Nieuws

Rutte bij opening Holocaust-monument: ‘Dit monument schreeuwt: wees waakzaam’

Koning Willem-Alexander heeft zondag in Amsterdam het Holocaust Namenmonument onthuld. Ruim 75 jaar na de Tweede Wereldoorlog is daar de naam, geboortedatum en leeftijd bij overlijden te vinden van ruim 102.000 Nederlandse slachtoffers van de Holocaust, zowel Joden als Sinti en Roma.

Koning Willem-Alexander onthult het Nationaal Holocaust Namenmonument in Amsterdam. Beeld Brunopress
Koning Willem-Alexander onthult het Nationaal Holocaust Namenmonument in Amsterdam.Beeld Brunopress

Demissionair premier Mark Rutte noemde het Namenmonument een eerbetoon aan ieder slachtoffer persoonlijk, ‘met elke naam als een monument op zichzelf, een gedenkplek voor ieder individu, voor ieder levensverhaal’.

‘Dit monument zegt 102.163 keer: nee, wij vergeten jullie niet. Nee, wij staan niet toe dat jullie naam wordt uitgewist. Nee, het kwaad heeft niet het laatste woord’, zei Rutte. Het Namenmonument dwingt volgens hem ‘tot rekenschap’ over bijvoorbeeld de ‘kille ontvangst van de kleine groep die wel uit de hel terugkeerde, een zwarte bladzijde in de geschiedenis van ons land’. En ook in onze tijd is antisemitisme nooit ver weg, aldus Rutte. ‘Dit monument zegt, nee schreeuwt: wees waakzaam.’

‘Tussen ons en het vergeten’

Burgemeester Femke Halsema van Amsterdam zei dat Amsterdam tijdens en na de bezetting ‘ernstig tekortgeschoten is in de bescherming en behandeling van onze Joodse inwoners. Zoals we allemaal weten, leefden er aan het begin van de bezetting 140 duizend Joden in Nederland. 80 duizend van hen woonden in Amsterdam. Slechts 15 duizend hebben de Shoah overleefd: 65 duizend Amsterdamse Joden zijn nooit meer teruggekeerd.’

Halsema: ‘De in steen gebeitelde namen, deze muren, staan als een vesting tussen ons en het vergeten. In onze hoofdstad wonen nu voorgoed de namen van hen die er niet mochten zijn. Van hen die met miljoenen anderen uit de herinnering van ons continent en van de wereld moesten worden gewist. Hier kunnen wij hen bezoeken. Hier laten wij onze vingers langs de stenen glijden, noemen wij hun namen en gedenken wij hun levens.’

Het Namenmonument staat aan de Weesperstraat, in de voormalige Jodenbuurt, en is ontworpen door de Pools-Joods-Amerikaanse architect Daniel Libeskind, op initiatief van Jacques Grishaver, voorzitter van het Nederlands Auschwitz Comité. Het monument heeft 15 miljoen euro gekost en is mede gefinancierd door particulieren. Iedereen kan namelijk voor 50 euro een naam adopteren. Tot nu toe zijn tussen de 70- en 80 duizend stenen geadopteerd. Er komen nog altijd verzoeken binnen.

Meer over