nieuws

Rusland probeert Europese Hof te overtuigen van eigen onschuld bij MH17-ramp

Was Rusland ten tijde van de MH17-ramp de baas in het gebied van waaruit de vlucht werd neergehaald? Over die vraag twistten Nederland en Rusland woensdag tijdens een hoorzitting van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Het antwoord bepaalt waarschijnlijk of het hof de Nederlandse klacht tegen Rusland in behandeling neemt.

Pepijn de Lange
Het kan nog wel een jaar duren voordat de rechters die zich namens het Europees Hof over de zaak buigen besluiten of ze deze zaak in behandeling nemen. Beeld EPA
Het kan nog wel een jaar duren voordat de rechters die zich namens het Europees Hof over de zaak buigen besluiten of ze deze zaak in behandeling nemen.Beeld EPA

Het is voor het eerst dat Nederland een internationale rechter vraagt om Rusland verantwoordelijk te stellen voor de dood van alle 298 inzittenden van de MH17-vlucht, die op 17 juli 2014 met een Bukraket boven oorlogsgebied in Oost-Oekraïne uit de lucht werd geschoten. Volgens Nederland heeft de Russische regering daarnaast nagelaten de vliegtuigramp goed te onderzoeken. Beide vergrijpen zijn in strijd met het Europees Verdrag tot Bescherming van de Rechten van de Mens.

De zaak staat los van het strafproces waarin het Openbaar Ministerie vorige maand een levenslange gevangenisstraf eiste voor het viertal – drie Russen en een Oekraïner – dat het vliegtuig opzettelijk zou hebben laten verongelukken. Toch kwam dat proces wel aan bod in Straatsburg, waar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens zetelt. Volgens Nederland zou het bewijs in die zaak namelijk hebben aangetoond dat Rusland de baas was in het gebied van waaruit de Bukraket werd gelanceerd. Bovendien kan het volgens Nederland niet anders dan dat de afvuurinstallatie door Russische specialisten werd bediend.

Russische desinteresse

Nabestaanden van de slachtoffers lijden nog altijd onder de ontkenningen en schijnbare desinteresse van Rusland, zei hun woordvoerder Piet Ploeg toen hij woensdag tijdens de hoorzitting het woord kreeg. Eerder op de dag hadden nabestaanden buiten met een spandoek met daarop de tekst ‘Wachten op antwoorden en verantwoording’ hun ongenoegen kenbaar gemaakt.

Rusland spreekt zijn betrokkenheid in alle toonaarden tegen. De advocaat van de regering van president Vladimir Poetin benadrukte dat de raket die het MH17-vliegtuig trof, niet vanuit Russisch grondgebied de lucht in, maar vanuit Oekraïne. De rebellen die daar op dat moment de macht hadden, zouden niet onder Russisch bevel hebben gestaan. Daarom wil Rusland dat het Europees Hof de zaak afwijst.

De Russen voerden meer bezwaren aan tegen het in behandeling nemen van de zaak, maar de vraag of het land gezag uitoefende in het gebied lijkt doorslaggevend te worden, zegt juriste Babette Koopman, die Nederland vertegenwoordigde, tegen persbureau ANP. ‘Je ziet dat de rechters daar ook mee worstelen.’

Streven naar gerechtigheid

Het kan nog wel een jaar duren voordat de 17 rechters die zich namens het Europees Hof over de zaak buigen besluiten of ze deze zaak, die Nederland in de zomer van 2020 indiende, in behandeling nemen. Als dat gebeurt, kan de inhoudelijke behandeling op haar beurt ook weer jaren duren. Hoewel de race nog niet gelopen is, denkt Koopman ‘een sterke zaak’ te hebben.

Minister Wopke Hoekstra van Buitenlandse Zaken noemde de hoorzitting van woensdag ‘een belangrijke stap in het streven van Nederland naar gerechtigheid voor de slachtoffers en hun nabestaanden’. Dat streven ‘is en blijft’ volgens Hoekstra een prioriteit voor de regering.

Meer over