Nieuws

Ruslands populairste rapper in de nesten na ‘onpatriottische’ uitspraken

De populairste rapper van Rusland heeft zichzelf in de nesten gewerkt door hardop te twijfelen aan het nut van jaarlijkse militaire overwinningsparades. Morgenstern, de artiestennaam van Alisjer Valejev, waagde het deze week om de parades ter viering van de zege op nazi-Duitsland te omschrijven als duur en uit de tijd.

Tom Vennink
Rapper Morgenstern staat de pers te woord. Beeld Sergei Karpukhin / Tass
Rapper Morgenstern staat de pers te woord.Beeld Sergei Karpukhin / Tass

‘Ik begrijp weinig van de viering van een overwinning van 76 jaar geleden. Elk jaar geven ze er miljoenen aan uit’, zei de rapper in een interview. ‘Waarschijnlijk is er niets anders om trots op te zijn. Misschien is dat de reden.’

Geen onderwerp ligt gevoeliger in Rusland dan de herdenking van de Tweede Wereldoorlog. Mede door het hoge slachtofferaantal – 27 miljoen doden in de Sovjet-Unie – spreken Russen van de Grote Vaderlandse Oorlog. President Vladimir Poetin, wiens ouders een zoon verloren tijdens het Beleg van Leningrad, gebruikt de oorlog om Russen te verenigen achter zijn patriottische agenda. Onder zijn bewind zijn de overwinningsparades groter geworden dan ooit, met tienduizenden soldaten die op 9 mei over Russische pleinen marcheren onder het geronk van tanks, raketinstallaties en laag overvliegende gevechtsjagers. Ook liet Poetin een camouflagegroene Russisch-orthodoxe oorlogskathedraal bouwen met trappen vervaardigd uit omgesmolten nazi-tanks.

En dus zijn na Morgensterns uitspraken de rapen gaar. Een veteranenorganisatie kondigde onmiddellijk na het interview een rechtszaak aan. Poetins woordvoerder Dmitri Peskov verweet Morgenstern ‘een gebrek aan kennis’. De 23-jarige rapper bood op Instagram zijn verontschuldigingen aan, maar het was al te laat. Een entertainmentkanaal annuleerde de première van een show die Morgenstern zou presenteren, en het Openbaar Ministerie onderzoekt of de rapper strafrechtelijk kan worden vervolgd op grond van de wet tegen ‘rehabilitatie van het nazisme’. Zo ja, dan kan Morgenstern tot 3 jaar gevangenisstraf krijgen wegens ‘belediging van de herinnering aan de verdedigers van het vaderland’.

Heroïek van het volk

Met een serie wetten en aanpassingen in de grondwet heeft Poetin een verbod geïntroduceerd op kritische bespiegelingen op de geschiedenis. Zo staat er sinds vorig jaar in de grondwet dat het niet is toegestaan om ‘afbreuk te doen aan de heroïek van het volk in de verdediging van het vaderland’. En dat ‘de historische waarheid’ moet worden beschermd.

De wetten worden niet alleen uit de kast gehaald na kritische opmerkingen over de Grote Vaderlandse Oorlog. Een bezoeker van de Hermitage in Sint-Petersburg zit ook in de problemen nadat hij vorige week voor de grap een portret van zichzelf had opgehangen in de permanente tentoonstelling over de Russische zege op Napoleon in 1812. De jongeman zei dat hij niemand wilde kwetsen, bood zijn excuses aan en meldde zich aan als vrijwilliger bij het museum. Maar ook hij is zijn vrijheid niet meer zeker: de Hermitage heeft het Openbaar Ministerie gevraagd of het mogelijk is om de jongeman te vervolgen wegens het beledigen van vaderlandverdedigers van twee eeuwen geleden.

Meer over