Nieuws

Rusland moet Navalny ‘onmiddellijk’ vrijlaten, stelt Europees Hof voor de Rechten van de Mens

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens eist dat Rusland oppositieleider Aleksej Navalny ‘onmiddellijk’ vrijlaat. Hoewel Rusland, dat lid is van de Raad van Europa, verplicht is die eis in te willigen, liet het Kremlin woensdag gelijk al weten dat niet van plan te zijn. Het is de eerste keer dat het Hof Rusland opdraagt een gevangene vrij te laten.

Aleksej Navalny afgelopen dinsdag tijdens een hoorzitting in een rechtbank in Moskou.  Beeld AP
Aleksej Navalny afgelopen dinsdag tijdens een hoorzitting in een rechtbank in Moskou.Beeld AP

Navalny werd eerder deze maand veroordeeld tot 3,5 jaar opsluiting in een strafkolonie, omdat hij volgens de Russische rechter de voorwaarden van een eerdere straf, wegens vermeende fraude, zou hebben geschonden. Voor zijn arrestatie zat hij vijf maanden in Duitsland, waar hij herstelde van een vergiftiging met het zenuwgif novitsjok. Onderzoekscollectief Bellingcat liet eerder zien dat de Russische veiligheidsdienst FSB waarschijnlijk betrokken is bij die moordpoging.

De arrestatie en veroordeling van Navalny zorgen al weken voor een golf van protesten in Rusland, die door het Kremlin hard de kop worden ingedrukt. In totaal zijn al zeker 11 duizend demonstranten gearresteerd.

Fraudeproces 'willekeurig en onredelijk’

Mede vanwege die nasleep vroeg het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) aan Moskou of Navalny zijn leven de komende jaren wel zeker is in gevangenschap. Omdat het antwoord op die vraag het Hof blijkbaar niet gerust stelde, werd dinsdag besloten zijn onmiddellijke vrijlating te eisen, gezien de ‘algehele omstandigheden van zijn huidige detentie’. Het EHRM bepaalde eerder al dat het fraudeproces waarop de huidige veroordeling gebaseerd is, ‘willekeurig en onredelijk’ was.

Ondanks de verplichting van Rusland om uitspraken van het EHRM op te volgen, liet het ministerie van Justitie woensdag weten Navalny zeker niet vrij te laten, omdat dit in strijd zou zijn met de grondwet. Het parlement nam vorig jaar immers een wet aan waardoor nationale wetgeving officieel voorrang heeft boven internationale uitspraken. Het Russische ministerie noemde de uitspraak daarom ‘een flagrante schending van de rechterlijke macht in een soevereine staat’, aldus persbureau Tass. Het EHRM ‘overschrijdt hiermee een grens’.

Dreigende woorden Rusland

De weigering van Rusland de eis van het Hof in te willigen, zet de toch al verslechterde verhoudingen tussen de EU en Rusland nog verder op scherp. Vorige week nog zei de Russische buitenlandminister Sergej Lavrov dat zijn land bereid is de banden met de Europese Unie te verbreken als Brussel zware sancties instelt tegen Moskou.

‘We willen onszelf niet isoleren van het mondiale leven, maar we moeten daar wel op voorbereid zijn’, sprak Lavrov de meest dreigende woorden van de Russische regering richting de EU in jaren. ‘Wil je vrede, bereid je dan voor op oorlog.’

Die uitspraken deed Lavrov vlak na het dramatisch verlopen bezoek van buitenlandchef Josep Borrell aan Moskou. Terwijl Borrell tegenover Lavrov interesse toonde in het Spoetnik V-vaccin en te kennen gaf dat er geen sancties klaarliggen wegens de vervolging van Navalny, kondigde Rusland de uitzetting aan van een Duitse, Zweedse en Poolse diplomaat. Terug in Brussel riep Borrell de EU-lidstaten op om Rusland toch sancties op te leggen. De EU-buitenlandministers komen op 22 februari bij elkaar.

Meer over