Nieuws

Rutte ruziet met Sloveense premier Jansa over diens antisemitische uitlatingen

Voor antisemitisme is geen plaats in de Europese Unie, zei de Europese Commissie vrijdag na een aanval van de Sloveense premier Jansa op een aantal Europarlementariërs, onder wie Sophie in ’t Veld (D66). Jansa noemde In ’t Veld een marionet van de rijke Joodse filantroop George Soros, mikpunt van antisemitische samenzweringstheorieën.

De Sloveense premier Janez Jansa en Mark Rutte begroeten elkaar op een top van de EU en de West-Balkan met een 'boks'. Beeld AFP
De Sloveense premier Janez Jansa en Mark Rutte begroeten elkaar op een top van de EU en de West-Balkan met een 'boks'.Beeld AFP

In ’t Veld was deze week in Slovenië als hoofd van een werkgroep van Europarlementariërs die de democratie, de rechtsstaat en de strijd tegen corruptie onderzoekt. Jansa zou de parlementariërs donderdag ontmoeten, maar heeft die afspraak afgezegd. In plaats daarvan tweette hij een foto van ‘13 van de bekende Soros-marionetten’ in het Europees Parlement. Daarop stonden In ’t Veld, Agnes Jongerius (PvdA), de Belgische Europarlementariër Guy Verhofstadt, de overleden VVD’er Hans van Baalen en een aantal voormalige leden van het Europees Parlement, zoals Marietje Schaake (D66), Kati Piri (PvdA) en Cora van Nieuwenhuizen (VVD).

Volgens een bekende antisemitische samenzweringstheorie is George Soros de spin in een web van politici, journalisten en ondernemers die hij als marionetten zou controleren. Ook Viktor Orbán gebruikt Soros graag om zijn politieke tegenstanders in diskrediet te brengen. ‘Trouwens, het was Nederland waar de laatste keer een journalist in de EU werd vermoord’, voegde Jansa nog toe, refererend aan de moord op Peter R. de Vries.

Smakeloos

Premier Rutte noemde de aanvallen van Jansa smakeloos en ontbood de Sloveense ambassadeur. Jansa reageerde daar weer op: ‘Nou, Mark, verspil je tijd niet aan ambassadeurs en mediavrijheid in Slovenië…bescherm je journalisten tegen aanslagen op straat.’

De Sloveense premier Jansa is een bondgenoot van de Hongaarse premier Orbán en een bewonderaar van Donald Trump, die hij vorig jaar voorbarig feliciteerde omdat hij de Amerikaanse verkiezingen zou hebben gewonnen. Jansa wordt al geruime tijd bekritiseerd vanwege zijn intimiderende houding ten opzichte van politieke tegenstanders en journalisten.

Op een persconferentie in Ljubljana wilde In ’t Veld vrijdag niet veel zeggen over de aanvallen van Jansa. Ze passen in een ‘extreem gepolariseerd’ politiek klimaat, waarin ‘leden van de regering aan het debat deelnemen op een manier die niet gepast is voor een democratische en beschaafde samenleving’. ‘Zo’n soort debat leidt tot een klimaat van wantrouwen, vijandigheid en intimidatie’, aldus In ’t Veld.

Op de persconferentie maakte In ’t Veld de eerste bevindingen van de werkgroep van het Europees Parlement bekend. Volgens haar is in Slovenië geen sprake van een systematische destructie van de democratische instellingen, zoals in Polen of Hongarije. Wel staan die instellingen, zoals de rechtspraak en de media, bloot aan intimidatie en voortdurende aanvallen van politici die wantrouwen willen zaaien. Niettemin functioneren de instellingen nog steeds, aldus In ’t Veld.

Anticorruptiebureau

De Europarlementariërs maakten zich voorts zorgen over een aantal specifieke kwesties. Zo heeft de Sloveense regering de subsidie voor het nationale persbureau STA opgeschort, volgens critici om politieke redenen. Daarnaast wacht zij te lang met het benoemen van aanklagers voor het nieuwe Europese anticorruptiebureau EPPO.

De Twitterruzie tussen Jansa en Rutte draagt verder bij tot een gespannen sfeer in de EU rond de rechtsstaat, zeker nu Polen het Europees Hof van Justitie niet meer in alle gevallen als hoogste gezag binnen de EU aanvaardt. Volgende week ontmoeten de Europese regeringsleiders elkaar op een top in Brussel.

In ’t Veld was overigens niet het enige mikpunt van Jansa’s twitteroffensief. Ook de socialistische Europarlementariërs die klaagden over het afzeggen van de afspraak met de Sloveense premier moesten het per tweet ontgelden: ‘Wie bent u? Hoe vaak heeft u een Duitse bondskanselier, een Nederlandse premier of een Franse president bezocht?’

Meer over