Nieuws

Russische onderzoeksjournalist BBC wijkt uit naar Londen, zegt dat werken hem onmogelijk is gemaakt

Andrej Zacharov, een bekende Russische onderzoeksjournalist die voor de BBC werkte, is naar Londen uitgeweken. Hij klaagt dat hem het werken onmogelijk wordt gemaakt door de autoriteiten, sinds hij tot ‘buitenlands agent’ is verklaard.

Bert Lanting
Maksim Jakoebets, leider van de hackgroep Evil Corp, kletst in het centrum van Moskou met een politieagent. Op videobeelden is te zien hoe hij kort daarvoor door de start scheurt in zijn Lamborghini. Beeld National Crime Agency
Maksim Jakoebets, leider van de hackgroep Evil Corp, kletst in het centrum van Moskou met een politieagent. Op videobeelden is te zien hoe hij kort daarvoor door de start scheurt in zijn Lamborghini.Beeld National Crime Agency

Dat stempel hebben tal van journalisten, onafhankelijke media en mensenrechtenorganisaties de laatste tijd gekregen. Het houdt onder meer in dat zij bij alles wat zij doen, moeten melden dat zij als ‘buitenlands agent’ worden beschouwd.

Bij Zacharov, die het etiket in oktober opgeplakt kreeg, kwam daarbij dat de autoriteiten hem permanent volgden. Volgens de journalist houden die hem mogelijk in de gaten wegens zijn onderzoek voor de BBC naar Evil Corp, een groep Russische hackers die de FBI ervan beschuldigt dat zij ruim honderd miljoen dollar van westerse banken, bedrijven en instellingen hebben gestolen of afgeperst.

Lamborghinis in Moskou

Op videobeelden die de Britse cybercrime-eenheid kreeg toegespeeld, was te zien hoe leden van de groep, onder wie leider Maksim Jakoebets, in Lamborghinis rondscheuren in het centrum van Moskou. Na afloop staat Jakoebets ontspannen te keuvelen met politieagenten naast zijn peperdure auto met het woord VOR in zijn kentekenbord: ‘DIEF’.

Zacharov en zijn BBC-collega’s ontdekten dat Jakoebets en twee andere kopstukken van de groep allemaal hun eigen kantoor hebben in de Federatie Toren, een complex van twee wolkenkrabbers in het Moskouse zakendistrict.

Mogelijk heeft de Russische onderzoeksjournalist president Poetin ook op de tenen getrapt met een stuk over een buitenechtelijke dochter die hij zou hebben met een vroegere minnares die opeens in goeden doen raakte. Zacharov deed ook onderzoek naar de pogingen van Rusland om de Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2016 te beïnvloeden ten gunste van Donald Trump.

Steeds meer obstakels voor correspondenten

Eerder dit jaar zetten de Russische autoriteiten BBC-correspondente Sarah Rainsford het land uit, kennelijk uit ergernis over haar berichtgeving over Rusland waar zij al bijna twintig jaar werkte. Vorige maand kreeg Volkskrant-correspondent Tom Vennink te horen dat hij niet meer welkom is in Rusland. Ook andere correspondenten klagen dat zij op steeds meer bureaucratische obstakels stuiten bij hun werk in Rusland.

Voor Russische journalisten die tot ‘buitenlandse agent’ zijn verklaard omdat zij op de een of andere manier contacten onderhouden met westerse organisaties, is het nog lastiger. Zij moeten van al hun inkomsten en uitgaven, tot aan hun aankopen van kleding toe, rekening voorleggen aan de autoriteiten. Als zij een keertje vergeten te vermelden dat zij geregistreerd zijn al ‘buitenlands agent', hangt hun een verbod of zelfs een gevangenisstraf boven het hoofd.

Meer over