Ruzie om zonnecellen

Peter van der Vleuten, directeur van Chip Market Europe (CME), probeert verzoenend te klinken. De in computerchips rijk geworden Eindhovense ondernemer die flexibele zonnecellen wil gaan produceren, was eindelijk op bezoek bij de Universiteit Utrecht, die hij van desertie verdenkt....

Van der Vleuten kreeg het afgelopen voorjaar de universiteiten van Delft, Eindhoven en Utrecht, plus TNO en Akzo eigenhandig enthousiast voor zijn plan om in Nederland dunne zonnecellen op kunststof folie te gaan produceren. Die beloven goedkoop te zijn en gemakkelijk te verwerken.

De samenwerking zette in op een research-subsidie van Economische Zaken. In juli reageerde het ministerie al enthousiast, maar eiste nog wel deelname van een industrie als Akzo. Vorige week maandag had de definitieve aanvraag ingediend moeten worden.

Alleen is dat niet doorgegaan. Dit najaar vroeg Akzo plotseling zelf een octrooi aan op een geavanceerd procédé om dunne amorf-siliciumcellen op folie te brengen, gebaseerd op een idee uit Utrecht. De overige onderzoekers en CME wisten van niets. Een woedende Van der Vleuten zette Akzo buiten en wil nu de misgelopen subsidie van twintig miljoen bij het bedrijf opeisen als schadevergoeding. Daarna wil hij alsnog aan de slag, eventueel in België. 'Zonder Utrecht, dat is wel duidelijk.'

Zonnecel-expert Ruud Schropp van de vakgroep Grenslaagfysica van de Universiteit Utrecht geeft ruiterlijk toe deze zomer met Akzo-mensen apart aan de tafel te hebben gezeten en daar in een collectieve brainwave iets te hebben verzonnen waarop Akzo direct octrooi heeft aangevraagd.

Maar waarom Van der Vleuten zich daar zo boos over maakt, ontgaat hem, bekent Schropp. 'De aandacht gaat steeds de verkeerde kant op. Het idee van Akzo en onszelf is niet in het samenwerkingsverband aan de orde geweest. Het is een ander procédé. Van der Vleuten kan daarop nooit aanspraak maken.'

Om een en ander te onderstrepen, verzond Schropp twee weken geleden een persbericht. Utrecht, stond daar, had een proces ontworpen om kosteneffectieve dunne silicium zonnecellen op kunststof folie te zetten. Dat daarin Akzo noch Van der Vleuten worden genoemd, is opzet, erkent Schropp. 'De kennis in het project komt niet aan Van der Vleuten toe. Lees het als: Joehoe, wij zijn de bedenkers, hoor'

Maar waarom heeft dan Akzo een octrooi aangevraagd en niet hijzelf? Omdat, zegt Schropp, Akzo de foliekennis inbrengt en een multinational beter met octrooien is dan een universiteit. Over het vruchtgebruik daarvan gaat nog onderhandeld worden, weet hij. Sterker, dat is ook aan Van der Vleuten voorgesteld, aldus de Utrechtse onderzoeker. Alleen wilde die er niet op ingaan, omdat hij de controle over eventuele productie van cellen wil.

Maar Van der Vleuten noemt Akzo's voorstellen, gedaan door een delegatie van drie bedrijfsjuristen, een belediging. 'Akzo heeft geen expertise op dit gebied. Ze hebben zich meester gemaakt van mijn idee. Ze zaten sinds juli bij ons aan tafel en noteerden wat anderen verzonnen. Dat is geen basis voor een octrooi. En dat gaan we dus met succes aanvechten.'

Akzo zelf erkent in een korte verklaring dat CME initiatiefnemer is, maar stelt ook dat het octrooi een heel ander idee betreft. Nadere vragen worden afgewimpeld.

De overige partners in het zonnecel-project zien intussen de schermutselingen op afstand en met gemengde gevoelens aan. 'In elk goed huwelijk is wel eens wat loos, maar dit gaat allemaal over commercie en daar snap ik niets van', zegt prof. dr. C. Beenakker van de Delfse zonnecelgroep in een poging laconiek te klinken. Bij TNO in Eindhoven, onthouden ze zich op directie-bevel helemaal van commentaar.

Alleen prof. dr. ir D. Schram van de zonnecelgroep van de TU Eindhoven is ondanks alles hoopvol. 'Misschien is het wel een goed teken dat Akzo er nu al zo hard inspringt. Dat geeft aan dat flexibele zonnecellen interessant zijn.'

Martijn van Calmthout

Meer over