Russische kunstenaar opgepakt na brandstichting bij geheime dienst

Hij nagelde zijn balzak aan het Rode Plein, naaide zijn lippen aan elkaar voor Pussy Riot en wikkelde zich naakt in prikkeldraad voor het Russische parlement. Veel kunstprotesten van Pjotr Pavlensky draaien om automutilatie. Vannacht gooide de kunstenaar het over een andere boeg en zette de ingang van de Russische geheime dienst in brand. Hij werd direct opgepakt, samen met twee journalisten die zijn stunt filmden.

Pyotr Pavlensky voor de ingang van de FSB, de geheime dienst Beeld varlamov.ru
Pyotr Pavlensky voor de ingang van de FSB, de geheime dienstBeeld varlamov.ru

Pavlensky publiceerde een video van zijn actie, die toont hoe de 31-jarige kunstenaar met een jerrycan voor de brandende ingang van het FSB-kantoor staat. Kort daarop verschijnt een agent ten tonele, die op Pavlensky afrent.

Het portaal dat de omstreden performance kunstenaar in vuur en vlam zette hoort bij het Lubyanka-gebouw van de Russische geheime dienst. Het pand heeft een gevangenis en werd ook al gebruikt door de KGB, de voorloper van de FSB. In die tijd werden er tegenstanders opgesloten en buitenrechtelijk geëxecuteerd. In een verklaring laat Pavlensky weten dat de geheime dienst 'volgens een methode van onophoudelijke terreur werkt en 146 miljoen mensen in zijn macht heeft'.

Pavlensky heeft problemen met het politieke systeem in Rusland, dat volgens hem de facto een politiestaat is. Na zijn balzakprotest gaf hij te kennen dat de Russische overheid zijn samenleving 'tot een grote gevangenis' transformeert, het volk wordt bestolen en de buit wordt gebruikt 'om het politieapparaat en andere repressieve structuren te versterken'. De 'triomf van de politiestaat' is nabij, zo betoogde hij, en het volk doet niks.

Autobanden

In 2013 naaide Pavlensky uit protest tegen de arrestatie van de leden van de punkband Pussy Riot zijn mond dicht. In hetzelfde jaar wikkelde hij zich voor een overheidsgebouw in Sint-Petersburg naakt in prikkeldraad om een persoon te symboliseren 'die gevangen zit in een repressief legaal systeem'.

In 2014 bootste de kunstenaar samen met vrienden protesten in Kiev na door autobanden in brand te steken op een historische brug in Sint-Petersburg. Door deze actie riskeert Pavlensky drie jaar cel en mag hij Rusland niet verlaten.

Na die stunt met de autobanden moest veiligheidsfunctionaris Pavel Yasman de kunstenaar maandenlang ondervragen, maar raakte onverwacht overtuigd van Pavlensky's gelijk. Yasman nam ontslag, werd advocaat en besloot de kunstenaar bij zijn rechtszaak te verdedigen. Vanwege zijn rol als ondervrager gaf de rechtbank hier uiteindelijk geen toestemming voor.

Welke invloed Pavlensky's nieuwste actie op zijn huidige rechtszaak heeft is nog niet bekend. Voor brandstichting kun je in Rusland voor vijf jaar achter de tralies verdwijnen.

Meer over