Russisch parlement behoedt Gazprom voor beslag

De Russische regering heeft zich gisteren in de voet geschoten tijdens een poging de gasmaatschappij Gazprom te dwingen haar schulden aan de schatkist af te betalen....

Van onze correspondent

Bert Lanting

MOSKOU

Kirijenko veroorzaakte een ware politieke storm met zijn aankondiging dat de belastingdienst beslag zou leggen op de Gazprom-bezittingen, als het bedrijf zijn belastingschuld aan de staat niet zou afbetalen. Verder dreigde hij de afspraak op te zeggen waarbij Gazprom-topman Vjachirev een groot deel van de overheidsaandelen in het bedrijf beheert.

De dreigementen van de regering lokten meteen felle protesten uit van de oppositie in het parlement. Voor de communisten vormt het gasconcern, dat 94 procent van alle gas in Rusland produceert, een herinnering aan de gloriedagen van de voormalige Sovjetindustrie.

Uit protest tegen de dreigende stappen tegen Gazprom staakte de Doema meteen de behandeling van het pakket noodmaatregelen dat de regering door het parlement wil jagen om de financiële crisis in Rusland te lijf te gaan. Tot op dat moment was de behandeling van de noodmaatregelen juist onverwacht soepel verlopen.

Communistenleider Zjoeganov betichtte de regering ervan dat zij erop uit was het gasconcern kapot te maken en op te breken in concurrerende gasbedrijven, zoals het Internationaal Monetair Fonds graag zou zien. Hij waarschuwde dat het opbreken van Gazprom het uiteenvallen van Rusland zal inluiden.

Op de Moskouse aandelenbeurs, waar de Gazprom-aandelen de bulk van de handel uitmaken, brak paniek uit na de mededeling van Kirijenko. De handel werd drie keer stilgelegd, maar dat verhinderde niet dat de koers van de Gazprom-aandelen met zo'n 10 procent daalde.

Gazprom-topman Vjachirev zei voor de Russische televisie dat zich 'circus-achtige' taferelen hadden afgespeeld bij Gazprom-afdelingen in het land. Een gastenhuis van het gasbedrijf kreeg bezoek van een legertje gemaskerde leden van de fiscale politie, die de boeken kwamen controleren. 'Het leek wel of ze uit de bergen van Tsjetsjenië kwamen', zei hij.

Vjachirev klaagde dat zijn concern de staat al twee maanden vrijwel op eigen houtje op de been houdt, maar dat het er niet mee door kan gaan, omdat het zelf geen geld van zijn afnemers krijgt. Gazprom zorgt voor eenvijfde van de totale belastinginkomsten van de staat.

Volgens Vjachirev is de federale overheid bovendien meer geld schuldig aan Gazprom dan andersom. In totaal staan de federale instellingen volgens hem voor 13 miljard roebel (ruim 4,2 miljard gulden) bij Gazprom in het krijt, terwijl de belastingschuld van het bedrijf 12 miljard roebel bedraagt.

Het conflict vloeit deels voort uit een afspraak die het onlangs ontslagen hoofd van de belastingdienst (GNS), Potsjinok, met Gazprom gemaakt had. Daarbij kreeg het bedrijf met het oog op de schulden van de staat korting op het bedrag dat het iedere maand aan de fiscus moet overmaken. Volgens de nieuwe GNS-baas, Fjodorov, is die afspraak ongeldig.

In de loop van de middag mengde Jeltsin zich in het conflict tussen de regering en de gasgigant. Via zijn woordvoerder liet Jeltsin weten dat hij volledig achter de maatregelen van de regering stond, maar dat van beslaglegging of het ontslag van Vjachirev geen sprake kon zijn. 'Een sterk Gazprom betekent een sterk Rusland.'

Kort daarna meldde vice-premier Nemtsov dat er een akkoord bereikt was met Gazprom en dat de dreigende beslaglegging van de baan was. Het akkoord komt erop neer dat Gazprom voor aanstaande dinsdag vier miljard roebel aan de staat moet overmaken. In ruil daarvoor heeft de regering beloofd haar schulden aan het bedrijf op korte termijn te voldoen.

Opper-belastinginner Fjodorov zei tevreden te zijn met het resultaat: 'Op deze manier krijgen we een miljard roebel (350 miljoen gulden) per maand meer binnen'. Volgens waarnemers heeft de affaire het kabinet-Kirijenko veel schade berokkend .

Meer over