Nieuws

San Francisco gaat gevolgen van de opiatencrisis te lijf met harde middelen

De burgemeester van San Francisco heeft voor een deel van de stad de noodtoestand uitgeroepen vanwege een scherpe stijging van het aantal drugsdoden. Vooral het gebruik van de drug fentanyl leidt tot een ‘heerschappij van criminelen’, buurten vol ‘uitwerpselen en urine’ en ‘massale plunderingen’.

Jarl van der Ploeg
Voetgangers lopen langs de tenten en slaapzakken van daklozen in de wijk Tenderloin van San Francisco, waar burgemeester London Breed vrijdag de noodtoestand uitriep. Beeld AP
Voetgangers lopen langs de tenten en slaapzakken van daklozen in de wijk Tenderloin van San Francisco, waar burgemeester London Breed vrijdag de noodtoestand uitriep.Beeld AP

De noodtoestand geldt specifiek voor de buurt Tenderloin, een deel van het centrum waar naar schatting achtduizend daklozen wonen van wie het gros worstelt met een serieuze drugsverslaving, hoofdzakelijk aan opiaten zoals fentanyl. Het overdadig gebruik daarvan is een direct gevolg van de zogenoemde opiatencrisis; een van de meest typische Amerikaanse drama’s uit de recente geschiedenis van de Verenigde Staten.

Meer agenten

‘We bevinden ons midden in een crisis en moeten ook zodanig reageren’, aldus burgemeester London Breed op de persconferentie waarmee ze de maatregelen aankondigde. Door de noodsituatie zullen er de komende tijd veel meer agenten de straat opgaan die bovendien meer bevoegdheden krijgen drugsdealers en -gebruikers aan te pakken. Breed wil illegaal drugsgebruik het liefst compleet uitbannen. Voor drugsgebruikers zou er volgens haar slechts een keuze moeten gelden: afkicken of arrestatie.

Het inzetten van extra politie is een opmerkelijke maatregel, vooral omdat San Francisco al jarenlang bekend staat als de meest progressieve stad van Amerika. Bij stijgende criminaliteitscijfers werd daarom voorheen niet zozeer naar de politie gekeken, maar vooral geld gestoken in sociale programma’s die als doel hadden de bron van die criminaliteit, bijvoorbeeld armoede of drugsverslaving, aan te pakken.

Maar, zo zei burgemeester Breed, zelf lid van de Democratische Partij: ‘We kunnen niet langer hetzelfde blijven doen en andere resultaten verwachten. Wat ik nu voorstel zal, net als de voorstellen die ik in de toekomst zal doen, veel mensen een ongemakkelijk gevoel geven, maar dat maakt mij niets uit.’ Volgens haar zal San Francisco altijd een stad vol compassie blijven waar iedereen een tweede kans verdient, ‘maar we zijn niet langer een stad waar alles is toegestaan’.

Opiatencrisis

Dankzij een aantal grote farmaciebedrijven en hun agressieve marketingbureaus, een overheid die de geneesmiddelenmarkt compleet dereguleerde, en uiteraard een onderklasse die graag geloofde in een wondermiddel dat alle problemen direct zou oplossen, raakten de afgelopen twintig jaar miljoenen Amerikanen verslaafd aan opiaten.

Volgens het Amerikaanse gezondheidsinstituut CDC kwamen tussen 1999 en 2019 in totaal 247 duizend Amerikanen om door overdoses pijnstillers. Nog eens zo’n zelfde aantal stierf door zwaardere opiaten, zoals heroïne en fentanyl, waar ze vaak naar overstapten.

Gedurende de coronapandemie nam het overmatig drugsgebruik nog verder toe. In een periode van twaalf maanden stierven naar schatting meer dan 100 duizend Amerikanen door een overdosis medicijnen of drugs; een stijging van 30 procent ten opzichte van het jaar daarvoor.

Voor de stad San Francisco betekende dat vorig jaar het recordaantal van 711 doden vanwege een overdosis: bijna twee per dag, met fentanyl als de voornaamste boosdoener. ‘Er sterven veel te veel mensen in onze stad’, zei burgemeester Breed over die cijfers. ‘Het is daarom tijd dat we een eind maken de heerschappij van criminelen die onze stad dag in dag uit vernietigen.’

Burgemeester London Breed van San Francisco. Beeld AP
Burgemeester London Breed van San Francisco.Beeld AP
Meer over