vluchtelingencrisis. Uiteindelijk ging de prijs naar het Kwartet voor Nationale Dialoog in Tunesië, dat na de Arabische Lente instrumenteel was bij het smeden van een nieuw democratisch bestel in Tunesië.

Analyse referendum

Eindelijk leek in Colombia eens iets anders te vloeien dan bloed. De FARC was al begonnen met het inleveren van de wapens. Maar het liep anders. Afgelopen zondag hebben de Colombianen het vredesverdrag tussen de regering en de FARC verworpen. De vrede komt hiermee op losse schroeven te staan. Lees hier een analyse van Volkskrant-correspondent Marjolein van de Water.

Meer over