Saaie cijferaars nu de schrik van machthebbers

Ratingbureaus kunnen met een knip van de vingers complete landen op de rand van een bankroet brengen

Al Capone, Jesse James en Billy the Kid moeten zich in hun graf omdraaien, groen van jaloezie. Niet het horen van hun naam, maar die van hun tijdgenoten Henry Vanrum Poor, John Moody en John Knowles Fitch doen bij velen het angstzweet uitbreken.


De bedrijven die zij oprichtten - Standard & Poor's, Moody's en Fitch - waren tot 2007 het domein van saaie cijferaars, die in de financiële geschiedenis waren veroordeeld tot voetnoten. Zelfs de baan van accountant was in vergelijking tot die van kredietanalist bij Moody's een wereld van avontuur, glitter en glamour.


Maar sinds ze gedrieën in de fout zijn gegaan met hun waarderingen voor de Amerikaanse hypotheekobligaties, zijn ze de boemannen geworden van machthebbers. Ze werden in de film The Inside Job aan het kruis genageld, maar in plaats van dat niemand meer enig belang hechtte aan hun meningen, begon iedereen zich juist voor hun opinies te interesseren.


Hun oordeel over de kredietwaardigheid van de VS is nu belangrijker nieuws dan de verhoging van het kredietplafond door het Amerikaanse Congres zelf. Ze worden ineens de Big Three genoemd, die met een knip van de vingers complete landen op de rand van een bankroet kunnen brengen. Analisten die vroeger de woorden van Buffett en Soros spelden en complete studies wijdden aan de betekenis van de fronsende wenkbrauwen van Bernanke of Trichet hebben zich nu op de verbale en non-verbale persuitingen van de bazen van ratingbureaus gestort.


Net als de desperado's hebben Henry Vanrum Poor, John Moody en John Knowles Fitch hun roem te danken aan de openlegging van het Wilde Westen. Nadat de pioniers met huifkarren de prairies en Rocky's hadden bedwongen werden de VS opengelegd met spoorwegen. Daar was veel geld voor nodig en investeerders wilden weten met wat voor mensen ze in zee gingen. Henry Vanrum Poor gaf via zijn boek History of Railroads and Canals in the United States duidelijkheid over de financiële situatie van de maatschappijen. Zijn zoon werkte die jaarlijks bij, wat leidde tot de oprichting van een kredietbureau dat later met Standard Statistics fuseerde tot Standard & Poor's. Ook John Moody begon het bedrijf met het waarderen van spoorwegmaatschappijen - Moody's Manual Railroads - voordat hij letters begon te geven voor de kredietwaardigheid van landen en bedrijven die obligaties uitgaven. John Knowles Fitch startte wat later met zijn Fitch Bond Book en Fitch Stock & Bond Manual. Jarenlang verdwenen al deze werken ongelezen in het archief van de banken die het abonnement eerder als statussymbool dan als informatiebron zagen. Nu zijn ze de bijbel van de moderne zakenbankier.


Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over