Profiel

Russische ex-legerofficier: 'Ik laat niemand van jullie door'

'Ik laat niemand van jullie door. Dat bevel heb ik gekregen', zei rebellencommandant 'Chmoery' ('brompot'), toen waarnemers van de OVSE kort na de ramp met vlucht MH17 toegang probeerden te krijgen tot de plaats waar het toestel was neergekomen.

Bert Lanting
Medewerkers van een Nederlands team op de rampplek van vlucht MH17. Beeld afp
Medewerkers van een Nederlands team op de rampplek van vlucht MH17.Beeld afp

Achteraf is het wel begrijpelijk dat 'Chmoery' oftewel Sergej Nikolajevitsj Petrovski, een voormalige kolonel van de Russische militaire inlichtingendienst GROe, op de rampplek opdook. Volgens de Oekraïense veiligheidsdienst SBOe was hij de man die het transport regelde van de BUK-raketinstallatie waarmee MH17 vermoedelijk werd neergeschoten.

Petrovski figureert volgens de SBOe in de opnamen van onderschepte telefoongesprekken tussen rebellen die de internationale onderzoekscommissie eerder deze week vrijgaf. De opnamen, die de SBOe overigens al een dag na de ramp publiceerde, duiden erop dat de rebellen wel degelijk over een BUK-raket beschikten en dat de installatie afkomstig was uit Rusland. In een van de gesprekken meldt een separatist aan Petrovski (hij spreekt hem aan met Nikolajevitsj) dat de BUK-installatie in Donetsk is aangekomen. In een ander gesprek vraagt Petrovski een andere rebel waar ze de BUK-raketinstallatie kunnen oppikken. 'Achter het motel in Hornostajevka', krijgt hij te horen.

Als de beller inderdaad Petrovski is, zoals de SBOe beweert, zou dat een nieuwe aanwijzing zijn voor de betrokkenheid van Rusland bij de ramp. Tot enkele maanden voor de ramp diende Petrovski nog als hoge officier bij de Russische militaire inlichtingendienst. In april 2014 vertrok hij naar het oosten van Oekraïne waar pro-Russische activisten een opstand tegen de nieuwe, pro-Europese regering in Kiev waren begonnen. Voor Petrovski was het een terugkeer naar zijn geboortegrond: hij kwam in 1962 in de provincie Donetsk ter wereld. 'Ik had alleen niet verwacht dat ik in een tank zou terugkeren', zei hij later.

'Slechte Soldaat'

'Brompot' - zijn andere bijnaam is 'Slechte Soldaat'-voegde zich bij een andere ex-inlichtingenofficier uit Rusland: Igor Girkin alias Strelkov. Met hem had hij jaren samengewerkt tijdens de tweede Tjetsjeense oorlog. Samen zetten zij vanuit Slavjansk, de eerste stad die de rebellen in handen kregen, de eerste rebelleneenheden op. Voor Petrovski was het, naar hij zei, de 'negende oorlog' waaraan hij deelnam. In 1984 werd hij als Sovjetmilitair naar Afghanistan gestuurd, waar hij twee keer gewond raakte. Mogelijk heeft hij net als Strelkov ook deelgenomen aan de Russische operaties tegen Georgië.

Petrovski, die al snel werd benoemd tot hoofd van de militaire inlichtingendienst van de rebellen, kreeg later ruzie met Strelkov. Hij betichtte Strelkov ervan dat hij zomer vorig jaar 'verraad' heeft gepleegd door het rebellenbolwerk Slavjansk op te geven. Ook met Aleksandr Chodakovski, de commandant van de 'Vostok'-militie, heeft hij slechte betrekkingen. Chodakovski gaf ooit toe dat de rebellen over een BUK-raketinstallatie beschikten, al hadden ze die volgens hem niet gebruikt.

Eerder dit jaar meldde Petrovski dat er een aanslag op hem was gepleegd. 'Daarna stonden ze erop dat ik naar Moskou zou komen', meldde hij ietwat raadselachtig. Eenmaal in Rusland wilden de autoriteiten hem aanvankelijk niet terug laten gaan naar Donetsk. Maar begin maart dook hij toch weer op in Donetsk, waar hij weer aan de slag is gegaan als onderminister van Defensie.

Sergej Nikolajevitsj Petrovski Beeld
Sergej Nikolajevitsj PetrovskiBeeld
Meer over