Ruime meerderheid Turkse islamisten

De islamistische Gerechtigheids- en Ontwikkelingspartij (AKP) van Tayyip Erdogan heeft gisteren bij de Turkse parlementsverkiezingen de regeringspartijen weggevaagd. De AKP won ruim de absolute meerderheid van de zetels met bijna 35 procent van de stemmen....

Van onze verslaggever Eric Outshoorn

Het bleef onduidelijk of de AKP tweederde van de 550 zetels in het parlement zou halen, zij bleef vooralsnog steken op 363. De definitieve zetelverdeling wordt vandaag verwacht.

Een tweederde meerderheid is nodig om de grondwet te kunnen veranderen, waardoor Erdogan premier zou kunnen worden. Hij is uitgesloten van het bedrijven van actieve politiek na een veroordeling op grond van het wetsartikel dat 'het aanzetten tot religieuze haat' verbiedt.

De coalitiepartijen (de Democratisch Socialistische Partij van premier Bülent Ecevit, de extreemrechtse Nationalistische Actie Partij van Devlet Bahceli en de Moederlandpartij van Mesut Yilmaz) slaagden er zelfs niet in de kiesdrempel van 10 procent te halen.

De als tweede genoteerde Republikeinse Volkspartij (CHP) haalde 19 procent, voorlopig goed voor 180 zetels. Haar leider Deniz Baykal wist de partij, die nog is opgericht door Atatürk, na een afwezigheid van drie jaar weer in het parlement te krijgen, maar hij zal daar geen rol van betekenis kunnen spelen.

Baykal heeft zijn succes onder meer te danken aan het feit dat hij de succesvolle ex-minister Kemal Dervis van Economische Zaken, de architect van het door het IMF gesteunde economische reddingsplan, aan zich wist te binden.

Noch Ecevits DSP, noch de pro-Europese Nieuw Turkije Partij van oud-minister Cem trok veel sociaal-democratische kiezers. Baykal was bovendien geen lid van het parlement, waardoor hij ook niet verantwoordelijk kan worden houden voor de economische crisis.

De stembusgang verliep vrijwel zonder incidenten. De 41 miljoen kiesgerechtigden hadden negen uur tijd om te stemmen.

's Morgens rond tien uur is het nog rustig bij stembureau nummer 1196 in de middenklassewijk Maltepe in Ankara, een van de 172 duizend bureaus waar de kiezers op een van de achttien geregistreerde partijen kunnen stemmen.

De wijkbewoners druppelen binnen om met een stempel het woord Evet (Ja) achter de partij van hun keuze te zetten. 'Ik geef mijn steun aan Baykal. Hij zat de afgelopen jaren niet in het parlement. Hij verdient een kans', zegt de onderwijzer Orhan. 'Bovendien vertrouw ik die Erdogan niet. Wat heeft die nu voor politieke ervaring?' Zijn vrouw Nilufer is boos: 'Het is een schande dat Erdogan zelf niet mag meedoen.' Stemde ze op hem? Nee. Maar op wie wel wil ze niet kwijt.

'Ik heb sinds de tijd van Özal altijd gestemd op ANAP (de Moederlandpartij van vice-premier Mesut Yilmaz)', zegt Necat Akinci, terwijl hij met een boomblaadje de onuitwisbare inkt van zijn wijsvinger probeert te vegen. De inkt moet fraude voorkomen.

Meer over