Rutte: besef dat vakantie koning niet rijmt met scherpe maatregelen kwam te laat

Premier Mark Rutte heeft een ‘verkeerde inschatting’ gemaakt en ‘te laat beseft’ dat de vakantie van de koning en zijn gezin naar Griekenland ‘niet langer te rijmen was met de oplopende besmettingen en de aangescherpte maatregelen’. Zeker na de persconferentie van dinsdag 13 oktober had hij zich daarvan bewust moeten zijn, zegt Rutte in een brief aan de Tweede Kamer.

Beeld ANP

‘Dit had mij eerder aanleiding moeten geven tot heroverweging van de voorgenomen vakantie. Voor het voorgaande draag ik de volledige ministeriële verantwoordelijkheid.’ Privéreizen van de koning vallen onder de ‘persoonlijke levenssfeer’, mits er genoeg rekening wordt gehouden met het ‘openbaar belang’. Als daarover twijfel ontstaat, is het aan de premier om dit aan te kaarten bij de koning, legt Rutte uit.

In de brief gaat Rutte ook in op de rol van vicepremier Hugo de Jonge, die tijdens de wekelijkse persconferentie op vrijdag werd bevraagd over de vakantie van de koning. De Jonge was hiervan niet op de hoogte. Zoals gebruikelijk heeft de premier De Jonge in principe niet op de hoogte gesteld. De vakantie is bij de voorbereiding van de persconferentie wel ‘kort aan de orde geweest naar aanleiding van een tweet. Deze tweet leidde tot navraag en nader beraad’, maar dat leidde niet tot een antwoord op de vraag of de koning op vakantie ging of niet.

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima braken hun vakantie in Griekenland af na alle kritiek die ze kregen. ‘We zullen onze vakantie afbreken. We zien de reacties van mensen op berichten in de media. En die zijn heftig, en die raken ons. We willen er geen enkele twijfel over laten bestaan: om het Covid-19-virus eronder te krijgen is het noodzakelijk dat de richtlijnen worden nagevolgd. De discussie naar aanleiding van onze vakantie draagt daar niet aan bij’, melden Koning Willem-Alexander en koningin Máxima via de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD).

Politieke reacties

Na het afbreken van de vakantie werden de pijlen op premier Rutte gericht. De RVD liet vrijdagavond weten dat hij van de vakantieplannen op de hoogte was. ‘Hij is ten allen tijde ministerieel verantwoordelijk, en wist ook in dit geval van deze reis’, aldus een woordvoerder. Regerings- en oppositiepartijen vinden juist dat de premier een stokje had moeten steken voor deze gevoelige reis.

‘Het was beter geweest als de premier de koning hiervoor behoed had’, zegt D66-Kamerlid Joost Sneller. PvdA’er Attje Kuiken vraagt zich af ‘waarom de premier in zijn ministeriële verantwoordelijkheid de koning hier niet voor heeft behoed, terwijl hij deze week alle Nederlanders nog opriep om terughoudend te zijn met vakanties.’

GroenLinks-leider Jesse Klaver wil van Rutte wil weten waarom de premier de vakantie niet heeft ontraden. Dat de koning naar Griekenland vertrok noemt hij ‘een inschattingsfout’, zijn onmiddellijke terugkeer het ‘enige juiste besluit’.

Voor de tweede keer in de coronacrisis bracht koning Willem-Alexander zo het kabinet in verlegenheid met een vakantie in Griekenland. Afgelopen zomer moest het staatshoofd zich al verontschuldigen toen er vakantiebeelden opdoken waarop hij en koning Máxima zich niet aan de afstandsregels hielden.  

Analyse: De koning en de vakantie: het klopt van geen kant - en dat komt voor rekening van Rutte
‘Dit klopt van geen kant. Het is een inschattingsfout van premier Rutte, waarvoor hij achteraf niet de verantwoordelijkheid lijkt te willen nemen', zegt Peter Rehwinkel, kenner van het Koningshuis en gepromoveerd op de staatsrechtelijke positie van de minister-president. 

Meer over