Russen willen goede banden met Israël, maar ook met de Arabische landen

De Russen en Amerikanen leveren militair materieel aan Libanon. Is dit het begin van een wapenwedloop in de regio?..

BEIROET Deze Kerst hadden de Russen wel een heel apart kerstcadeau voor Libanon; tien tweedehands MiG-29 straaljagers, het equivalent van de Amerikaanse F-16. Het zou meteen het machtigste en meest moderne wapen zijn in het beperkte Libanese arsenaal. Het is ook een enorme verrassing want de Libanezen zijn vrijwel helemaal uitgerust door de Amerikanen en de Fransen.

De Libanese minister van Defensie, Elias Murr, liet eerder al doorschemeren dat zijn geduld begint op te raken met de loze ‘beloftes’ van meer materieel en hulp van de VS. Washington zou te veel beperkingen opleggen aan het wankele Libanese leger omdat het niet wil dat de wapens Israël ooit zouden kunnen bedreigen, menen veel Libanezen. En het lijkt er op dat de Russen, die zulke scrupules niet kennen, juist gretig proberen hun invloed via wapenleveranties weer uit te breiden in de regio.

Maar het ligt een stuk ingewikkelder. Zo zou Iran graag geavanceerde luchtafweerraketten kopen, maar Moskou lijkt daar onder druk van Israël van te hebben afgezien. Syrië kreeg al eerder te horen dat het de modernste wapens voorlopig waarschijnlijk niet krijgt.

Tijdens een recente workshop in Beiroet benadrukten Russische waarnemers dat hun land geen behoefte heeft aan een nieuwe rivaliteit met de Amerikanen in de regio. Ook zou Moskou belang hechten aan goede banden met Israël, in tegenstelling tot vroeger in het Sovjettijdperk.

De Russen willen echter ook goede banden met de Arabische landen en zien de regio soms als een plek waar ze hun ongenoegen met onderdelen van de Amerikaanse politiek, in Georgië bijvoorbeeld, praktische uiting kunnen geven.

Het lijkt er dus meer op dat Rusland laveert tussen wat het ziet als het behartigen van de eigen belangen en het behouden van goede banden met Israël en de VS. In het geval van de belofte van wapens aan Libanon is het zeer onwaarschijnlijk dat Moskou op een aanvaring uit is met het westen.

De Amerikanen hebben al jaren lippendienst bewezen aan het idee van een sterker Libanees leger. Ze hebben meer dan 400 miljoen dollar in het militaire apparaat gepompt en voertuigen en munitie geleverd. De Verenigde Arabische Emiraten hebben Franse helikopters gedoneerd die ook met raketten kunnen worden uitgerust.

De noodzaak om de strijdkrachten verder op te waarderen werd duidelijk in 2006 toen het leger ruim drie maanden nodig had om de militanten van Fatah-al-Islam, die ideologisch aan Al Qaida verwant zijn, uit het noordelijke Palestijnse kamp Naher el-Barid te verdrijven.

In de huidige revaluatie van de Amerikaanse politiek in de regio in verband met het nakende presidentschap van Obama, lijkt steun aan het Libanese leger een grotere rol te krijgen. Het opbouwen van de Libanese strijdkrachten zou dé manier zijn om Hezbollah tegen te gaan, een belangrijke uitdaging voor de Amerikaanse politiek in de regio. Een sterker Libanees leger dat zelf de grenzen kan bewaken zou de legitimiteit van Hezbollah als verzetsbeweging tegen Israël ondermijnen, is de gedachte.

De Russische belofte van MiG’s lijkt in die nieuwe lijn te passen. Ook de Amerikanen hebben al beloofd deze zomer een nog onbekend aantal M-60 tanks aan Libanon te leveren.

Hoe symbolisch ook, de tanks en de vliegtuigen zullen nauwelijks een obstakel vormen voor Israël. Hezbollah, dat de Israëliërs wel succesvol bevocht in 2006, weet dat ook en heeft nog geen commentaar geleverd.

Het Libanese leger viel uiteen tijdens de burgeroorlog van 1975-1990 en heeft nooit enige slagkracht gehad tegenover Israël. Zo bleef het ook afzijdig tijdens de gevechten tussen Hezbollah en de anti-Syrische groepen, afgelopen mei.

Veel Libanese politici hopen Hezbollah te kunnen inkapselen in een ‘nationale defensiestrategie’. Die moet rusten op het onderschikt maken van de militie aan een sterker leger. Het is geen toeval dat de leider van het anti-Syrische blok in het parlement, de pro-Westerse Saad Hariri, persoonlijk de belofte van Russische straaljagers zou hebben losgekregen van Moskou.

Een Russisch-Amerikaanse wapenwedloop in Libanon lijkt dus onwaarschijnlijk. Wel waarschijnlijk is een nieuwe onhaalbare Amerikaanse strategie in Libanon.

Meer over